InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Athetose: Neurologisch symptoom met bewegingsproblemen

Athetose: Neurologisch symptoom met bewegingsproblemen

Athetose: Neurologisch symptoom met bewegingsproblemen Athetose (athetosis) is een neurologisch symptoom waarbij een patiënt langzame, onvrijwillige, ingewikkelde, kronkelende bewegingen van de vingers, de handen, de tenen en de voeten en soms ook de armen, de benen, de nek en de tong heeft. Ook andere tekenen komen tot uiting. De symptomen zijn het resultaat van schade in de hersenen, zoals veroorzaakt door een hersenverlamming of een beroerte. De behandelingen zijn gericht op het beheersen van de onbeheersbare beweging omdat de oorzaak meestal niet of moeilijk te behandelen is. Medicatie, chirurgie en een goede ondersteuning vormen de basis van de therapie voor athetose.

Oorzaken: Schade aan basale ganglia in hersenen

Athetose is het gevolg van schade aan de basale ganglia in de hersenen. De basale ganglia zijn verantwoordelijk voor een goede houding en spierbewegingen en bij schade aan dit hersengebied ontstaat mogelijk athetose.

Beroerte of trauma

Na een beroerte of hersentrauma volgen soms athetoïde bewegingen of andere bewegingsproblemen. Door hersenschade is de beweging van de neuronen verstoord.

Hersenverlamming

Door hersenschade of een abnormale hersenontwikkeling komt een baby mogelijk ter wereld met hersenverlamming. Wanneer de basale ganglia getroffen zijn, is sprake van ‘athetoïde cerebrale parese’. Dit type hersenverlamming is het gevolg van asfyxie (zuurstofgebrek) en hoge bilirubinespiegels. De controle van de spierbewegingen is bij dit neurologisch symptoom getroffen.

Sommige medicijnen veroorzaken mogelijk athetose / Bron: Stevepb, PixabaySommige medicijnen veroorzaken mogelijk athetose / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie

Enkele medicijnen verhogen hoeveelheid dopamine in de hersenen. Dit leidt mogelijk tot schade aan de basale ganglia waardoor de bewegingsproblemen tot stand komen.

Neonatale geelzucht

Neonatale icterus (geelzucht bij baby's) is een belangrijkste complicatie die leidt tot basale ganglionschade die is geassocieerd met dit symptoom. Geelzucht is het gevolg van hyperbilirubinemie (abnormaal hoge niveaus van bilirubine in het bloed).

Zuurstofgebrek (asfyxie)

Wanneer een baby bij de geboorte een zuurstofgebrek ervaart, krijgen de hersenen onvoldoende toevoer van voedingsstoffen en verhogen de dopaminewaarden in de hersenen. Dit verhoogt de kans op het krijgen van schade aan de basale ganglia met athetose tot gevolg.

Andere oorzaken

Andere bekende oorzaken van athetose zijn:

Symptomen van athetose

Beweging
Athetose is mogelijk aanwezig vanaf de leeftijd van achttien maanden, met als eerste symptomen: voedingsproblemen, een verlaagde spierspanning en spasmen. Kenmerkend zijn de milde tot ernstige onwillekeurige, langzame, continue veranderende, onwillekeurige kronkelende bewegingen van de handen, de voeten en het gezicht. De vingers hebben hierdoor de neiging tot overstrekking. Bovendien trekken de nekspieren samen en draait het hoofd. Patiënten met dit symptoom hebben moeite om een symmetrische houding aan te houden. Ook ontstaat een soort geforceerde (glim)lach door bewegingsstoornissen aan de gelaatsspieren. Deze bewegingen verergeren geleidelijk tijdens de adolescentie en bij emotionele stress. De bijbehorende motorische disfunctie is aanwezig in een lichaamsdeel of in het hele lichaam.

Andere symptomen
Door de schade aan verschillende mogelijke hersengebieden, hebben kinderen tijdens de ontwikkelingsleeftijd mogelijk ernstige communicatieproblemen zoals spraakstoornissen, gehoorverlies en een geen of een vertraagde balans van het zittende evenwicht. De meerderheid van de patiënten met athetose heeft wel een normale of bijna normale intelligentie, maar sommige patiënten ervaren wel cognitieve beperkingen.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk en diagnostisch onderzoek
De arts wil de onderliggende oorzaak van athetose vaststellen. Hiervoor heeft hij een volledige medische geschiedenis van de patiënt nodig. Daarnaast zijn een lichamelijk onderzoek, een bloedonderzoek, een CT-scan of MRI-scan van de hersenen en onderzoeken rond de grove motoriek nodig.

Differentiële diagnose
Athetose is een langzame vorm van chorea die bestaat uit kronkelende bewegingen die lijken op dystonie, maar in tegenstelling tot dystonie zijn deze bewegingen niet constant, in patroon gebracht, repetitief of pijnlijk.

Behandeling van bewegingsproblemen

Medische behandelingen

Medicatie en chirurgische ingrepen zijn inzetbaar voor het verminderen van de symptomen. Er is wel geen enkel standaard medicijn voor de behandeling. De arts zet mogelijk diverse geneesmiddelen in, al zijn deze meestal enkel effectief bij patiënten met mildere symptomen. Patiënten die een chirurgische behandeling ondergaan om de athetose te verlichten, ervaren vaak een significante verbetering in de controle van hun ledematen en vingers en tenen. Hoewel chirurgie op de korte termijn vaak zeer gunstig is en vrijwel onmiddellijke resultaten oplevert, zijn de effecten op lange termijn niet altijd langdurig aanwezig.

Hulpmiddelen en revalidatietraining

Deelnemen aan sociale communicatie is moeilijk voor patiënten, omdat de slechte coördinatie van de tong- en mondspieren het spraakvermogen vermindert en de sociale interactie in grotere mate belemmert. Een goede ondersteuning, ergotherapie, revalidatietraining, communicatiehulpmiddelen en aanpassingen zijn nodig.

Prognose van neurologisch symptoom

Patiënten met dit symptoom hebben vaak moeite om deel te nemen aan dagelijkse activiteiten zoals eten, wandelen, aankleden en het uitvoeren van alledaagse taken. Ze krijgen voortdurend te maken met uitdagingen bij het zelfstandig leven. Ze nemen minder deel aan sociale activiteiten en relaties en hebben meer kans om een slecht zelfbeeld te ontwikkelen door hun fysieke beperkingen en cognitieve beperkingen.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Anatomie hersenen: basale gangliaAnatomie hersenen: basale gangliaDe basale ganglia is een structuur van de voorhersenen en bestaat uit de hoofdonderdelen caudedate nucleus, putamen en d…
Zenuwstelsel; het centrale zenuwstelsel (CZS)Het centrale zenuwstelsel (CZS) is dat deel van het zenuwstelsel wat binnen de schedel en de wervelkolom ligt. Het CZS b…
PSP is een zeldzame hersenaandoeningPSP is een zeldzame hersenaandoeningPSP betekent Progressieve Supranucleaire Paralyse. Het is een zeldzame aandoening, waarvan de oorzaak in de hersenen lig…
Cerebrale palsy/parese (spasticiteit)Cerebrale palsy/parese (spasticiteit)Cerebrale palsy, ook wel cerebrale parese of spasticiteit genoemd, is een ontwikkelingsstoornis welke primair gekenmerkt…
Een pandemie van de slaapziekteEen pandemie van de slaapziekteDe slaapziekte (encephalitis lethargica) is een zeldzame ziekte. Alleen in de periode tussen 1916 en 1927 gebeurde er ie…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • Geraadpleegd op 6 mei 2019:
  • Athetosis, https://en.wikipedia.org/wiki/Athetosis
  • Athetosis, https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/athetosis
  • Athetosis: Definition & Treatment, https://study.com/academy/lesson/athetosis-definition-treatment.html
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • What Is Athetosis?, https://www.healthline.com/health/athetosis
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Athetose: Neurologisch symptoom met bewegingsproblemen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 25-09-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!