InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Longfibrose: symptomen, oorzaken, behandeling en prognose

Longfibrose: symptomen, oorzaken, behandeling en prognose

Longfibrose: symptomen, oorzaken, behandeling en prognose Longfibrose duidt op een zeldzame chronische aandoening waarbij te veel bindweefsel in de longen gevormd wordt. Deze bindweefselvorming wordt ook wel littekenvorming genoemd. Deze opeenhoping van littekenweefsel, waardoor de longen stijf worden, wordt fibrose genoemd. Sommige soorten longfibrose hebben een aanwijsbare oorzaak, maar voor veel soorten kan een duidelijke oorzaak niet worden gevonden. De behandeling en vooruitzichten voor verschillende soorten longfibrose variëren aanzienlijk. Alle soorten longfibrose zijn zeldzaam. Hoewel anno 2019 niet altijd bekend is wat de oorzaak is van longfibrose, is het wel duidelijk dat het geen vorm van kanker of taaislijmziekte is, en het is niet besmettelijk. De meeste vormen van longfibrose zijn niet erfelijk.
Een thoraxfoto die longfibrose aantoont, vermoedelijk door amiodaron / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Een thoraxfoto die longfibrose aantoont, vermoedelijk door amiodaron / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Wat is longfibrose?

Longfibrose is een longaandoening die optreedt wanneer het longweefsel beschadigd raakt en littekens vertoont. Door dit verdikte, stijve weefselwerken je longen minder goed en soms wordt de zuurstofopname verstoord. Naarmate longfibrose verslechtert, word je geleidelijk meer kortademig. De littekens die gepaard gaan met longfibrose kunnen worden veroorzaakt door een groot aantal factoren. Maar in de meeste gevallen kunnen artsen niet vaststellen wat het probleem veroorzaakt. Wanneer er geen oorzaak kan worden gedetecteerd, wordt de aandoening idiopathische pulmonaire fibrose genoemd. Als er geen oorzaak voor de longfibrose wordt gevonden, dan kan er sprake zijn van een erfelijke vorm. De longschade als gevolg van longfebrose kan niet worden hersteld, maar medicijnen en therapieën kunnen soms helpen de symptomen te verlichten en de kwaliteit van leven te verbeteren. Voor sommige mensen kan een longtransplantatie aangewezen zijn.

Symptomen van longfibrose

Symptomen van longfibrose kunnen zijn:

Beloop

Het beloop van longfibrose en de ernst van de symptomen kan aanzienlijk verschillen van persoon tot persoon. Sommige mensen worden heel snel ziek met een ernstige ziekte. Anderen hebben matige symptomen die langzamaan verergeren, gedurende maanden of jaren.

Sommige mensen kunnen een snelle verergering van hun symptomen ervaren (acute exacerbatie), zoals ernstige kortademigheid, die enkele dagen tot weken kan duren. Mensen met acute exacerbaties kunnen op een mechanische beademing worden geplaatst, waarbij je lucht krijgt via een machine. Artsen kunnen ook antibiotica, corticosteroïdemedicijnen of andere medicijnen voorschrijven om een ​​acute exacerbatie te behandelen.

Oorzaken van longfibrose

De bindweefselvorming in de longen verstoort de zuurstofopname en zorgt ervoor dat zuurstof moeilijker in je bloedbaan terechtkomt. De schade kan worden veroorzaakt door veel verschillende factoren, waaronder langdurige blootstelling aan bepaalde gifstoffen, bepaalde aandoeningen, bestralingstherapie en het gebruik van sommige medicijnen.

Beroeps- en omgevingsfactoren

Langdurige blootstelling aan een aantal gifstoffen en verontreinigende stoffen kan de longen beschadigen, zoals:
  • silica, siliciumdioxide (Si02)
  • asbestvezels
  • hard metaalstof
  • koolstof
  • graanstof
  • uitwerpselen van vogels en dieren

Bestralingsbehandeling

Sommige mensen die bestralingstherapie krijgen voor longkanker of borstkanker, vertonen maanden of soms jaren na de eerste behandeling tekenen van longschade. De ernst van de schade varieert en hangt af van verschillende factoren.

Sommige medicijnen kunnen schade aan de longen veroorzaken / Bron: Stevepb, PixabaySommige medicijnen kunnen schade aan de longen veroorzaken / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicijnen

Veel medicijnen kunnen je longen beschadigen, vooral medicijnen zoals:
  • Chemotherapiemedicijnen. Geneesmiddelen die zijn ontworpen om kankercellen te doden, kunnen soms ook longweefsel beschadigen.
  • Hartmedicijnen. Sommige geneesmiddelen die worden gebruikt voor de behandeling van een onregelmatige hartslag, zoals amiodaron kunnen het longweefsel beschadigen.
  • Sommige antibiotica. Antibiotica zoals nitrofurantoïne of ethambutol kunnen longschade veroorzaken.
  • Ontstekingsremmende medicijnen. Bepaalde ontstekingsremmende geneesmiddelen zoals rituximab of sulfasalazine kunnen longschade veroorzaken.

Aandoeningen

Longschade kan ook het gevolg zijn van een aantal aandoeningen, waaronder:
  • dermatomyositis (een auto-immuun aandoening die gekenmerkt wordt door ontsteking van de huid en spieren)
  • polymyositis (een spierziekte waarbij de spieren ontstoken en verzwakt raken)
  • MCTD (Mixed Connective Tissue Disease, een bindweefselaandoening)
  • systemische lupus erythematosus (SLE)
  • reumatoïde artritis
  • sarcoïdose (een aandoening waarbij ontstekingen ontstaan in verschillende delen van je lichaam)
  • sclerodermie (een reumatische aandoening waarbij het bindweefsel in je lichaam steeds stugger wordt)
  • longontsteking

Onbekende oorzaak

Veel stoffen en aandoeningen kunnen leiden tot longfibrose. Toch wordt de oorzaak in de meeste gevallen nooit gevonden. Longfibrose zonder bekende oorzaak wordt idiopathische pulmonaire fibrose genoemd. Er zijn anno 2019 verschillende theorieën over wat kan leiden tot idiopathische pulmonaire fibrose, waaronder virussen en blootstelling aan tabaksrook. Ook komen sommige vormen van idiopathische longfibrose in bepaalde families voor en kan erfelijkheid dus een rol spelen bij idiopathische pulmonaire fibrose.

Veel mensen met idiopathische longfibrose kunnen ook gastro-oesofageale refluxziekte (GORZ) hebben, een aandoening die optreedt wanneer zuur uit de maag terugvloeit naar de slokdarm. Het is anno 2019 nog niet bekend of GORZ mogelijk een risicofactor is voor idiopathische pulmonaire fibrose, of dat GORZ kan leiden tot een snellere progressie van de aandoening.

Risicofactoren

Risicofactoren voor longfibrose zijn onder meer:
  • Leeftijd: het komt vooral voor bij mensen van middelbare leeftijd en ouderen.
  • Sekse: idiopathische longfibrose treft meer mannen dan vrouwen.
  • Roken: veel meer rokers en ex-rokers ontwikkelen longfibrose dan mensen die nog nooit gerookt hebben. Pulmonaire fibrose kan optreden bij patiënten met longemfyseem (COPD).
  • Bepaalde beroepen: je hebt een verhoogd risico op het ontwikkelen van longfibrose als je in de mijnbouw, de landbouw of de bouw werkt of als je wordt blootgesteld aan verontreinigende stoffen waarvan bekend is dat ze de longen beschadigen.
  • Kankerbehandelingen: bestralingstherapie van de borst of bepaalde vormen van chemotherapie, kan het risico op longfibrose toenemen.
  • Genetische factoren: sommige soorten longfibrose komen vaker voor in bepaalde families en genetische factoren kunnen hierbij een rol spelen.

Longkanker / Bron: Muratart/Shutterstock.comLongkanker / Bron: Muratart/Shutterstock.com

Complicaties

Complicaties van longfibrose zijn:
  • pulmonale hypertensie
  • rechtszijdig hartfalen (cor pulmonale)
  • ademhalingsfalen
  • longkanker
  • longcomplicaties, zoals bloedstolsels in de longen, klaplong of longinfecties

Onderzoek en diagnose

De diagnose kan worden bevestigd door longbiopsie. Een thoracoscopie, een kijkoperatie waarbij met een kijkbuis (thoracoscoop) in de borstholte wordt gekeken (VATS), onder algemene anesthesie kan nodig zijn om voldoende weefsel te verkrijgen om een ​​nauwkeurige diagnose te stellen. Het verwijderde weefsel wordt histopathologisch onderzocht door middel van microscopie om de aanwezigheid en het patroon van fibrose te bevestigen, evenals de aanwezigheid van andere kenmerken die een specifieke oorzaak, bijvoorbeeld specifieke soorten mineraalstof of mogelijke reactie op therapie, vast te stellen.

Behandeling van longfibrose

Onderliggende oorzaak behandelen

Longfibrose creëert littekenweefsel. De littekens zijn permanent als het eenmaal is ontwikkeld. Het vertragen van de progressie en preventie hangt af van de onderliggende oorzaak.

Longtransplantatie

Behandelingsopties voor idiopathische pulmonaire fibrose zijn zeer beperkt. Hoewel er anno 2019 onderzoek naar gedaan wordt, is er vooralsnog geen bewijs dat medicijnen deze aandoening aanzienlijk kunnen verbeteren. Longtransplantatie is de enige therapeutische optie die beschikbaar is in ernstige gevallen.

Long met eindstadium longfibrose bij autopsie / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Long met eindstadium longfibrose bij autopsie / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Medicatie en zuurstoftoediening

Omdat sommige soorten longfibrose kunnen reageren op corticosteroïden (zoals prednison) en/of andere medicijnen die het immuunsysteem van het lichaam onderdrukken, worden dit soort medicijnen soms voorgeschreven in een poging om de processen die tot fibrose leiden te vertragen. Zuurstoftoediening verbetert de kwaliteit van leven en inspanningscapaciteit. Longtransplantatie kan voor sommige patiënten worden overwogen.

Goede longgezondheid handhaven

Hoewel niemand de prognose met zekerheid kan voorspellen, kan je het beloop positief beïnvloeden door een gezonde levensstijl te behouden en nauw samen te werken met de behandeld arts. Het handhaven van een goede longgezondheid is belangrijk en dit betekent in de praktijk:
  • voldoende rust nemen
  • regelmatig bewegen
  • stoppen met roken
  • gezond en gevarieerd eten
  • regelmatig laten vaccineren (bijvoorbeeld de jaarlijkse griepprik)
  • het behandelplan van de arts opvolgen

Prognose

Hypoxie (een conditie waarbij weefsels in het lichaam niet voorzien worden van voldoende zuurstof) veroorzaakt door longfibrose, kan leiden tot pulmonale hypertensie, wat op zijn beurt kan leiden tot hartfalen van de rechter ventrikel. Hypoxie kan worden voorkomen met zuurstofsuppletie. Longfibrose kan ook leiden tot een verhoogd risico op pulmonale embolieën, wat kan worden voorkomen door anticoagulantia, in de volksmond vaak 'bloedverdunners' genoemd.

Lees verder

© 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Idiopathische longfibrose: Littekenweefsel in de longenIdiopathische longfibrose: Littekenweefsel in de longenIdiopathische longfibrose is een chronische longaandoening die gekenmerkt is door een progressieve achteruitgang van de…
Albinisme: Hermansky-Pudlak syndroomAlbinisme: Hermansky-Pudlak syndroomHet Hermansky-Pudlak syndroom (HPS) is een zeldzame autosoom recessieve aandoening die kan leiden tot albinisme, problem…
Hermansky-Pudlak-syndroom: Afwijkingen ogen, huid en bloedHermansky-Pudlak-syndroom: Afwijkingen ogen, huid en bloedBij het Hermansky-Pudlak-syndroom, dat bestaat uit negen subtypes, heeft een patiënt oculocutaan albinsme. Dit is een oo…
Longfibrose en longemfyseemEr lijden in Nederland veel mensen aan verschillende longaandoeningen. Twee hier van zijn longfibrose en longemfyseem, i…
Geneesmiddel geïnduceerde longaandoeningGeneesmiddel geïnduceerde longaandoeningEen longaandoening die voortkomt uit medicatie, ook gekend als een geneesmiddel geïnduceerde longaandoening, is geen op…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Minerva Studio/Shutterstock.com
  • American Lung Association. 7 Things Everyone Should Know about Pulmonary Fibrosis. https://www.lung.org/about-us/blog/2016/09/7-things-know-pulmonary-fibrosis.html (ingezien op 25-11-2019)
  • https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pulmonary-fibrosis/symptoms-causes/syc-20353690
  • https://www.blf.org.uk/support-for-you/pulmonary-fibrosis/what-is-pulmonary-fibrosis
  • https://pulmonaryfibrosisnews.com/2017/05/25/twelve-facts-about-pulmonary-fibrosis-prognosis-and-life-expectancy/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Hypoxie_(medisch)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Pulmonary_fibrosis
  • http://www.longfibrose.nl/wat%20is%20longfibrose/oorzaken/
  • http://www.longfibrose.nl/wat%20is%20longfibrose/
  • http://www.longfibrose.nl/Veelgestelde%20vragen/Erfelijkheid/35/__Is_longfibrose_erfelijk__.html
  • https://www.umcg.nl/IDocuments/Thoracoscopie_door_thoraxchirurg.pdf
  • Afbeelding bron 1: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Desherinka, Wikimedia Commons (GFDL)
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Muratart/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 5: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Reageer op het artikel "Longfibrose: symptomen, oorzaken, behandeling en prognose"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 25-11-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Longaandoeningen symptomen
Bronnen en referenties: 16
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!