InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Verslaving > Gevolgen en schade door langdurig (overmatig) alcoholgebruik

Gevolgen en schade door langdurig (overmatig) alcoholgebruik

Gevolgen en schade door langdurig (overmatig) alcoholgebruik Wat zijn de psychische en lichamelijke gevolgen van langdurig alcoholgebruik c.q. overmatig alcoholgebruik? Het is algemeen bekend dat matig alcoholgebruik bij mannen en vrouwen van middelbare leeftijd gunstige gezondheidseffecten kan hebben, zoals een lager risico op hart- en vaatziekten. Maar let op: vrouwen moeten niet meer dan één glas per dag nemen en mannen niet meer dan twee glazen. Bij vrouwen levert meer dan 1 glas per dag al gezondheidsrisico's op, zoals een verhoogd risico op borstkanker. Bij mannen nemen ziekterisico's toe bij meer dan 2 glazen per dag. Wat zijn de effecten en risico's van langdurig overmatig alcoholgebruik? Iedereen weet dat langdurig (overmatig) alcoholgebruik ernstige gezondheidsproblemen kan veroorzaken, zoals leverziekten. Maar leverziekten zijn niet de enige gezondheidsrisico's welke overmatig gebruik met zich meebrengt. Alcoholgebruik wordt geassocieerd met meer dan 60 ziekten, zowel chronische aandoeningen als acute aandoeningen en verwondingen (Cargiulo, 2007; Anderson & Baumberg, 2006; Room et al., 2005). In dit artikel bespreken we een aantal aandoeningen die (mede) het gevolg kunnen zijn van langdurig overmatig alcoholgebruik.


Vermoeidheid / Bron: Istock.com/BartekSzewczykVermoeidheid / Bron: Istock.com/BartekSzewczyk

Bloedarmoede

Langdurig alcoholgebruik kan leiden tot verminderde hemoglobine-aanmaak, als gevolg waarvan bloedarmoede (anemie) kan ontstaan. Bloedarmoede kan aanleiding geven tot een groot aantal symptomen en klachten, waaronder vermoeidheid, kortademigheid en een licht gevoel in het hoofd.

Kanker

Fors alcoholgebruik wordt in verband gebracht met kankers van de mond, de keel (keelholte en strottenhoofd), de slokdarm, de dikke- en endeldarm, de lever en –bij vrouwen– de borst. Op twee manieren zou alcohol het risico op kanker verhogen. Allereerst door direct contact tussen alcohol en de keelholte en het bovenste gedeelte van de slokdarm, doordat alcohol de cellen die de organen bekleden beschadigt. Hierdoor kunnen andere kankerverwekkende stoffen –vooral die uit tabak (en veel drinkers roken)– de kans krijgen om diep in het weefsel binnen te dringen en daar hun schadelijke werk te doen. Voorts komt bij de afbraak van alcohol de kankerverwekkende stof 'acetaldehyde' vrij. Normaal wordt deze stof door het lichaam afgebroken, maar de concentratie kan bij zware drinkers hoog blijven.

Hart- en vaatziekten

Overmatig alcoholgebruik vergroot de kans op coronaire hartziekten, dat zijn aandoeningen die worden veroorzaakt door afwijkingen in de kransslagaders. De twee bekendste zijn het acuut hartinfarct en angina pectoris. Overmatig alcohol drinken kan aanleiding geven tot hoge bloeddruk, wat het risico van een hartinfarct sterk doet toenemen. Overigens hebben matige drinkers (maximaal 1 tot 2 glazen per dag) een verminderde kans op coronaire hartziekten.

Overmatig alcoholgebruik verhoogt tevens de kans op hartritmestoornissen. Dit komt doordat alcohol de adrenaline in het bloed verhoogt en mede hierdoor kunnen hartritmestoornissen worden uitgelokt.

Alcohol en de lever / Bron: Istock.com/karelnoppeAlcohol en de lever / Bron: Istock.com/karelnoppe

Levercirrose

Alcohol is giftig voor de levercellen, en veel zware drinkers ontwikkelen cirrose, een soms dodelijke aandoening waarbij de lever door chronische overbelasting ontstoken is geraakt. De ontstoken cellen sterven af en worden vervangen door bindweefsel (littekenweefsel) en dit staat een goed functioneren van de lever in de weg.

Jicht

Jicht is een pijnlijke ontsteking in een gewricht en wordt veroorzaakt door de vorming van urinezuurkristallen in de gewrichten. Hoewel de precieze oorzaak van jicht vooralsnog onbekend is, zijn er wel een aantal factoren die de kans op jicht vergroten. Deze risicofactoren zijn bijvoorbeeld overgewicht, het veelvuldig eten van orgaanvlees of rood vlees, alsook overmatig alcoholgebruik. Alcohol lijkt ook bestaande gevallen van jicht te verergeren.

Huisarts met depressieve patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimagesHuisarts met depressieve patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimages

Depressie

Het is al langer bekend dat zwaar drinken vaak hand in hand gaat met een depressie, maar er is discussie over wat er het eerst was: het drinken of de depressie. Veel mensen met een depressie gebruiken alcohol als medicijn om de depressie te onderdrukken, maar op een gegeven ogenblik werkt dit juist averechts. Onderzoek uit Nieuw-Zeeland wijst erop dat langdurig teveel alcohol drinken de kans op het ontwikkelen van een depressie verhoogt. Het gaat om een 25 jaar durend onderzoek, dat is verricht door de universiteit van Otago in Nieuw-Zeeland, waarbij 1.055 mensen vanaf hun kindertijd werden gevolgd. Zij die voldeden aan de criteria voor alcoholmisbruik of -alcoholverslaving, bleken bijna twee keer zo veel kans te hebben om een ernstige depressie te ontwikkelen. Ook wanneer rekening werd gehouden met andere factoren, zoals drugsgebruik, werkloosheid en een criminele partner, was dat effect nog steeds aantoonbaar.

Infectieziekten

Zwaar drinken onderdrukt het immuunsysteem, waardoor je vatbaarder bent voor infecties, waaronder tuberculose, longontsteking, hiv/aids en andere seksueel overdraagbare aandoeningen (waaronder enkele die onvruchtbaarheid veroorzaken). Mensen die zwaar drinken lopen ook meer risico om deel te nemen aan risicovolle seksuele handelingen, wat de kans vergroot op soa's.

Bloeddruk meten bij patiënt / Bron: Istock.com/KatarzynaBialasiewiczBloeddruk meten bij patiënt / Bron: Istock.com/KatarzynaBialasiewicz

Hoge bloeddruk

Vanaf drie of meer glazen alcohol per dag verdubbelt het risico op hypertensie. Om hoge bloeddruk tegen te gaan, wordt geadviseerd het gebruik van alcohol te beperken tot 1 à 2 (vrouwen) of 2-3 (mannen) standaardglazen per dag. Hoge bloeddruk kan leiden tot tal van gezondheidsproblemen, waaronder nieraandoeningen, hart- en vaatziekten en beroertes.

Aantasting van het zenuwstelsel

Zwaar drinken kan leiden tot aantasting van het zenuwstelsel, wat bekend staat als 'alcoholische neuropathie'. Deze aandoening ontstaat geleidelijk. Zowel de gevoelszenuwen als de motorische zenuwen worden hierbij aangetast. Dit kan gepaard gaan met allerlei klachten, zoals pijnlijke krampen en gevoelige spieren (vooral in de ledematen).

Pancreatitis

De meeste gevallen van chronische pancreatitis (alvleesklierontsteking) zijn het gevolg zijn van alcoholmisbruik.

Gastritis

Langdurig en overmatig alcoholgebruik kan een alcoholische gastritis (maagslijmvliesontsteking) veroorzaken.

Lees verder

© 2013 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Lichamelijke gevolgen van alcoholgebruikLichamelijke gevolgen van alcoholgebruikDe lichamelijke gevolgen van alcoholgebruik zijn zeer divers. Zo kan alcoholgebruik een positieve invloed hebben op je s…
Alcoholgebruik door jongerenAlcoholgebruik door jongerenIn de huidige tijd drinken al veel jongeren grote hoeveelheden alcohol. Het komt ook regelmatig voor dat jongeren in hee…
Gevolgen van alcohol voor de leverGevolgen van alcohol voor de leverAlcohol heeft diverse gevolgen voor de lever. Alcohol speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van diverse leverziekt…
Hoe meer jij drinkt, hoe meer ik drink? Alcohol en jongerenHoe meer jij drinkt, hoe meer ik drink? Alcohol en jongeren"Drinkt mijn kind te veel?", "Is mijn kind verslaafd aan alcohol?", veel ouders zitten met dergelijke zorgen. Niet gek,…
Alcohol en jongerenAlcohol en jongerenAlcohol en jongeren: je hoort het steeds vaker: kinderen lusten wel pap van al die Breezers en andere zoete mixdrankjes.…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/Csaba Deli
  • Anderson P, Baumberg B. Alcohol in Europe: a public health perspective. London: Institute of Alcohol Studies, 2006.
  • www.nationaalkompas.nl
  • www.voedingscentrum.nl
  • www.webmd.com
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/BartekSzewczyk
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/karelnoppe
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/monkeybusinessimages
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/KatarzynaBialasiewicz

Reageer op het artikel "Gevolgen en schade door langdurig (overmatig) alcoholgebruik"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

E. Stoter, 02-11-2013 11:10 #1
Geachte heer/mevrouw,

Kan bloedarmoede aanleiding geven tot een hartinfarct?

Met vriendelijke groet,

Elli Stoter Reactie infoteur, 05-11-2013
Bij een ernstige vorm van bloedarmoede kan men hartproblemen krijgen. Dat komt doordat het hart dan harder moet werken om het lichaam van bloed te voorzien.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 17-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Verslaving
Special: Alcohol
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!