Genitale wratten: jeuk penis, vagina, anus, bilspleet (HPV)

Genitale wratten symptomen zijn: jeuk of een branderig gevoel en soms pijn. Bij vrouwen treden er vooral op of rond de schaamlippen, bij de ingang van de vagina of rond de anus wratten op. Het kan ook voorkomen dat wratten ontstaan in de vagina of op de baarmoedermond. Bij mannen komen wratten hoofdzakelijk voor op en rond de penis, de balzak (scrotum), en in het gebied rond de anus - het rectale gebied. Ze zijn net als alle andere wratten onschuldig, maar ze kunnen wel zeer hinderlijk zijn.

Genitale wratten: jeuk penis, vagina, anus, bilspleet (HPV)

Genitale wratten: symptomen artikelindeling

• Wat zijn genitale wratten?
• Oorzaken en risicofactoren genitale wratten
• Verschijnselen en symptomen genitale wratten
• Behandeling genitale wratten

Wat zijn genitale wratten?

Genitale wratten zijn zachte, wratachtige gezwellen op de geslachtsdelen en rond de anus die worden veroorzaakt door een virus. Genitale wratten zijn seksueel overdraagbare aandoening (soa). Ze zijn net als alle andere wratten onschuldig, maar ze kunnen wel zeer hinderlijk zijn.

Oorzaken en risicofactoren genitale wratten

Het virus dat verantwoordelijk is voor genitale wratten heet Humaan Papilloma Virus (HPV). HPV is een groep van meer dan 100 aan elkaar verwante virussen. Verschillende typen veroorzaken genitale wratten. Ze worden papillomavirussen genoemd, omdat het virus bepaalde soorten (goedaardige) wratten, of papillomen, kan veroorzaken. Er zijn ook varianten die kanker kunnen veroorzaken, zoals baarmoederhalskanker. Tevens blijkt dat ten minste 90% van de gevallen van anale kanker door HPV wordt veroorzaakt. Voorts laten wetenschappelijke studies zien dat HPV een rol speelt bij kanker van de vulva, vagina en penis en kanker in de mondholte. Deze typen worden hoogrisico HPV genoemd.

De varianten die ervoor zorgen dat er wratten groeien moeten onderscheiden worden van die varianten die tumoren veroorzaken in het genitale gebied. HPV6 en HPV11 veroorzaken genitale wratten, en er zijn weer andere typen die bijvoorbeeld wratten op de hand of voet veroorzaken. Genitale wratten kunnen worden gevonden op de penis, vulva, urinebuis, vagina, baarmoederhals, de bilspleet (de plooi tussen de billen) en rond en in de anus. Deze twee typen HPV kunnen bij kinderen ook larynxpapillomen (strottenhoofdwratten) veroorzaken die kinderen belemmeren in hun spraak en ademhaling. Wellicht ten overvloede: HPV6 en HPV11 veroorzaken dus geen kanker.

Het komt vaak voor dat een HPV-infectie rond de geslachtsdelen zonder symptomen of klachten verloopt. Zelfs als iemand geen symptomen heeft, moet hij zich wel laten behandelen om complicaties te voorkomen en de verspreiding van de aandoening tegen te gaan.

HPV en genitale wratten kunnen op de volgende manieren worden verspreid:

• HPV-infectie wordt overgedragen van de ene naar de andere persoon via seksueel contact (vaginale, orale of anale seks);
• besmetting kan ook plaatsvinden via de vingers en zelfs door handdoeken van personen met genitale wratten;
• genitale wratten kunnen worden verspreid, ook wanneer er geen wratten zichtbaar zijn;
• het duurt ten minste 6 weken tot wel 6 maanden na besmet te zijn geraakt, voordat er wratten verschijnen, maar het kan ook langer duren;
• niet iedereen die is blootgesteld aan het HPV-virus zal genitale wratten ontwikkelen;
• wratten kunnen inwendig zitten en daardoor onopgemerkt blijven.

De volgende factoren geven een hoger risico voor het krijgen van genitale wratten:

• meerdere seksuele partners;
• seksueel actief op een vroege leeftijd;
• het gebruik van tabak en alcohol;
• het hebben van stress en andere virale infecties (zoals herpes) op hetzelfde moment;
• zwangerschap;
• het hebben van een niet goed functionerend immuunsysteem, zoals tijdens de behandeling van kanker of aids.

Verschijnselen en symptomen genitale wratten

Hoewel genitale wratten pijnloos zijn, kunnen zij wel als lastig en hinderlijk worden ervaren vanwege hun ligging, grootte, of als gevolg van jeuk. Er ontstaan groepjes van kleine bultjes, die vergelijkbaar zijn met wratjes op de vinger. Ze nemen de kleur van de huid aan, waardoor ze in eerste instantie niet opgemerkt kunnen worden. Genitale wratjes zijn meestal pijnloos.

Symptomen genitale wratten zijn:

• mannen en vrouwen met genitale wratten klagen vaak over jeuk of een branderig gevoel en soms pijn.
• bij vrouwen treden er vooral op of rond de schaamlippen, bij de ingang van de vagina of rond de anus wratten op.
• het kan voorkomen dat wratten ontstaan in de vagina of op de baarmoedermond.
• Bij mannen komen wratten hoofdzakelijk voor op en rond de penis, de balzak (scrotum), en in het gebied rond de anus - het rectale gebied.
• in zeldzame gevallen kunnen vrouwen bloeden na de geslachtsgemeenschap, of last krijgen van jeuk of vaginale afscheiding.

Wratten rond de anus betekent niet per definitie dat er anaal seksueel contact heeft plaatsgevonden.

Pearly penile papules mogen niet verward worden met genitale wratten. Pearly penile papules zijn frequent voorkomende goedaardige en fysiologisch normale kleine slijmvliesbultjes aan de penis, om precies te zijn tussen de eikel of glanspenis en de penisschacht (zie foto). De vleeskleurige of witte puntjes of bultjes op de (glans)penis of eikel veroorzaken soms grote onrust bij jongens en mannen, omdat ze worden aangezien voor een seksueel overdraagbare aandoening (soa) zoals genitale wratten.

Behandeling genitale wratten

Het primaire doel van behandeling is het verwijderen van de zichtbare genitale wratten, alsmede het verminderen van het aantal viruscellen in het lichaam, hetgeen de kans op ene recidief verminderd. Er zijn een aantal verschillende soorten behandelingen met elk hun voordelen en nadelen.

De huisarts kan een geneesmiddel voorschrijven: een crème of een vloeistof die de patiënt regelmatig, een aantal dagen per week, op de wratten moet aanbrengen. Deze behandeling kan wel vijf tot zestien weken duren. De behandelend arts kan de wratten ook verwijderen door ze te bevriezen, weg te branden of weg te snijden. Dit laatste gebeurt vooral als het er veel zijn , zogenaamde 'trossen'. Het wegsnijden van wratten gebeurt onder plaatselijke verdoving. Ondanks behandeling kunnen wratten nog regelmatig terugkeren en ongemak veroorzaken. De wratten kunnen ook spontaan, zonder behandeling, verdwijnen, maar dit kan wel jaren duren.

Klik hier voor een artikelenreeks over wratten.

Klik hier voor een special over ontlasting en klik hier voor een special over aandoeningen aan de anus.

Lees verder

• Geslachtsziekte: gonorroe of druiper symptomen + behandeling
• SOA symptomen: afscheiding penis-vagina, pijn, jeuk, enz
• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid