InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Lipkanker: symptomen en behandeling tumor/kanker van de lip

Lipkanker: symptomen en behandeling tumor/kanker van de lip

Lipkanker: symptomen en behandeling tumor/kanker van de lip Lipkanker is een kwaadaardige tumor van de lippen. Lipkanker begint als een terugkerend of niet genezend blaartje, een oppervlakkig zweertje, koven of korsten. Het komt zelden bij mensen onder de 40 jaar voor, vaak bij mensen van 60 jaar en ouder. Het komt tweemaal zo vaak voor bij mannen als bij vrouwen. Roken, pruimen, overmatig alcoholgebruik en overmatige blootstelling aan zonlicht zijn evidente risicofactoren. Erfelijkheid speelt geen rol van betekenis. In het algemeen is de prognose gunstig. Een vroege diagnose vergroot de kans op herstel en overleven. Carcinomen van de bovenlip zijn zeldzaam. Lipkanker treedt vooral op aan de onderlip; in slechts 5% van de gevallen treedt lipkanker op aan de bovenlip. Een operatie is nodig om de tumor te verwijderen. Radiotherapie (bestraling) is ook mogelijk bij lipkanker.

Lipkanker


Lipkanker: hoe vaak komt het voor?

Lipkanker heeft een incidentie van 1,3 op 100.000. Onder incidentie wordt verstaan het aantal nieuw optredende ziektegevallen per jaar per 100.000 mensen van een populatie. Onder het veertigste levensjaar zien we nauwelijks lipkanker. Vaak treedt het op bij oudere mensen. Voor het veertigste levensjaar komt lipkanker nauwelijks voor.

Risicofactoren lipkanker

Net zoals dat bij huidkanker geldt, vergroot langdurige blootstelling aan zonlicht en andere weersinvloeden de kans op het krijgen van lipkanker. Denk aan landbouwers, bouwvakkers en zeevarenden. Lipkanker komt vooral bij oudere blanke mannen voor. Het roken van pijp, sigaretten en sigaren is een wat minder grote risicofactor.

Symptomen, klachten en verschijnselen van lipkanker

De symptomen kunnen zich zowel op de bovenlip als onderlip presenteren. In 95% van de gevallen is de onderlip aangedaan. In het begin treedt er vaak een blaar of blaartje op die steeds terugkeert. Of we zien een oppervlakkig zweertje, kloofje of korstje op de lip die maar niet genezen wil. Ook kan abnormaal epitheel (opperlaag) of een leukoplakie (plekvormige witte verkleuring van slijmvlies door chronische ontsteking) van de lip van structuur veranderen. Allengs kan het zich ontwikkelen in een exofytisch letsel (uitgroeiend) of in een ulcererend (= etteren, zweren) groeiende tumor. Op een gegeven ogenblik zal de kanker metasteren (uitzaaien) naar omringend weefsel en de lymfkleren in de nek en van daaruit naar andere delen in het lichaam.

Plaveiselcelcarcinoom

Een kwaadaardige tumor uitgaande van het lippenrood, is vrijwel in alle gevallen een plaveiselcelcarcinoom. Dit is een tumor die ontstaat vanuit de opperhuid.

Stadium-indeling bij lipkanker

Bij lipkanker en mondkanker worden er vier stadia onderscheiden:

Stadium lipkankerOmschrijving
Stadum 1De tumor is minder dan 2 centimeter in omvang en is niet uitgezaaid naar de lymfeklieren in de buurt
Stadum 2De tumor meer dan 2 centimeter groot, maar minder dan 4 centimeter en is verspreid naar de lokale lymfeklieren
Stadium 3Eén van de volgende situaties doet zich voor: (a) De tumor is meer dan 4 centimeter groot. (b) De tumor kan elke omvang hebben, maar is verspreid naar één lymfeklier aan dezelfde zijde van de hals als waar de kanker zich bevindt. De lymfeklier waar de kanker is uitgezaaid, is niet meer dan 3 centimeter in omvang.
Stadium 4Eén van de volgende situaties is van toepassing. (a) De kanker is uitgezaaid naar weefsels rond de lip en mondholte. De lymfeklieren in het gebied bevatten al dan niet kanker. (b) De tumor kan elk formaat hebben en heeft zich verspreid naar meerdere lymfeklieren aan dezelfde zijde van de hals als waar de kanker zich bevindt, naar lymfeklieren aan één of beide zijden van de nek, of een lymfeknoop die meer dan 6 cm in omvang in gegroeid. (c) De kanker is uitgezaaid naar andere delen van het lichaam.

Kans op uitzaaiingen

Uitzaaiingen naar de lymfeklieren treedt gemiddeld op in 6 tot 10% van de gevallen. Het risico is hoger bij tumoren die groter zijn dan 4 centimeter en als de tumor in mondhoek of bovenlip voorkomt. Carcinomen van de bovenlip zijn zeldzaam.

Diagnose en onderzoek

Indien de huisarts een tumor vermoedt, zal hij de persoon doorverwijzen naar een specialist. Deze zal de gehele lip onderzoeken en bevoelen. Als het kanker blijkt te zijn, dan zal gekeken worden naar de omvang en de eventuele (lokale) verspreiding. De lokale uitbreiding van de tumor en de afmetingen worden genoteerd. Voorts zal de arts in de hals zoeken naar tekenen van uitzaaiingen in de lymfeklieren (vergrote lymfeklieren). Tevens wordt de mondholte uitgebreid onderzocht om na te gaan of elders een leukoplakie (een witte, niet afschraapbare, afwijking van het mondslijmvlies) aanwezig is of een tweede primaire tumor voorkomt. Ook zal de specialist een biopsie nemen, dat is een stukje weefsel uit het lichaam verwijderen voor nader microscopisch onderzoek. Zeker wanneer de tumor groter is dan 3 cm, zal verder beeldvormende onderzoek nodig zijn, in de vorm van röntgenfoto's of een CT van de onderkaak.

Keratoacanthoom / Bron: Jmarchn, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Keratoacanthoom / Bron: Jmarchn, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Differentiaaldiagnose
Differentiaaldiagnostisch komen in aanmerking:
  • leukoplakie (een witte vlek die niet is af te strijken);
  • hyperkeratose (abnormale verhoorning van de opperhuid, die vaak droog en schilferend is);
  • granuloma pyogenicum (synoniemen: granuloma teleangiectaticum, pyogenic granuloma, lobular capillary hemangioma);
  • keratoacanthoom (een goedaardige en snelgroeiende huidtumor dat vrij algemeen voorkomt);
  • cheilitis glandularis (een zwelling van de lip door ontsteking van de ectopische speekselkliertjes); en
  • (soms) lues of syfilis (een ernstige soa).

Behandeling van lipkanker

Radiotherapie (bestraling) bij lipkanker / Bron: Adriaticfoto/Shutterstock.comRadiotherapie (bestraling) bij lipkanker / Bron: Adriaticfoto/Shutterstock.com
Curatieve (= op genezing gerichte) behandeling zal bestaan uit zowel radiotherapie (bestraling) als chirurgie. Een klein gezwel dat vroegtijdig is ontdekt, kan eenvoudig met een operatieve ingreep of een laserbehandeling worden verwijderd. Bij vier op de vijf mensen heeft dit succes. Er is geen recidief, de kanker blijft weg. As de tumor groot is, dan kan alleen een operatie uitkomst bieden. Nadien kan er bestraald worden om alle kankercellen te vernietigen en recidief te voorkomen.

Prognose en vooruitzichten

Door de bank genomen is de prognose gunstig. Na adequate behandeling is er sprake van 90-95% vijfjaarsoverleving, dat is de kans dat een patiënt na vijf jaar nog leeft. Uiteraard is de prognose afhankelijk van de plaats van de tumor, de eventuele infiltratie en de aanwezigheid van lymfkliermetastasen. In geval van uitzaaiingen daalt de vijfjaarsoverleving aanmerkelijk.

Follow-up

Patiënten moeten in principe levenslang onder controle blijven.

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Tumoren, oftewel kankerTumoren, oftewel kankerTegenwoordig hoor je veel om je heen over mensen die kanker hebben (gehad). Het woord ‘kanker’ heeft dezelfde werking al…
Kanker; de steeds vaker voorkomende ziekte bij jong en oudKanker; de steeds vaker voorkomende ziekte bij jong en oudKanker komt steeds vaker voor. Bijna iedereen kent wel iemand die deze ziekte heeft. Maar wat is kanker precies? En wie…
Leven met kanker: BaarmoederslijmvlieskankerLeven met kanker: BaarmoederslijmvlieskankerOngeveer 1.400 vrouwen krijgen per jaar te maken met baarmoederslijmvlieskanker. Hormonen zouden hierbij een belangrijke…
Kanker in de mond: oorzaken en symptomen van mondkankerKanker in de mond: oorzaken en symptomen van mondkankerKanker in de mond: het is een van de meest stiekeme, maar ook gevaarlijkste vormen van kanker. Doordat mondkanker niet a…
7 tips om kanker te voorkomenEr zijn heel wat dingen die je kunt doen om het risico dat je kanker krijgt te verkleinen. Dit betekent misschien wel kl…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/AW
  • C. van Heycop ten Ham, H.J.C. Hendriks, J.H. in de Bosch, J.H.M. Schormans, J.W. van der Krans (redactie): Basisboek Pathologie, ThiemeMeulenhoff, Utrecht/Zutphen, eerste druk, tweede oplage, 2000, p. 279.
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Oral Cancer Foundation. Stages of cancer of the lip and oral cavity. http://oralcancerfoundation.org/discovery-diagnosis/stages-of-cancer (geraadpleegd op 26-09-2016)
  • Prof. dr. C.J.H. van de Velde e.a. (red.). Oncologie. Bohn Stafleu van Loghum, Houten, achtste herziene druk, 2011.
  • Afbeelding bron 1: Jmarchn, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Adriaticfoto/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Lipkanker: symptomen en behandeling tumor/kanker van de lip"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Nicky, 13-01-2011 16:21 #1
Beste, heb zo juist een telefoontje gekregen van mijn moeder gekregen dat ze lipkanker zou hebben, maar moet nog naar de huisarts.20/1/11 Volgens mij gaat het hier nu niet over een gezwel maar eender het scheuren van de lippen.Of kloven.Wat gebeurd er nu verder denkt u?Beleefde groeten. Reactie infoteur, 13-01-2011
Ik begrijp uit uw verhaal dat uw moeder vermoedt dat zij lipkanker heeft, maar dat er nog geen arts naar heeft gekeken. In de eerste moet gezegd dat lipkanker erg weinig voorkomt. Bovendien is het niet verstandig zelf een diagnose te stellen; je kunt er helemaal naast zitten en jezelf onnodig angst aanjagen. Het is aan een arts om vast te stellen wat er aan de hand is.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 21-10-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Lipaandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!