InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > De Geneeskracht van Duindoorn

De Geneeskracht van Duindoorn

De Geneeskracht van Duindoorn Duindoorn is een heerlijke basis voor een jam of saus. Daarnaast heeft Duindoorn geneeskracht en wordt het gebruikt om hart- en vaatziekten mee te voorkomen. Duindoornvruchten bevatten veel olie; ze worden de olijven van het noorden genoemd. Deze olie is een prima middel om de huid te behoeden voor uitdroging. Het helpt eveneens tegen zonnestralen en radioactieve stralen.
Botanische tekening duibdoorn uit 1796 / Bron: Johann Georg Sturm (Painter: Jacob Sturm), Wikimedia Commons (Publiek domein)Botanische tekening duibdoorn uit 1796 / Bron: Johann Georg Sturm (Painter: Jacob Sturm), Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Naamgeving duindoorn

In het Latijn heet deze plant Hippophae Rhamnoides. Er zijn meerdere verklaringen waarom hij zo heet. Veel namen komen uit het Grieks en het Griekse woord hippophaes is een Griekse naam voor een prikkende struik. De duindoorn heeft eveneens veel stekels, Een andere verklaring is dat ´hippos´ paard betekent en ´phaeiton´ glanzend. Hippophae kan een samenstelling van die twee woorden; volgens kenners gaat de vacht van een paard beter glanzen als het van de duindoornvrucht snoept. Er zijn nog meer verklaringen. Zo hebben sommigen geopperd dat het tweede woord in de naam van ´phaino´ wat licht betekent komt, omdat de duindoornvrucht goed voor de ogen van paarden zou zijn. In het Nederlands heeft de duindoorn enkele sprekende volksnamen: duinbes, hagedoorn, zeedoorn, zanddoorn en schijtbes.

Duindoorn / Bron: 4028mdk09, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Duindoorn / Bron: 4028mdk09, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Duindoorn in de Oudheid

Er zijn fossiele stuifmeelkorrels gevonden die erop wijzen dat de mens minstens 10.000 jaar duindoorn gebruikt. Tibetaanse monniken beschreven in de 8e eeuw vooor Christus duindoorn als een medicijn tegen verkoudheid, luchtwegeninfecties en als verzorgingsmiddel dat goed is voor de hiud. De monniken beschreven dat het de slijmvliezen in evenwicht brengt. Deze medicinale werkingen behoren thans nog steeds tot de belangrijkste medicinale werkingen van duindoorn. In het oude Griekenland gebruikten mensen veel duindoornvruchten om in gewicht toe te nemen en ze gaven het aan paarden om ze een glanzende vacht te geven. Paarden gingen daarnaast meer uit hun ogen glanzen. In de moderne fytotherapie wordt de duindoornbes en -olie gebruikt tegen droge ogen, netvliesdegeneratie en verminderd gezichtsvermogen bij mensen.

Duindoorn van Middeleeuwen tot nu

In de westerse volksgeneeskunde heeft men lang gedacht dat de duindoornbes giftig was. In de traditionele Chinese geneeskunde was de duindoornbes een aansterkend middel en werd het toegediend om meer energie te geven. De duindoornbes werd in Rusland en Mongolië ingezet tegen huidziekten. Duindoorns stonden op een gegeven moment in het westen bekend als voedsel voor de armen. Johann Bauhun was een Zwitser die als eerste wees op het samentrekkende effect van duindoornbes en dat het daarom goed werkt tegen diarree. Abraham Munting, professor in de botanie aan de universiteit in Groningen, schreef in 1696 dat duindoornbes de dorst bij koorts versloeg en dat het helpt taaie slijme uit te drijven. In de 20e eeuw werd duindoorn aanbevolen bij grippale aandoeningen en verkoudheid. Men raadde aan een handvol zure bessen te eten, dan ging een griep weer snel over. Russische kosmonauten smeerden hun huid in met duindoornolie om zich te beschermen tegen straling. In Rusland geniet de duindoorn een net zo goede reputatie als St Janskruid bij ons.

Fytonutriënten duindoorns

Er zit veel vitamine C in duidoornbes. Als je hetzelfde gewicht als sinaasappels eet dan krijg je met duindoorns 3 tot 60 keer zoveel vitamine C binnen. De Aziatische rassen bevatten minder vitamine C dan de Europese. Overige fytonutriënten in duindoorns zijn: bioflavonoïden zoals quercetine, kaemferol en isorhamnetine, vitamine A, carotenoïden, lycopeen, vitamine B1, B2, B5, E, K foliumzuur of B11, wat in sommige landen B9 wordt genoemd, choline, betacaroteen, de koolhydraten glucose, fructose, rhamnose, sucrose en arabinose, verschillende organische zuren, tanninen, pectine, vezels, betasitosterol, aminozuren en de mineralen calcium, kalium, ijzer, magnesium, zink, kobalt en koper. Duindoornolie bevat vooral onvezadigde omega-9-, omega-7-, omega-6- en omega-3-vetzuren.

Medicinale werking duindoornolie, inwendig gebruik

Duindoornolie heeft zowel inwendig als uitwendig geneeskracht. Duindoornolie bevat het omega-7-vetzuur palmitileïnezuur wat zeer goed voor de huid werkt. Het is een verzorgende olie die de huid versterkt. Daarnaast regenereert en hydrateert het de huid en slijmvliezen. Inwendig gebruik wordt door fytotherapeuten voorgeschreven bij de volgende indicaties:
Bloeisel duindoorn / Bron: Kenraiz Krzysztof Ziarnek, Wikimedia Commons (GFDL)Bloeisel duindoorn / Bron: Kenraiz Krzysztof Ziarnek, Wikimedia Commons (GFDL)
  • Postmenopauzale vaginale droogte, jeuk, dyspareunie of pijn tijdens het vrijen,
  • Verhoogde kans op infecties,
  • Droge mond, gebrekkige speekselproductie,
  • Droge ogen,
  • Preventie en behandeling gastritis of maagwandontsteking,
  • Zweren van de maag en twaalfvingerige darm,
  • Adjuvans bij huidziekten zoals eczeem,
  • Adjuvans bij syndroom van Sjögren, reumatische aandoening met droge slijmvliezen.

Medicinale werking duindoornolie, uitwendig gebruik

Duindoornolie beschermt de huid tegen DNA-schade die wordt veroorzaakt door de zon en ioniserende straling. De vetzuren voeden en verzachten de huid en de antioxidanten zoals betacaroteen versterken deze eigenschap. Het werkt verzachtend en ontstekingswerend. Daarom wordt het door fytotherapeuten voorgeschreven bij deze indicaties:
  • Bescherming tegen blootstelling aan de zon,
  • Bescherming tegen schade door straling die bij radiotherapie gebruikt wordt,
  • Doffe, geïrriteerde, ruwe en schrale huid,
  • Overbelaste minder vitale huid,
  • Preventie van vroegtijdige veroudering van de huid,
  • Brandwonden, zonnebrand, stralingswonden,
  • Om eczeem, psoriasis en andere chronische huidaandoeningen te verzachten.

Medicinale werking duindoornbes, inwendig gebruik

Duindoorbes behoort tot de rijkste vitamine C-bronnen ter wereld en gaat bovendien vergezeld van talloze flavonoïden die de vitaliserende krachten van vitamine C versterken. Deze bekende vitamine behoort tot de immuunversterkende nutriënten. Zeaxanthine is goed voor je ogen. Deze stof is ruimschoots in duindoornbes aanwezig. Zeaxanthine voorkomt maculadegeneratie. Het voorkomt dat je een oogstaaroperatie moet laten uitvoeren. Vitamine P en vele andere antioxidanten hebben een versterkende werking op de bloedvaten, met name de haarvaten. Daardoor voorkomt duindoornbes hart- en vaatziekten. Verder beschermt het de lever tegen de aanwezigheid van giftige stoffen. Het zorgt ervoor dat er meer gal geproduceerd wordt. Dat is goed voor de lever. De samentrekkende werkingen maken het een goed middel tegen diarree en de milde laxerende eigenschap zijn prima tegen constipatie. Deze weldadige weelde aan geneeskrachten worden door fytotherapeuten wijselijk voor ons welzijn ingezet bij de volgende indicaties:
Duindoornbes / Bron: Hans Hillewaert, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Duindoornbes / Bron: Hans Hillewaert, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Asthenie, een medische term voor vermoeidheid door vitamine C-gebrek,
  • Herstel na ziekte, voorjaarsmoeheid, bloedarmoede,
  • Bij borstvoeding en zwangerschap, als aanvullend, versterkend voedsel,
  • Bloedend tandvlees,
  • Hepatitis of leverontsteking,
  • Constipatie,
  • Diarree.

Preventief gebruik:

Behalve de hierboven genoemde geneetoepassingen zijn er vermeldenswaardige preventietoepassingen van de orale inname van duindoornbes. Deze roodoranje vrucht werkt:
  • Preventief tegen ouderdomsverschijnselen,
  • Preventief tegen scheurbuik,
  • Preventief tegen griep, grippale infecties,
  • Preventief tegen maculadegeneratie of netvliesdegeneratie,
  • Preventief tegen hart- en vaatziekten,
  • Preventief tegen levercirrhose,
  • Preventief tegen leverdegeneratie.

Medicinale werking duindoornbes, uitwendig gebruik

Door een aantal duindoornbesjes te pletten en de ontstane smurrie aan te brengen op wonden, verloopt het genezingsproces sneller. Het is astringerend, wat samentrekkend betekent, cicatriserend, wat de medische term voor wondhelend is en hemostyptisch, wat in gewoon Nederlands bloedstelpend heet. Deze drie krachtige geneeseigenschappen maken het een prima middel om in te zetten bij de volgen wondtypen:
  • Open wonden,
  • Vrieswonden,
  • Zonnebrand.

Consulteer de fytotherapeut

Wie duindoorn als geneeskrachtig middel wilt gebruiken wordt aangeraden een consult te nemen bij een fytotherapeut. Duindoornextracten en medicijnen in de vorm van moedertincturen, poeders, nebulisaat, vloeibaar extract en capsules dienen alleen op voorschrift van bevoegden ingenomen te worden. Een huisarts of fytotherapeut kan je daarover inlichten, net als over de eventuele bijwerkingen en interacties met andere medicijnen of kruiden. Alle in dit artikel genoemde medicinale werkingen van dit geneeskruid zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en komen uit het Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Geert Verhelst, een standaardwerk op het gebied van genezende planten. Het boek wordt gebruikt in de fytotherapie.

Lees verder

© 2013 - 2017 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geneeskrachtige kruiden bij verkoudheidGeneeskrachtige kruiden bij verkoudheidIedereen heeft wel eens last van verkoudheid. De neus loopt of is volledig verstopt, de keel doet pijn, koorts kan optre…
Duindoorn, wonderbesje van bij onsDuindoorn, wonderbesje van bij onsBuitenlandse bessen met wonderbaarlijke eigenschappen worden overal gepropageerd, terwijl we zelf in eigen duinen een su…
Weleda elixers en extracten voor een natuurlijke gezondheidDe natuurlijke Weleda elixers en Weleda extracten kunnen uitstekend gebruikt worden tegen voorjaarsmoeheid, tijdens de z…
Natuurlijke remedies tegen zonnebrandNatuurlijke remedies tegen zonnebrandDe symptomen van zonnebrand verschijnen enkele uren na blootstelling aan de zon. Ze hebben verschillende dagen tot soms…
Jeuk aan de anus en anaal eczeemAnaal eczeem wordt ook wel pruritus ani genoemd. Anaal eczeem veroorzaakt jeuk aan de anus. Hoewel anaal eczeem erg verv…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "De Geneeskracht van Duindoorn"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Dunja, 09-09-2017 11:52 #5
Hallo,

Ik heb onlangs zelf duindoornjam gemaakt. Gisteren heb ik ervan gegeten en vind het heerlijk. Maar ik werd vrij snel daarna misselijk en moe. Kan het zijn dat ik een verkeerde soortgelijke bes gegeten heb die giftig is?

Groetjes Dunja

Gonnissen Kathleen, 05-09-2017 20:38 #4
Wat kan je allemaal doen met duindoornbes, en wat zijn zijn werkingen?

Mobyke, 16-09-2016 12:08 #3
Beste,

Wat zijn de gezondheidsvoordelen en of toepassingen van duindoornSCHORS (duckthorn bark)?

Mvg

Ronald, 21-07-2015 20:17 #2
Beste,

In het artikel worden allerlei positieve effecten op de gezondheid van de lever, zowel preventief en als behandeling van klachten, genoemd. Echter, in andere artikelen wordt juist een contra-indicatie gegeven voor het gebruik van duindoorn bij leverklachten. Mijn lever functioneert niet 100% maar met voldoende aandacht voor gezonde voeding, geen alcohol enz. heb ik geen klachten. Na een week of drie gebruiken van duindoornelixer begin ik steeds meer klachten te krijgen, zit onder de uitslag, galbulten, ben regelmatig misselijk enz.

Mijns inziens is het advies wat u geeft in dit artikel op zijn minst twijfelachtig en brengt mogelijk de gezondheid van lezers in gevaar. Ik ben mede vanwege dit artikel het middel gaan gebruiken en had tot nu toe best veel vertrouwen in de artikelen op deze site, dit is aanzienlijk minder geworden.

Mvg Reactie infoteur, 22-07-2015
Waarschijnlijk heb je de volgende zin over het hoofd gezien:

' Wie duindoorn als geneeskrachtig middel wilt gebruiken wordt aangeraden een consult te nemen bij een fytotherapeut. '

Hartelijke groet,
Thomas Dijkman

Vanhees, 29-08-2013 09:28 #1
Mevrouw, Mijnheer,

in uw tekst over duindoornolie lees ik;" Medicinale werking duindoornolie, inwendig gebruik. Duindoornolie heeft zowel inwendig als uitwendig geneeskracht. Duindoornolie bevat het omega-7-vetzuur palmitileïnezuur wat zeer goed voor de huid werkt. Het is een verzorgende olie die de huid versterkt. Daarnaast regenereert en dehydrateert het de huid en slijmvliezen.
Duindoornolie DEHYDRATEERT dus huid en slijmvliezen.
Klopt waarschijnlijk niet.
Met vriendelijke groeten.

Dion Vanhees Reactie infoteur, 30-08-2013
Klopt inderdaad, het is veranderd naar ´hydrateert´.

Infoteur: Tom008
Laatste update: 30-08-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!