InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > Ogentroost: gezondheidsvoordelen, toepassingen van oogkruid

Ogentroost: gezondheidsvoordelen, toepassingen van oogkruid

Ogentroost: gezondheidsvoordelen, toepassingen van oogkruid Beklierde of gewone ogentroost (Euprasia officinalis), ook bekend als 'oogkruid', is een beproefd geneeskrachtig kruid. Reeds sinds de Middeleeuwen wordt ogentroost gebruikt om vele soorten oogproblemen en oogziekten te behandelen. Daar dankt het kruid zijn naam aan. Ogentroost is inheems in Noord-Europa, West-Europa en sommige delen van Zuid-Europa. Deze oude medicinale plant is populair in de volksgeneeskunde en groeit vooral goed op wat arme zand- of veengrond. Het plantje woekert op grassen en cypergrassen. Ogentroost zaait zichzelf gemakkelijk uit. De plant bevat onder meer bitterstoffen, looistoffen, etherische olie en een aromatische harsachtige stof genaamd aucubine. Deze stof heeft een anti-allergene werking.
Beklierde ogentroost / Bron: Arie M den Toom, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Beklierde ogentroost / Bron: Arie M den Toom, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Wat is ogentroost?

Ogentroost is een medicinale plant waarvan de naam zijn werkingswijze aangeeft. Het wordt voornamelijk gebruikt om oogklachten mee te behandelen. Er zijn 350 bekende soorten, die allemaal een vergelijkbare werkingswijze hebben.

Groei en bloei

Standplaats

Ogentroost geeft de voorkeur aan open plekken in het bos, op weiden en op droge hellingen. Ogentroost komt van oorsprong voor in Noord-Europa, West-Europa en sommige delen van Zuid-Europa. De wetenschappelijke naam is Euphrasia officinalis. Ogentroost behoort tot de orobanchaceae (bremraapfamilie), een plantenfamilie die bekendstaat om haar parasitisme. Volgens Wikipedia onttrekken hun wortels water en opgeloste stoffen aan de wortels van andere planten, maar de planten zijn zelf in staat tot fotosynthese, het proces waarmee een plant voedsel en zuurstof maakt.

Ogentroost / Bron: Anne Burgess, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)Ogentroost / Bron: Anne Burgess, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)

Bladeren en bloemen

Het bloeiende kruid is ook bekend onder de naam 'oogkruid'. De eenjarige medicinale plant groeit tot ongeveer 15 centimeter hoog. De bladeren van het plantje staan tegenover elkaar en zijn getand en de stengel is lichtbehaard. Ogentroost heeft trechtervormige, tweelippige bloemen en de onderlip is driedelig met uitgerande toppen. De bloemkroon varieert in kleur van wit tot paarsachtig en het is een onopvallende bloem.

Semi-parasitaire plant

Botanisch gezien is ogentroost, zoals reeds opgemerkt, een semi-parasitaire plant die mineralen uit de grassen en planten in zijn gebied haalt via zijn wortels. Zelfs als het niet mogelijk is om als parasiet op te treden, is zijn overleving verzekerd, omdat hij zich zeer goed kan aanpassen aan zijn omgeving. Het plantje heeft het grote voordeel dat het door dieren wordt vermeden vanwege zijn bitterstoffen.

Inhoudsstoffen

Ogentroost bevat onder meer etherische oliën, bitterstoffen, looistoffen, een aromatische harsachtige stof en aucubine, een stof die fungeert als verdediging en met een antiallergene werking.

Gedroogde bovengrondse delenGedroogde bovengrondse delen

Toepassingen

Je kunt ogentroost in winkels en online kopen als kruidenthee, vloeibare extracten, in capsules, in homeopathische middelen en als oogdruppels.

Ogentroostthee

Van het kruid kun je een thee maken, waarmee je ook de ogen kunt spoelen. Maar zelfs bij hoesten kun je ogentroost gebruiken. In het verleden kregen zwakke kinderen ogentroosthee om ze sterker te maken. Ogentroosthee kan ook worden gebruikt voor hoofdpijn, zenuwaandoeningen, krampen en slapeloosheid. Het helpt ook bij oogzwakte, heesheid, milde maagklachten en keelpijn. De thee kan ook uitwendig worden aangebracht. Nadat het is afgekoeld, wordt een wattenbolletje dat in de vloeistof is gedompeld op de ogen geplaatst om klachten zoals een oogontsteking verhelpen.

Hoe ogentroostthee te bereiden:
  • Doe een eetlepel gedroogd ogentroostkruid bij ongeveer 500 milliliter kokend water.
  • Laat de thee tien minuten staan
  • Drink deze thee de hele dag thee door.

Tip: je kunt een eetlepel gedroogde ogentroost vervangen door twee eetlepels verse ogentroost.

OgentroosttinctuurOgentroosttinctuur

Druppels van ogentroost

Ogentroost kan je niet alleen in de vorm van thee drinken, maar ook rechtstreeks op het oog aanbrengen in de vorm van oogdruppels of een zalf van oogcrème. Oogdruppels met ogentroost helpen bij ontstoken of rode ogen of conjunctivitis, een medische term voor een bindvliesontsteking van het oog. Ze hydrateren je oog en voorkomen droge ogen. In de bijsluiter staat vermeld wat het aantal druppels is dat je kunt gebruiken.

Oogcrème met ogentroost

Oogzalven worden op het oog aangebracht bij verschillende ziekten. Omdat de zalven viskeus (dikvloeibaar) zijn, blijven ze langer op de ogen. Het is het beste om de zalf of crème op te smeren voordat je gaat slapen.
  • Was eerst je handen grondig met water en zeep.
  • Je handen moeten volledig schoon zijn, zodat er geen onzuiverheden in je oog komen.
  • Trek nu het onderste ooglid met je vinger naar beneden
  • Smeer de oogzalf of crème voorzichtig onder de ooglidrand.
  • Sluit nu het oog en verwijder overtollige zalf met een schone doek.

Belangrijk: gebruik alleen steriele producten uit de apotheek of drogist op de ogen en/of steriele ogentroostkompressen of spoelingen. Zelfs de kleinste onzuiverheden kunnen je oog nog meer doen irriteren.

Beklierde ogentroost / Bron: Björn S..., Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)Beklierde ogentroost / Bron: Björn S..., Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)

Waar kun je ogentroost voor gebruiken?

Ogentroost wordt in de plantengeneeskunde gebruikt van verschillende oogziekten en -klachten, zoals:

Ogentroost wordt ook gebruikt bij:

Gezondheidsvoordelen van ogentroost

De plant heeft ontstekingsremmende, samentrekkende en antibacteriële effecten doordat het iridoid glycosiden, flavonoïden en tannines bevat.

Ogentroost wordt vooral toegepast bij oogaandoeningen, maar het kruid kan ook helpen bij sommige andere klachten. Bitterstoffen en tannines stimuleren de spijsvertering en bevorderen de eetlust. Aandoeningen van de slijmvliezen, die ook de conjunctiva beïnvloeden, worden verlicht door ogentroost. De slijmvliezen worden gereinigd en het immuunsysteem versterkt.

Toch wordt gebruikt vooral gebruikt voor oogspoelingen en oogkompressen, vooral bij ooglidontsteking en conjunctivitis (rood oog). Zelfs als de ogen overbelast zijn, bijvoorbeeld door te veel beeldschermwerk, wordt ogentroost gebruikt.

John Milton / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)John Milton / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Gedichten

De bekende dichter John Milton (1608 – 1674) schreef over het geneeskrachtige plantje:

Michael from Adam's eyes the film removed,
Which that false fruit, that promised clearer sight,
Had bred; then purged with euphrasy and rue
The visual nerve—for he had much to see.


En William Shenstone (1714 – 1763) exclameert:

Famed euphrasy may not be left unsung
That gives dim eyes to wander leagues around


Met het vetgedrukte woord 'euphrasy' wordt 'ogentroost' bedoeld.

Lees verder

© 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
De geneeskracht van stijve ogentroostDe geneeskracht van stijve ogentroostStijve ogentroost geeft je mooie, heldere en jonge ogen. Wallen en rode ogen verdwijnen als sneeuw voor de zon. Je lanta…
Ogentroost of EuphrasiaTroost voor de ogen, dat zou het zeldzame plantje Euphrasia voor onze ogen moeten zijn. Hoe komt dit plantje aan zijn na…
Natuurlijke massageolie, eigengemaakte handcreme, oogbadNatuurlijke massageolie, eigengemaakte handcreme, oogbadMassageolie, badolie, een oogbad voor vermoeide of zere ogen en handcreme. het is allemaal zelf te maken met natuurlijke…
Vermoeide ogen: geef ze een verzorgend maskerVermoeide ogen: geef ze een verzorgend maskerEr wordt wel eens gezegd dat ogen de spiegel zijn van je ziel. Als ze er vermoeid uitzien geeft het een indruk dat je mo…
Een herborist aan zee: de duinpannenDe herborist is nog steeds op wandel aan zee. Spetterend in de branding, ploeterend door het stuivend duinzand, en nu af…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Natalie-S, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0/bewerkt)
  • Frank J. Lipp. Kruidenleer. Librero, 2004.
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Ogentroost
  • https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-109/eyebright
  • https://www.healthline.com/nutrition/eyebright
  • https://www.indigo-herbs.co.uk/natural-health-guide/benefits/eyebright
  • https://www.verywellhealth.com/the-benefits-of-eyebright-89451
  • https://www.emedicinehealth.com/eyebright/vitamins-supplements.htm
  • http://www.natuur-keuken.nl/de-tuin/ogentroost-een-oude-medicinale-plant/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Bremraapfamilie
  • https://www.drhauschka.nl/lexicon-van-heilzame-planten/ogentroost/
  • https://wikikids.nl/Fotosynthese
  • https://plantaardigheden.nl/plant/beschr/gonnve/ogentroost.htm
  • https://www.wildlifetrusts.org/wildlife-explorer/wildflowers/eyebright
  • http://www.yavannah.nl/detailpagina.php?soortid=132&catid=1&soortnaam=stijve_ogentroost
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Aucubin
  • https://www.drugs.com/npc/eyebright.html
  • https://www.rjwhelan.co.nz/herbs%20A-Z/eyebright.html
  • https://lifeseasons.com/eyebright
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/John_Milton
  • https://en.wikipedia.org/wiki/William_Shenstone
  • Afbeelding bron 1: Arie M den Toom, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 2: Anne Burgess, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)
  • Afbeelding bron 3: Björn S..., Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/Dirima
  • Afbeelding bron 5: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Reageer op het artikel "Ogentroost: gezondheidsvoordelen, toepassingen van oogkruid"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 01-12-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Special: Kruidengeneeskunde
Bronnen en referenties: 26
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!