InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Veno-occlusieve ziekte: Leveraandoening met geelzucht

Veno-occlusieve ziekte: Leveraandoening met geelzucht

Veno-occlusieve ziekte: Leveraandoening met geelzucht Veno-occlusieve ziekte (veno-occlusive disease) komt tot uiting door ontstoken en verstopte bloedvaten die zorgen voor het transport van bloed door de lever. Hierdoor ontstaat schade aan de levercellen. De ziekte ontstaat door hoge doses chemotherapie en radiotherapie die een patiënt krijgt voor een allogene stamceltransplantatie. De ziekte resulteert in diverse symptomen zoals een vergrote milt en lever, misselijkheid en een gewichtstoename. De arts behandelt de leveraandoening ondersteunend.

Epidemiologie en risicofactoren van leveraandoening

De leverziekte werd oorspronkelijk beschreven in Jamaica, waar de inname van toxische pyrrolizidine-alkaloïden in bushthee (gemaakt van planten van de geslachten Senecio, Heliotropium en Crotalaria) schade veroorzaakte aan de leveraderen. Het is eveneens te zien in andere delen van de wereld. De aandoening komt ook voor als een complicatie van chemotherapie en radiotherapie van het gehele lichaam ter voorbereiding van een allogene beenmergtransplantatie.

Oorzaken: Ontsteking en verstopping van bloedvaten

Veno-occlusieve ziekte is een ernstig leverprobleem. Bij de leveraandoening treedt een ontsteking en verstopping (obstructie) op van de bloedvaten die bloed door de lever transporteren. Hierdoor zwelt de lever. Door het gebrek aan bloedtoevoer is de lever niet meer in staat om gifstoffen, medicijnen en andere afvalproducten uit het bloed te verwijderen, wat één van de essentiële functies van de lever is. Uiteindelijk hopen vloeistoffen zich op in de lever, waardoor het probleem verergert. De nieren kunnen overtollig water en zout vasthouden, waardoor de armen, de benen en de buik opzwellen. De ziekte komt vooral tot stand nadat patiënten hoge doses chemotherapie en radiotherapie krijgen ter voorbereiding op een stamceltransplantatie.

Symptomen

De tekenen van veno-occlusieve ziekte ontwikkelen zich meestal één tot vier weken nadat een patiënt chemotherapie of radiotherapie heeft gekregen ter voorbereiding op een allogene beenmergtransplantatie. Diverse symptomen komen mogelijk tot uiting bij veno-occlusieve ziekte zoals:

Een bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Diagnose en onderzoeken

Het is voor de arts lastig om de diagnose van veno-occlusieve ziekte te stellen omdat er anno maart 2019 geen diagnostische testen beschikbaar zijn. De arts voert wel een bloedonderzoek en een Doppler ultrasonografie uit. In het bloed is een bepaald soort leverenzymen verhoogd. Dit is normaal bij chemotherapie na radiotherapie en daardoor kan de arts de diagnose van de leveraandoening soms missen. Als de diagnose onzeker of onduidelijk is, is een leverbiopsie geïndiceerd. Hierbij neemt de arts een beetje weefsel van de lever weg en laat hij dit microscopisch analyseren. De leverbiopsie is nodig om een beter beeld van de schade aan de leve te verkrijgen.

Behandeling van leverziekte

De behandeling van de leveraandoening is ondersteunend. Pijnstillers, diuretica (plaspillen) en andere medicijnen behandelen de aanwezige symptomen. Om de lever te helpen genezen, zorgt de arts zorgvuldig voor een balans tussen de hoeveelheid vocht die een patiënt opneemt en de hoeveelheid vocht die hij uitscheidt via de urine. Een goede vochtbalans voorkomt ernstige uitdroging. In ernstige gevallen verwijdert de arts extra vocht uit de buik, een procedure die in medische termen bekend staat als abdominocentesis. De arts past verder de bestralingsdosis aan (lagere dosis) om veno-occlusieve ziekte te voorkomen. Soms is de leveraandoening ernstig en leidt dit tot leverfalen. Een levertransplantatie is dan nodig.

Prognose van veno-occlusieve ziekte

In de meeste gevallen is veno-occlusieve ziekte niet ernstig en is het mogelijk om de schade aan de lever om te keren. Maar ernstige symptomen van de leverziekte zijn potentieel levensbedreigend. In dit geval zet het extra vocht in de buik druk op de longen, waardoor het ademhalen moeilijk wordt. Wanneer een patiënt kampt met een vena-occlusieve ziekte na een transplantatie, leidt dit tot hoge sterftecijfers.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Syndroom van Budd-Chiari: Afsluiting van leveraderSyndroom van Budd-Chiari: Afsluiting van leveraderHet syndroom van Budd-Chiari is een zeldzame ontsteking van de wand van aders met trombose van de leveraders. Bij deze p…
Hoe kan ik een leveraandoening herkennen?Hoe kan ik een leveraandoening herkennen?De lever is een belangrijk orgaan dat meerdere functies heeft. Het bepaalt namelijk het bloedvolume, de stofwisseling en…
Indiase kindercirrose: Ernstige leverschade bij kinderenIndiase kindercirrose: Ernstige leverschade bij kinderenBij de progressieve leveraandoening ‘Indiase kindercirrose’ ontstaat bij zuigelingen of jonge kinderen geleidelijk onomk…
Ziekte van Degos: Symptomen aan huid en andere organenZiekte van Degos: Symptomen aan huid en andere organenDe ziekte van Degos is een zeldzame progressieve aandoening waarbij om onbekende redenen een verstopping ontstaan van de…
Extracorporale circulatie: ECLS/ECMOExtracorporale circulatie: ECLS/ECMOEen extracorporale circulatie is een kunstmatige bloedsomloop buiten het lichaam, die wordt gebruikt bij ernstig zieke l…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 9 maart 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Toxic Injury to Hepatic Sinusoids: Sinusoidal Obstruction Syndrome (Veno-Occlusive Disease), https://www.thieme-connect.com/products/ejournals/html/10.1055/s-2002-23204
  • Veno-occlusive disease (VOD), http://www.cancer.ca/en/cancer-information/diagnosis-and-treatment/managing-side-effects/veno-occlusive-disease-vod/?region=on
  • Veno-Occlusive disease after a blood and marrow transplant, https://www.aboutkidshealth.ca/Article?contentid=1554&language=English
  • VENO-OCCLUSIVE DISEASE, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 360
  • Wat is veno-occlusive disease (VOD)?, https://www.mijngezondheidsgids.nl/wat-is-veno-occlusive-disease-vod/
  • Afbeelding bron 1: Frolicsomepl, Pixabay

Reageer op het artikel "Veno-occlusieve ziekte: Leveraandoening met geelzucht"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 05-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Leveraandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!