InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Harlekijnsyndroom: Niet kunnen zweten en blozen aan één kant

Harlekijnsyndroom: Niet kunnen zweten en blozen aan één kant

Harlekijnsyndroom: Niet kunnen zweten en blozen aan één kant Het harlekijnsyndroom (Harlequin syndrome) is een zeldzame aandoening waarbij een patiënt asymmetrisch zweet en bloost op het bovenste gebied van de borst, de nek en het gezicht. De aandoening ontstaat door een verwonding aan het autonome zenuwstelsel. Dit deel van het zenuwstelsel bestuurt enkele natuurlijke lichaamsprocessen zoals zweten, blozen en een pupilreactie op stimuli. Patiënten met dit syndroom blozen en zweten aan één kant van het gezicht, de armen en de borst. De autonome aandoening treedt mogelijk op op elke leeftijd. Normaal gesproken is een behandeling niet nodig maar voor patiënten die sociale problemen ervaren door de ziekte, is een operatie mogelijk. De prognose voor patiënten met deze aandoening is goed. De artsen Lance en Drummond beschreven de aandoening voor het eerst in de medische literatuur.

Oorzaken: Schade aan zenuwbundels van autonome zenuwstelsel

De oorzaak en het mechanisme van het harlekijnsyndroom zijn anno mei 2019 nog onbekend. Bij de meeste patiënten met dit syndroom is er wel schade opgetreden aan de autonome zenuwbundels in het hoofd en de nek. Zenuwbundels zorgen ervoor dat signalen van het autonome zenuwstelsel door het lichaam reizen.

Deze schade is tot stand gekomen door:

Door schade aan de zenuwbundels kunnen ze niet goed communiceren met de helft van het gezicht en lichaam. Daarom is die helft van het lichaam niet in staat om te reageren op stimuli zoals sporten, gekruide voeding, …

Bij veel patiënten is de arts niet in staat om de oorzaak van de schade aan de zenuwbundels te achterhalen.

Risicofactoren van niet kunnen zweten en blozen aan één zijde

De symptomen geassocieerd met het harlekijnsyndroom komen vaker tot stand in volgende omstandigheden:
  • chirurgie: Het syndroom is soms het resultaat van een eenzijdige endoscopische thoracale sympathectomie of endoscopische sympathectomie (operatie bij overmatig zweten)
  • een intense emotionele situatie
  • een warme omgeving
  • gekruide voeding
  • sporten

Het Horner-syndroom, een ander probleem dat is geassocieerd met het sympathische zenuwstelsel, komt vaak tot stand in combinatie met het harlekijnsyndroom.

Symptomen

De patiënt gaat bij deze aandoening aan één kant van het gezicht, de nek en de borstkas blozen en zweten. Aan de andere kant lukt het blozen en zweten niet (anhidrose). Dit gebeurt meestal na blootstelling aan hitte of een zware inspanning. Daarnaast komen andere symptomen tot uiting zoals clusterhoofdpijn (plotse, eenzijdige en zeer pijnlijke hoofdpijn), tranende ogen, een loopneus, een abnormale samentrekking van de pupillen, zwakte in de nekspieren en een afhangend bovenste ooglid (ptosis) aan één kant.

Diagnose en onderzoeken

De diagnose van het harlekijnsyndroom gebeurt bij de aanwezigheid van consistente symptomen van de aandoening. Daarom is een klinische observatie van de patiënt noodzakelijk. Bovendien is een MRI-scan nodig om soortgelijke stoornissen zoals het Horner-syndroom, het syndroom van Adie en het Ross-syndroom uit te sluiten. Een MRI-scan onthult letsels of schade aan de zenuwuiteinden in de buurt van de hersenen of het ruggenmerg. Het is ook belangrijk om autonome functietesten uit te voeren om traumatische oorzaken uit te sluiten, zoals een kanteltafeltest, een orthostatische bloeddrukmeting, … Een CT-scan van het hart en de longen is ook nodig om een structureel onderliggend letsel uit te sluiten. De arts heeft bovendien een zorgvuldige medische geschiedenis van de patiënt nodig.

Behandeling van harlekijnsyndroom

Het harlekijnsyndroom is geen chronische aandoening omdat de symptomen vanzelf verdwijnen. Een behandeling is normaal gesproken niet nodig. In de meeste gevallen is een nauwgezette opvolging en geruststelling voldoende voor de behandeling van de aandoening.

Wanneer de patiënt sociale verlegenheid ervaart door de aandoening, voert de arts mogelijk een contralaterale sympathectomie, hoewel compensatoir blozen en zweten van andere lichaamsdelen kunnen optreden. Bij een contralaterale sympathectomie onderbreekt de arts de zenuwbundels die de bloedsomloop in het gezicht verzorgen. Deze procedure zorgt ervoor dat beide kanten van het gezicht niet meer blozen of zweten. Aangezien de symptomen van het harlekijnsyndroom doorgaans het dagelijks leven van een patiënt niet aantast, is deze behandeling alleen aanbevolen als een patiënt zich erg ongemakkelijk voelt bij het blozen en zweten veroorzaakt door het syndroom.

Prognose

De prognose voor patiënten met het harlekijnsyndroom is goed. Deze goedaardige aandoening verstoort het dagelijks leven of de levensduur van een patiënt niet, al schamen sommige patiënten zich soms wel voor de tekenen.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Harlekijnsyndroom: symptomen, oorzaken en behandelingHarlekijnsyndroom: symptomen, oorzaken en behandelingHet harlekijnsyndroom is een uiterst zeldzame en in Nederland weinig beschreven functiestoornis van het sympathische zen…
Gloeiend gezicht: oorzaken warme, gloeiende wangen en orenGloeiend gezicht: oorzaken warme, gloeiende wangen en orenEen gloeiend gezicht of warme en rode wangen, is een veel voorkomende klacht. Vanwege het grote aantal mogelijke oorzake…
Syndroom van HornerHet syndroom van Horner, ook wel het syndroom van Claude Bernard of oculopupillair syndroom genoemd, is een neurologisch…
Syndroom van Horner: oorzaken, symptomen en behandelingSyndroom van Horner: oorzaken, symptomen en behandelingEen afhangend ooglid en een rode huid zijn typische kenmerken van het syndroom van Horner. Het gaat bij deze aandoening…
Syndroom van Adie: Aandoening aan ogen en reflexenSyndroom van Adie: Aandoening aan ogen en reflexenIn 1932 beschreef de Engelse neuroloog Adie het syndroom van Adie, ook wel gekend als “familiale hereditaire areflexie”…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: 80N, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Geraadpleegd op 12 mei 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Harlequin syndrome, https://en.wikipedia.org/wiki/Harlequin_syndrome
  • Harlequin syndrome, https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/8610/harlequin-syndrome
  • Harlequin syndrome: a mask of rare dysautonomic syndromes, https://escholarship.org/uc/item/3q39d7mz
  • Idiopathic Harlequin Syndrome Manifesting during Exercise: A Case Report and Review of the Literature, https://www.hindawi.com/journals/crim/2017/5342593/

Reageer op het artikel "Harlekijnsyndroom: Niet kunnen zweten en blozen aan één kant"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 26-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!