Anusfissuur: scheurtje anus, kloofjes anus - behandelen

Een anusfissuur is een zwerend kloofje in de huid en/of het sijmvlies van het anale kanaal. In de meeste gevallen ontstaat het door harde ontlasting als gevolg van obstipatie. Het kloofje kan klachten geven van pijn bij en na ontlasting, jeuk, branderig gevoel, en wat (helderrood) bloedverlies. De behandeling richt zich op het vergemakkelijken van de stoelgang, het verminderen van de pijn en het wegnemen van de verhoogde spanning in een deel van de sluitspier.

Anusfissuur

• Anusfissuur - inleiding
• Oorzaken anusfissuur
• Diagnose en behandeling anusfissuur

Anusfissuur - inleiding

Een anusfissuur is een klein en pijnlijk scheurtje of kloofje in de huid en/of het sijmvlies van het anale kanaal. Deze laesie verloopt vaak in de lengterichting. Een anale kloof is meestal het gevolg van obstipatie en passage van harde ontlasting. Een kloofje bij de anus geeft vaak een scherpe, snijdende pijn tijdens of na de stoelgang, met vaak met wat bloedverlies. Er wordt dan wat helderrood bloed op de ontlasting of het toiletpapier aangetroffen.

Een anusfissuur geneest meestal binnen een paar weken na adequate behandeling van obstipatie, maar sommige kloofjes kunnen chronisch worden. Als een anale kloof maar niet wil genezen, zal de patiënt voor chirurgische behandeling worden verwezen.

Oorzaken anusfissuur

Door verwonding van het anale kanaal ontstaat een acute fissuur. De belangrijkste oorzaak is aanhoudende verstopping, obstipatie genaamd. Andere oorzakelijke factoren die in de literatuur worden vermeld, zijn een voorafgaande periode van diarree of anale seksuele contacten.¹

Vaak ontstaat er een vicieuze cirkel doordat men als gevolg van de pijn en de verhoogde spanning van een deel van de sluitspier, onbewust de ontlasting ophoudt. Dit werkt echter harde ontlasting in de hand en bij iedere stoelgang scheurt het kloofje weer open. Hierdoor blijft het kloofje bestaan. Het is geen sinecure om dit patroon te doorbreken.

Diagnose en behandeling anusfissuur

Wanneer de patiënt zich op het spreekuur van de huisarts meldt, zal deze allerlei vragen stellen omtrent de duur van de pijnklachten en de relatie met de ontlasting, naar het ontlastingspatroon (diarree en/of obstipatie), naar bijkomende klachten (bloedverlies, buikklachten) en naar eventuele eerdere anale pijnklachten. Ook zal de huisarts de patiënt lichamelijk onderzoeken en de anus inspecteren.

De behandeling richt zich op het vergemakkelijken van de stoelgang, het verminderen van de pijn en het wegnemen van de verhoogde spanning in een deel van de sluitspier. De huisarts zal de patiënt adviseren om vezelrijk voedsel te eten en regelmatig warme zitbaden te nemen. Deze laatste maatregel is erop gericht op de verhoogde spanning in de sluitspier weg te nemen. Obstipatieklachten kunnen naast het eten van voldoende plantaardige vezels, tegengegaan worden door een laxeermiddel wat zoirgt voor een betere passage van de ontlasting. De stoelgang kan ook zacht worden gehouden door het drinken van veel water. Pijn kan worden bestreden door voorafgaande iedere stoelgang, een dun laagje lidocaïne crème aan te brengen. Dit smeerseltje moet door de huisarts worden voorgeschreven. Door bovenvermelde adviezen en maatregelen zal een acute anale fissuur in de meeste gevallen genezen.

Kloofjes die langer dan drie tot vier weken blijven bestaan, kunnen met Isosorbidedinitraat vaselinecrème FNA worden behandeld. Dit is een vaatverwijder, die de druk vermindert en de bloedvaten in de anus verwijdt. Hierdoor verbetert de bloedvoorziening op de plaats van de anusfissuur. Indien na acht weken nog geen genezing is bereikt, kan de behandeling of nog een aantal weken worden verlengd of de patiënt kan voor poliklinische chirurgische behandeling worden verwezen. De huisarts zal deze opties met de patiënt bespreken.

Klik hier voor een special over ontlasting en klik hier voor een special over aandoeningen aan de anus.

Lees verder

• Aandoeningen/afwijkingen: clitoris/vagina/schaamlippen/vulva
• Anale jeuk / jeuk aan anus: oorzaak, behandeling zalf-crème
• Anale kanker (kanker van de anus/anuskanker/anuscarcinoom)
• Rectale / anale bloedingen, bloed: anus, rectum, darm, maag
• Obstipatie, symptomen verstopping: buikpijn opgezwollen buik