InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Dermatitis herpetiformis (ziekte van Dühring): symptomen

Dermatitis herpetiformis (ziekte van Dühring): symptomen

Dermatitis herpetiformis (ziekte van Dühring): symptomen Dermatitis herpetiformis (DH), ook 'ziekte van Dühring' genoemd, is een zeldzame huidaandoening die wordt gekenmerkt door een jeukende blaarvorming en brandende huiduitslag. De ziekte van Dühring is een zeer vervelende huidaandoening, waar je flink last van kunt hebben in het dagelijkse leven. De uitslag en jeuk treden vooral op de ellebogen, knieën, hoofdhuid, rug en billen op. Dermatitis herpetiformis is een huidziekte die sterk geassocieerd is met coeliakie, een intolerantie voor gluten (een eiwit dat in tarwe, rogge en gerst voorkomt en in allerlei voedingsproducten verwerkt wordt). Dermatitis herpetiformis of ziekte van Dühring werd voor het eerst beschreven door de Amerikaanse dermatoloog Louis Duhring in 1884. Naar hem is de ziekte vernoemd.

Dermatitis herpetiformis


Wat is dermatitis herpetiformis?

De letterlijke betekenis van dermatitis herpetiformis is: huidontsteking gelijkend op herpes. Dermatitis herpetiformis staat ook bekend onder de naam ziekte van Duhring, naar de arts die deze ziekte voor het eerst beschreef (in de 19e eeuw). Dermatitis herpetiformis wordt gekenmerkt door sterk jeukende blaasjes op typische huidgebieden en het komt voor bij mensen met een overgevoeligheid voor gluten, wat de darmziekte coeliakie tot gevolg heeft. Toch is het niet zo dat alle patiënten met dermatitis herpetiformis darmklachten hebben en patiënten met coeliakie hebben slechts zelden dermatitis herpetiformis. Dermatitis herpetiformis is een zeldzame aandoening.

Vitiligo van de handen bij een persoon met een donkere huidskleur / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Vitiligo van de handen bij een persoon met een donkere huidskleur / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Wat is de oorzaak van de ziekte van Dühring?

Door de naam 'dermatitis herpetiformis' denken veel mensen dat deze uitslag wordt veroorzaakt door een bepaalde vorm van het herpesvirus. Dit is echter niet waar. Dermatitis herpetiformis komt voor bij mensen met coeliakie, een intolerantie voor gluten. Gluten is een eiwit in tarwe, rogge, gerst en haver. Gluten uit de voeding activeren de afweer van het lichaam, waarbij er afweerstoffen tegen gliadine (een onderdeel van gluten) worden gemaakt. Deze antistoffen tasten het darmslijmvlies aan en dezelfde soort antistoffen kunnen in de huid blaasjes veroorzaken. Zo'n 15 tot 25 procent van de mensen met coeliakie, hebben DH. Coeliakie kan ook leiden tot hevige buikpijn, obstipatie, misselijkheid en braken. Sommige mensen met DH hebben echter coeliakie, maar geen van de intestinale symptomen. Veel mensen met dermatitis herpetiformis bemerken een verergering van de huidklachten wanneer ze gluten-bevattende voedingsstoffen eten.

Ernstige vorm van alopecia areata / Bron: Fresnel/Shutterstock.nlErnstige vorm van alopecia areata / Bron: Fresnel/Shutterstock.nl
Auto-immuunaandoeningen
Dermatitis herpetiformis is ook geassocieerd met andere auto-immuunaandoeningen, zoals:

Wie krijgen het?

Dermatitis herpetiformis treft overwegend mensen van Noord-Europese afkomst in de leeftijd van 15-40 jaar, maar het kan zich ook voordoen bij mensen die jonger of ouder zijn of bij mensen met een andere raciale achtergrond. Mannen hebben twee keer meer kans op de ziekte van Dühring dan vrouwen. Er zijn echter meer vrouwen onder de leeftijd van 20 jaar getroffen door de aandoening dan mannen.Er is een genetische aanleg, veel mensen met deze aandoening zijn drager van DQ2 of DQ8, antigenen die deel uitmaken van het humaan leukocyten-antigeensysteem (HLA).Sommige patiënten hebben een persoonlijke of familiale voorgeschiedenis van andere auto-immuunziekten zoals schildklieraandoeningen, pernicieuze anemie, type 1 diabetes, vitiligo, de ziekte van Addison en alopecia areata.

Wat zijn de symptomen van dermatitis herpetiformis?

Bij dermatitis herpetiformis bestaan er sterk jeukende rode bultjes en blaartjes tot 1 cm groot, in groepjes gelegen zoals dat ook bij een herpesinfectie het geval is. Daar is de naam herpetiformis (=gelijkend op herpes) dan ook op gebaseerd, alhoewel DH niets te maken heeft met 'gewone' herpes. De laesies zijn vaak symmetrisch verdeeld en komen vooral voor op de ellebogen en knieën, de billen en de schedelhuid. Ze worden niet gezien in het mondslijmvlies. De blaasjes kunnen snel worden stuk gekrabd, waarbij rode bultjes en krabeffecten en -wondjes zichtbaar zijn. Bij dermatitis herpetiformis worden periodes van verergeringen afgewisseld door periodes van herstel.

Bloedonderzoek bevestigt de diagnose 'ziekte van Dühring' / Bron: Istock.com/anna1311Bloedonderzoek bevestigt de diagnose 'ziekte van Dühring' / Bron: Istock.com/anna1311

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Diagnose en onderzoek

Bij vermoeden van dermatitis herpetiformis, kan de diagnose door de dermatoloog worden bevestigd door het afnemen van een huidbiopt voor weefselonderzoek.Onder meer wordt dan gekeken of IgA-afweerstoffen en neutrofiele granulocyten aantoonbaar zijn. Wanneer je ook last hebt van darmklachten en de ziekte coeliakie is (nog) niet bij je vastgesteld, zul je worden doorverwezen naar een maag-darm-lever arts voor inwendig darmonderzoek, waarbij er een darmbiopt genomen zal worden voor weefselonderzoek. Ook kan bloedonderzoek nodig zijn, waarbij gekeken kan worden naar de aanwezigheid van specifieke antistoffen tegen gluten (anti-gliadine antistoffen) en (bij darmklachten) antistoffen tegen darmweefsel.
Schurft op de handen / Bron: Cixia, Wikimedia Commons (Publiek domein)Schurft op de handen / Bron: Cixia, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Differentiële diagnose
Er zijn enkele aandoeningen die que symptomen veel gelijkenis kunnen vertonen met de ziekte van Dühring. Deze worden gekend als differentiële diagnose:
  • huidpulkstoornis, ook wel excoriatiestoornis (ES), titillomanie, dermatillomanie, skin picking disorder, compulsieve huidmanipulatie of pathologisch huidkrabben genoemd;
  • erythema multiforme, een acute huidaandoening, waarbij rode vlekken en/of blaren op de huid ontstaan;
  • lineaire IgA dermatosis, een auto-immuun blaarziekte;
  • papulaire urticaria (netelroos met bultjes);
  • parapemphigus, een huidziekte met blaarvorming;
  • schurft of scabiës (besmettelijke huidaandoening door mijt); en
  • ziekte van Grover (transient acantholytic dermatosis), een sterk jeukende huidaandoening.

Hoe wordt de ziekte van Dühring behandeld?

Dermatitis herpetiformis is de cutane manifestatie van coeliakie.¹ Cutaan betekent 'betrekking hebbend op de huid'. Uit onderzoek blijkt dat alle patiënten met DH baat hebben bij een glutenvrij dieet. De klachten kunnen daar volledig mee verdwijnen. Aangezien het geen sinecure is om een glutenvrij dieet vol te houden, kan het verstandig zijn een diëtiste in te schakelen. Daarnaast zal vaak medicamenteuze therapie geboden zijn. Het geneesmiddel dapson (diafenylsulfon) is het meest effectief bij DH. Binnen enkele dagen zie je al resultaat. Dapson veroorzaakt soms wel zeer vervelende bijwerkingen, zoals (ernstige) bloedarmoede. Er zijn ook alternatieven, zoals sterke corticosteroïdzalven, maar deze zijn vaak veel minder effectief. Dermatitis herpetiformis is weliswaar een chronische aandoening, maar met een glutenvrij dieet en adequate begeleiding van de dermatoloog, internist en diëtist zijn de klachten doorgaans goed onder controle te krijgen.

Wat is de prognose?

DH heeft meestal een goede prognose. De meerderheid van de patiënten reageert goed op een strikt glutenvrijdieet en medicatie. De respons varieert tussen individuen (van dagen tot jaren).

Noot:
  1. Tim G.J. de Meij en C.M. Frank Kneepkens. Een meisje met een jeukende huidaandoening. Ned Tijdschr Geneeskd. 2012;156:A4646

Lees verder

© 2015 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Ziekte van Dühring: Huidziekte na het eten van glutenZiekte van Dühring: Huidziekte na het eten van glutenDe ziekte van Dühring is een huidziekte waarbij de patiënt een zeer jeukende huiduitslag bestaande uit bultjes en blaasj…
Pemphigus vulgaris: symptomen, oorzaak en behandelingPemphigus vulgaris: symptomen, oorzaak en behandelingPemphigus is een huidaandoening die gekenmerkt wordt door blaarvorming in de opperhuid. Pemphigus vulgaris is een potent…
Ziekte van Pfeiffer - symptomen, genezing en verspreidingRuim negentig procent van alle mensen raakt ooit in zijn leven geïnfecteerd met de ziekte van pfeiffer, de effecten van…
Kanker: de eerste symptomenHet is erg belangrijk dat kanker in een vroeg stadium wordt ontdekt. De overlevingskansen zijn immers veel groter als de…
Rugpijn: de ziekte van Bechterew – symptomen en behandelingRugpijn: de ziekte van Bechterew – symptomen en behandelingDe ziekte van Bechterew is een aandoening aan de wervelkolom die rugpijn veroorzaakt. Lees meer over de oorzaak, symptom…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: BallenaBlanca, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Tim G.J. de Meij en C.M. Frank Kneepkens. Een meisje met een jeukende huidaandoening. Ned Tijdschr Geneeskd. 2012;156:A4646
  • www.huidarts.com/huidaandoeningen/huidaandoeningen-c-d/dermatitis-herpetiformis-ziekte-van-duhring/
  • www.huidconsult.nl/portal/index.php/Huidziekten-A-Z/Huidziekten-D-t/m-G/Dermatitis-herpetiformis.html#.VQG_gfmG9j8
  • www.huidinfo.nl/dermatitisherpetiformis.html
  • www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/DermatitisHerpetiformis.htm
  • https://www.dermnetnz.org/topics/dermatitis-herpetiformis
  • www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/dtxt/DermatitisHerpetiformis.htm
  • Afbeelding bron 1: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Fresnel/Shutterstock.nl
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/anna1311
  • Afbeelding bron 4: Cixia, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Dermatitis herpetiformis (ziekte van Dühring): symptomen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 06-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidaandoeningen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!