InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Horner-syndroom: Neurologische aandoening

Horner-syndroom: Neurologische aandoening

Horner-syndroom: Neurologische aandoening Het Horner-syndroom is een relatief zeldzame neurologische aandoening gekenmerkt door een vernauwde pupil (miosis), een afhangend bovenste ooglid (ptosis), een teruggetrokken oogbol en de onmogelijkheid om te zweten aan één zijde van het gezicht (anhidrose). Het syndroom is het gevolg van een combinatie van symptomen veroorzaakt door de onderbreking van een zenuwbaan van de hersenen naar het gezicht en de ogen aan één zijde van het lichaam. Het syndroom werd voor het eerst beschreven door de Amerikaanse arts William Edmonds Horner in 1824.

Synoniemen Horner-syndroom

Het Horner-syndroom is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • Horner-Bernard-syndroom
  • oculopupillair syndroom
  • oculosympathetische beroerte
  • syndroom van Horner

Epidemiologie aandoening

Het Horner-syndroom is een zeldzame aandoening die mannen en vrouwen in gelijke aantallen treft. Verder kent het syndroom geen etnische of geografische voorliefde. De symptomen van het Horner-syndroom presenteren zich mogelijk op alle mogelijke leeftijden. Exacte cijfers zijn niet gevonden in de geraadpleegde bronnen.

Oorzaken en erfelijkheid ziekte

Het Horner-syndroom is het gevolg van andere medische problemen zoals onder andere:
  • een beroerte (onvoldoende bloedtoevoer naar de hersenen met mentale en lichamelijke symptomen)
  • een nektrauma
  • een letsel aan de halsslagader naar de hersenen
  • het Pancoast-syndroom (vorm van longkanker met longtoptumor)
  • migraine (aanvallen van een aura en/of eenzijdige hoofdpijn)
  • clusterhoofdpijn (plotse, eenzijdige en pijnlijke hoofdpijn)
  • een tumor in de nek of borstholte
  • een cyste of holte in de wervelkolom
  • een tumor of ruggenmergletsel door schade aan het sympathische zenuwstelsel

In sommige gevallen is geen onderliggende oorzaak te vinden. Soms is het syndroom aangeboren, maar de oorzaak van een eventuele genmutatie is hiervan niet bekend. Mogelijk gebeurt de overervingswijze van het syndroom op autosomaal dominante wijze, maar hiernaar is verder onderzoek vereist.

Symptomen

Het Horner-syndroom treft meestal één kant van het gezicht. De symptomen variëren in ernst per patiënt. Volgende symptomen wijzen niet automatisch in de richting van het syndroom van Horner, maar de patiënt doet er goed aan toch onmiddellijk contact op te nemen met de oogarts bij een combinatie van deze problemen. Mogelijke symptomen zijn onder andere:
  • aangezichtspijn met pijnscheuten
  • anhidrose: weinig of geen transpiratie; dit is soms aan één deel maar is ook mogelijk de hele aangetaste zijde van het gezicht.
  • anisocorie: een opmerkelijk verschil in grootte pupil tussen de twee ogen
  • blozen
  • daling van het gezichtsvermogen
  • droge huid aan de getroffen zijde
  • duizeligheid
  • een teruggetrokken oogbol: de oogbol bevindt zich achteraan de oogkas
  • ernstige, plotselinge hoofdpijn, oogkaspijn of nekpijn
  • lichte stijging van het onderste ooglid, soms het tegenovergestelde van ptosis
  • miosis: zen aanhoudend kleine pupil, weinig of vertraagde verwijding van de aangetaste pupil bij weinig licht
  • onvermogen om de ogen volledig te openen aan de getroffen zijde (lagoftalmie)
  • ptosis: afhangend bovenooglid
  • spierzwakte of een gebrek aan spiercontrole

Mogelijk heeft een kind geen gezonde roze gelaatskleur aan de aangetaste zijde, of is de iris in het getroffen oog lichter van kleur.

Diagnose en onderzoeken

Oogheelkundig onderzoek

De oogarts voert een grondig oogheelkundig onderzoek uit waarbij hij eveneens de pupilreactie test in een verdonkerde en ook een goed verlichte ruimte. Hiervoor verwijdt hij eerst de ogen via pupil verwijdende oogdruppels (de medische term hiervoor is mydriatica).

Ruggenprik / Bron: Brainhell / Wikimedia CommonsRuggenprik / Bron: Brainhell / Wikimedia Commons
Diagnostisch onderzoek
Bijkomende onderzoeken zijn een bloedonderzoek, een MRI-scan, een CT-scan, een lumbale punctie (ruggenprik: onderzoek van hersenvocht) en een röntgenfoto (radiografisch onderzoek) van de borstkas.

Differentiële diagnose

De arts verwart het Horner syndroom soms met anisocorie, het syndroom van Adie en het Wallenberg-syndroom.

Behandeling neurologische aandoening

Dit syndroom valt niet te genezen maar voor de onderliggende aandoening bestaat mogelijk wel een behandeling. Soms is het letsel chirurgisch te verwijderen. Chemotherapie en bestraling helpen bij een tumor.

Prognose

De prognose voor een patiënt met het Horner-syndroom is afhankelijk van de etiologie en het slagen van de behandeling van de onderliggende aandoening.

Lees verder

© 2016 - 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Syndroom van HornerHet syndroom van Horner, ook wel het syndroom van Claude Bernard of oculopupillair syndroom genoemd, is een neurologisch…
Horner syndroom: hangend ooglid en pupilvernauwingHorner syndroom: hangend ooglid en pupilvernauwingHet syndroom van Horner wordt ook wel het syndroom van Claude Bernard, Bernard-Horner syndroom of oculosympathetic palsy…
Hangend ooglid (Ptosis)Hangend ooglid (Ptosis)Ptosis, ook wel hangend ooglid genoemd is een aandoening die vaak in verwarring wordt gebracht met vermoeidheid. Lees hi…
Syndroom van Horner: oorzaken, symptomen en behandelingSyndroom van Horner: oorzaken, symptomen en behandelingEen afhangend ooglid en een rode huid zijn typische kenmerken van het syndroom van Horner. Het gaat bij deze aandoening…
Pancoast-syndroom: Vorm van longkanker met longtoptumorPancoast-syndroom: Vorm van longkanker met longtoptumorHet Pancoast-syndroom is een zeldzame vorm van longkanker die tot stand komt wanneer een kwaadaardig gezwel zich in de l…
Bronnen en referenties
  • http://eyewiki.org/Horner's_syndrome
  • http://patient.info/doctor/horners-syndrome
  • http://rarediseases.org/rare-diseases/horners-syndrome/
  • http://www.encyclopedia.com/topic/Horners_syndrome.aspx
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/horner-syndrome/basics/tests-diagnosis/con-20034650
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/horner-syndrome/basics/causes/con-20034650
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/horner-syndrome/basics/symptoms/con-20034650
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/horner-syndrome/basics/definition/con-20034650
  • http://www.merckmanuals.com/home/brain,-spinal-cord,-and-nerve-disorders/autonomic-nervous-system-disorders/horner-syndrome
  • http://www.uptodate.com/contents/horner-syndrome
  • https://www.gezondvgz.nl/%7BC53AE06F-A61F-43D8-93B0-6E7871E46C11%7D
  • https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000708.htm
  • Afbeelding bron 1: Brainhell / Wikimedia Commons

Reageer op het artikel "Horner-syndroom: Neurologische aandoening"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 12-09-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Syndromen
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!