InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Nekklachten: oorzaken nekpijn, pijn in de nek (en schouder)

Nekklachten: oorzaken nekpijn, pijn in de nek (en schouder)

Nekklachten: oorzaken nekpijn, pijn in de nek (en schouder) Nekpijn is een veel voorkomende klacht. Ongeveer een derde deel van de mensen heeft jaarlijks last van nekpijn. Er zijn ongeveer 60 specifieke oorzaken van nekpijn bekend. De meeste oorzaken van pijn in de nek zijn niet ernstig. Er kan sprake zijn van spierverrekking door een onverwachtse beweging of nekklachten als gevolg van een langdurig verkeerde houding op het werk of elders. Een verkeerde slaaphouding komt ook vaak voor. In dit artikel behandelen we de meest voorkomende oorzaken.

Nekpijn - inleiding

Nekpijn is een courante klacht. Ongeveer een derde deel van de bevolking heeft in de loop van een jaar wel eens last van nekpijn. 14% hunner heeft langer dan 6 maanden klachten.[1] Slechts een klein deel van deze mensen bezoekt een huisarts. Dit doen ze vooral bij aanhoudende klachten en wanneer ze er door in hun dagelijkse leven worden beperkt. De meest gemelde klacht is nekpijn, hetgeen vaak gepaard gaat met een stijf gevoel en/of uitstralende pijn naar het hoofd, arm of schouderregio.[2]

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen acute en chronische nekpijn. Er wordt van acute nekpijn gesproken als deze korter dan 6 weken duurt. Bij chronische nekpijn houden de klachten langer dan 6 maanden aan. Er zijn volgens de International Association for the Study of Pain (IASP) ongeveer 60 specifieke oorzaken voor nekpijn bekend.[3] Het blijkt dat er in de meeste gevallen geen oorzaak wordt gevonden. Er is dan sprake van aspecifieke of mechanische nekpijn, waarbij er geen aanwijzingen zijn voor een beschadiging of afwijking van specifieke anatomische structuren in de nek. Tumoren, infecties, fracturen en vasculaire oorzaken komen relatief weinig voor.[4]

Een stijve nek kan komen door:
  • pijnlijke nekspieren;
  • slijtage van de halswervels;
  • irritatie van het botvlies; of
  • een blessure aan pezen of banden.

Een stijve nek kan leiden tot andere lichamelijke klachten, zoals zere schouders of armen, hoofdpijn en hoge rugpijn.

De meeste oorzaken van pijn in de nek zijn niet ernstig. Er kan sprake zijn van spierverrekking door een onverwachtse beweging of nekklachten als gevolg van een langdurig verkeerde houding op het werk of elders. Slijtage of degeneratie van botten of kraakbeen onder invloed van het verouderingsproces of jarenlange overbelasting, is ook een veel voorkomende oorzaak, vooral bij mensen vanaf middelbare leeftijd. Soms kan pijn in de nek wijzen op een ernstige aandoeding. Bij kinderen met een plotseling begin van een stijve nek, zijn ouders soms bang dat dit het begin van een hersenvliesontsteking (meningitis) kan betekenen. Schakel bij één van de volgende klachten direct medische hulp in:
  • Stekende pijn in de schouder of pijn uitstralend tot in de armen/handen;
  • Nekpijn en gevoelloosheid of verlies van kracht in armen of handen (krachts- en/of gevoelsverlies);
  • Verandering van plas- of ontlastingspatroon;
  • Nekstijfheid (bij kin op de borst: het verschijnsel dat het hoofd niet of met grote moeite voorover gebogen kan worden) en hoge koorts.

Dit worden alarmsymptomen genoemd.

Mogelijke oorzaken nekpijn

Pijn in de nek kan het gevolg zijn van verscheidene oorzaken, variërend van spierverrekking, overbelasting en whiplash tot ziekten zoals reumatoïde artritis en meningitis. De meest voorkomende zijn:

Verkeerde houding, beweging of belasting
nekpijn kan ontstaan door:
  • weinig afwisseling in de houding, zoals bij bureauwerk en veel werken met de laptop of computer;
  • weinig afwisseling in beweging, bij monotoon werk waarbij steeds dezelfde handeling wordt verricht (bijvoorbeeld lopende band werk);
  • verkeerde of eenzijdige belasting, door bijvoorbeeld het hoofd langdurig naar achteren gebogente houden bij het verven van een plafond of door bijvoorbeeld zware tassen te dragen over één schouder.

Nekspieren, vooral die in de achterkant van de nek, kunnen door een verkeerde houding vermoeid raken doordat de nekspieren voortdurend aanspannen zijn. Deze toestand van verhoogde spanning, is in feite een overmatige spierbelasting en veroorzaakt pijn. Spierspanningen kunnen ook worden veroorzaakt door aanhoudende emotionele stress.

Overigens is een verkeerde slaaphouding (buikligging), waarbij het steunweefsel van de nek (kapsels en banden) gedurende langere tijd op spanning staan, misschien wel de meest voorkomende oorzaak bij rug- en nekklachten. De klachten kunnen worden versterkt door een kwalitatief slecht kussen of matras.

De klachten die samenhangen met een verkeerde houding, beweging of belasting, kunnen weggenomen worden door 'statische' houdingen regelmatig te onderbreken door de spieren te laten ontspannen en voor afwisseling te zorgen. Een goede slaap- en/of werkhouding is ook van belang.

Spondylose
Cervicale en lumbale spondylose is artrose (slijtage) van de nek en lendenwervelkolom, waarbij pijn en verstijving kunnen optreden. Naast beperkte beweeglijkheid van de hals, kan er zwakte in één of beide armen optreden, pijn in het achterhoofd en pijnscheuten of zeurende pijn van de schouders naar de handen. Het komt vooral voor bij mensen vanaf middelbare leeftijd. Het wordt door het normale verouderingsproces veroorzaakt, maar een ongeval of jarenlange overbelasting kan de situatie versnellen. De klachten kunnen chronisch van aard zijn, of alleen onder bepaalde omstandigheden optreden, zoals plotseling het hoofd draaien, boven het hoofd werken of slapen in de verkeerde houding.

Spierverrekking of spierscheuring
In de hals of nek kan een spiertje verrekt of gescheurd zijn door een onverwachtse beweging en komt het meest voor bij mensen die intensief sporten.

Koude luchtstroom of tocht
Kou slaat op de botten en gewrichten en dit kan een stijf gevoel in de nek geven.

Whiplash
Als gevolg van plotselinge bewegingen van hoofd en nek ten opzichte van de romp, kunnen verschillende weefsels in de nek beschadigd raken zoals spieren, wervels, pezen en banden. Dit wordt whiplash of zweepslag genoemd. Een plotselinge beweging kan het gevolg zijn van een auto-ongeluk of andere gebeurtenissen zoals een ongeval tijdens het sporten, een val of simpelweg doordat iemand een ander onverwachts van achteren hard in de rug duwt.

Zenuwbeknelling als gevolg van een verschoven wervel (spondylolisthesis)
Een verschoven wervel kan een zenuwbeknelling tot gevolg hebben. In veel gevallen is dit de oorzaak van nek- of rugklachten of hoofdpijn. De pijn kan plaatselijk zijn, maar in ernstige gevallen kan de pijn ook uitstralen tot vingertoppen of tenen toe. Er worden twee soorten spondylolisthesis onderscheiden:
  • degeneratief (door veroudering en slijtage); en
  • traumatisch (bijvoorbeeld door een verkeersongeluk, een val, een slechte werkhouding of een vertilling).

Hernia (nekhernia)
Een hernia is een uitstulping van de tussenwervelschijf, welke op een zenuw drukt waardoor pijnklachten ontstaan. De symptomen van de hernia bestaan uit pijn die in de arm uitstraalt, hetgeen soms gepaard gaat met een doof of prikkelend gevoel.

Ziekten
Pijn in de nek kan soms worden veroorzaakt door ziekten, zoals onder meer:
  • Reumatoïde artritis, een vorm van reuma die wordt gekenmerkt door ontstekingen in de gewrichten.
  • Meningitis of hersenvliesontsteking, een potentieel levensbedreigende infectie van de hersenvliezen waarbij direct medisch ingrijpen noodzakelijk is.
  • Ziekte van Bechterew, een reumatische aandoening, die wordt gekenmerkt door ontstekingen in de gewrichten (vooral in de rug en het bekken).
  • Infecties, zoals griep of verkoudheid: griep en ernstige verkoudheid kunnen onder meer aanleiding geven tot nekpijn.
  • Kanker: in zeldzame gevallen kan pijn in de nek worden veroorzaakt door kwaadaardige tumoren in de wervelkolom. De kanker kan zijn uitgezaaid naar een lymfeklierstation in de hals.

Tot slot

Indien de klachten langer dan zes weken aanhouden of vergezeld gaan met voormelde alarmsymptomen, is het raadzaam een afspraak te maken bij de huisarts.

Noten
  1. Borghouts JAJ, Koes BW, Bouter LM. The clinical course and prognostic factors of non-specific neck pain. Pain 1998;77:1-13.
  2. Huisarts en Wetenschap, jaargang 2004, nummer 6 Special: WONCA Europe 2004 Quality in Practice:306-309.
  3. Bogduk N. The Neck. Bailliere's Clinical Rheumatology 1999;13:261-85.
  4. Huisarts en Wetenschap, jaargang 2004, nummer 6 Special: WONCA Europe 2004 Quality in Practice:306-309.

Lees verder

© 2011 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Pijn in de nek: tips om nekpijn en nekklachten te voorkomenPijn in de nek: tips om nekpijn en nekklachten te voorkomenPijn in de nek komt bij redelijk veel mensen voor, zeker nu zowat iedereen meer en meer tijd vertoeft achter computer of…
Aandoeningen: klachten van de nekNekpijn en stijve nek zijn typische nekklachten. Het gebied waar nekpijn ervaren wordt, is het gebied dat aan de bovenzi…
Nekpijn? Laat je hoofd niet hangen!Nekpijn staat op de derde plaats van chronische pijnklachten bij volwassenen. Meestal wordt nekpijn veroorzaakt door ove…
Whiplash en nekklachtenWhiplash en nekklachtenDikwijls staan er nieuwsberichten in de krant waarin vermeld wordt dat een persoon een auto-ongeluk heeft moeten bekopen…
Mogelijke aandoeningen die ontstaan ten gevolge van je baanMogelijke aandoeningen die ontstaan ten gevolge van je baanWerklozen zijn maar al te blij als ze eindelijk eens werk gevonden hebben. Een baan hebben betekent sociale status en ee…
Bronnen en referenties
  • Bogduk N. The Neck. Bailliere's Clinical Rheumatology 1999;13:261-85.
  • Borghouts JAJ, Koes BW, Bouter LM. The clinical course and prognostic factors of non-specific neck pain. Pain 1998;77:1-13.
  • Huisarts en Wetenschap, jaargang 2004, nummer 6 Special: WONCA Europe 2004 Quality in Practice:306-309.

Reageer op het artikel "Nekklachten: oorzaken nekpijn, pijn in de nek (en schouder)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Pijn in schouder
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!