InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Prurigo nodularis: symptomen, klachten, oorzaak, behandeling

Prurigo nodularis: symptomen, klachten, oorzaak, behandeling

Prurigo nodularis: symptomen, klachten, oorzaak, behandeling Prurigo nodularis (nodulaire prurigo) is een chronische huidaandoening, die wordt gekenmerkt door intens jeukende knobbeltjes en bultjes op armen en benen. De oorzaak van prurigo nodularis of nodulaire prurigo is anno 2019 onbekend. Er ontstaan bij prurigo nodularis stevige multipele noduli (meerdere knobbeltjes) van 0,5 tot 3 cm groot, die intens jeuken. Krabben kan leiden tot een jeuk-krab cyclus, die doorbroken moet worden middels therapie met meestal een vrij sterke corticosteroïdzalf. De klachten duren niet je leven lang. Er komt een moment dat de klachten verdwijnen. De artsen Hyde en Montgomery beschreven voor hardnekkige, chronische huidziekte voor het eerst in 1909.

Prurigo nodularis


Wat is prurigo nodularis?

Prurigo nodularis is een chronische huidaandoening, die wordt gekenmerkt door intens jeukende knobbeltjes en bultjes op armen en benen. Door langdurig krabben aan de huid, treedt verharding en verdikking van deze plekken op. De huidafwijkingen worden vaak gezien bij volwassenen tussen de 20 en 60 jaar en kunnen langdurig blijven bestaan. Deze huidziekte komt bij mannen en vrouwen even veel voor. De aandoening staat ook wel bekend als 'prurigo nodularis van Hyde'.

Synoniemen

Prurigo nodularis is ook bekend onder de volgende benamingen:
  • nodulaire prurigo
  • prurigo nodularis
  • prurigo nodularis van Hyde
  • prurigo van Besnier
  • prurigo van Hyde

Wie krijgt prurigo nodularis?

Prurigo nodularis wordt meestal waargenomen bij jongvolwassenen en volwassenen van middelbare leeftijd. Iets meer vrouwen dan mannen worden door deze huidaandoening getroffen.

Prurigo nodularis oorzaak

De oorzaak van prurigo nodularis is anno 2019 onbekend. Wel blijkt het vaak samen te gaan met een atopische aanleg. Ook lijken psychische factoren als emotionele stress een rol te spelen, ofschoon het niet duidelijk is of deze factoren de oorzaak of juist een gevolg zijn van de kwaal. Insectensteken kunnen de aandoening uitlokken. Voorts wordt prurigo nodularis geassocieerd met bloedarmoede door ijzertekort, hiv, chronisch nierfalen en coeliakie, ook wel aangeduid met glutenenteropathie of inheemse spruw.

Risicofactoren

De risicofactoren voor prurigo nodularis zijn:

Prurigo nodularis symptomen

Er ontstaan bij prurigo nodularis stevige multipele noduli van 0,5 tot 3 cm groot. De grijsbruine knobbels of bulten hebben een geschubd of wrattig aspect, kunnen extreem jeuken en verschijnen meestal op de strekzijden van de extremiteiten. Het begint vaak als een rode, jeukende bult. De jeuk is vaak zo intens en ondraaglijk, dat het de nachtrust flink kan verstoren en de patiënt de grootste moeite moet doen om niet te krabben. Het openkrabben van de bulten brengt het gevaar met zich mee dat er een bacteriële infectie kan ontstaan, die de jeuk verergert. Meestal zijn de onderarmen en benen aangedaan, maar soms kunnen de huidafwijkingen ook op de romp, de billen en het gezicht verschijnen.

Hardnekkige aandoening
Langer bestaande bulten kunnen soms spontaan verdwijnen, met achterlating van een litteken. Prurigo nodularis is een zeer hardnekkige aandoening die vele jaren kan blijven bestaan, waarbij van tijd tot tijd nieuwe bulten ontstaan. De plekken zijn zeer therapieresistent.

Diagnose en onderzoek

Op grond van de kenmerkende huidverschijnselen wordt doorgaans de diagnose gesteld. Ter bevestiging van de diagnose kan het nodig zijn om een stukje huid te verwijderen (biopsie) voor microscopisch onderzoek.

Differentiële diagnose
Prurigo nodularis kan sterke gelijkenis vertonen met andere huidaandoeningen:

Behandeling van prurigo nodularis

Corticosteroïd bevattende crème of zalf

Bij deze aandoening ligt een groot deel van het probleem in het krabben aan de huid, die de jeuk slechts tijdelijk verlicht waarna het heviger terugkomt. Dit leidt vervolgens weer tot krabben, waardoor er een vicieuze cirkel ontstaat. Deze cyclus doorbreken is het primaire doel van de behandeling. Vaak zal een vrij sterke corticosteroïd bevattende crème of zalf worden voorgeschreven en over de zalflaag kan een foliepleister worden aangebracht. Hierdoor kan de zalf beter intrekken en het voorkomt beschadigingen als gevolg van krabben. Dit kan gecombineerd worden met antihistaminica in tabletvorm.

Lichttherapie, medicatie en verwijdering

Voorts kan het herhaaldelijk inspuiten van de bulten met een corticosteroïdoplossing, een gunstig effect hebben. Ook lichttherapie (PUVA of UVB) kan bij hardnekkige vormen van prurigo helpen om de jeuk te onderdrukken. Bij grote noduli kan cryotherapie (bevriezing), coagulatie (wegbranden) of excisie (wegsnijden) uitkomst bieden. In sommige gevallen worden medicijnen voorgeschreven, zoals thalidomide, ciclosporine of azathioprine. Deze medicijnen kunnen ernstige bijwerkingen veroorzaken. In bepaalde gevallen kan het gebruik van antidepressiva en tranquillizers een gunstig effect hebben.

Zelfzorg

Stoppen met krabben

Het belangrijkste, maar moeilijkste om te doen is stoppen met krabben. Alles wat je kunt doen om je af te leiden van de jeuk, zal helpen om het krabben te verminderen of te stoppen. Vraag je partner, familie en vrienden om je erop te attenderen als ze merken dat je aan het krabben bent. Vaak doe je het onbewust en daarom kan het helpen als een ander je eraan herinnert.

Verkoelen

Methoden om intense jeuk te stillen door verkoelen kunnen zijn:
  • een jeukende plek inwrijven met een ijsklontje
  • de huid deppen met water met een scheutje (appel)azijn
  • een koude, iets vochtige washand of handdoek die je eerst een tijdje in de koelkast legt, op de plek aanbrengen
  • smeren met jeukstillende middelen

Koele slaapkamer

Houd je slaapkamer koel en slaap niet onder een zwaar of warmtevasthoudend beddengoed. Linnen beddengoed is aan te bevelen. Dit is ademend en goed voor de huid. Als je het warm hebt en overdag last van jeuk krijgt, kan een ventilator of airco helpen de huid te laten afkoelen.

Vochtinbrengende crème kan helpen / Bron: Kiyok, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Vochtinbrengende crème kan helpen / Bron: Kiyok, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Vochtinbrengende middelen

Je kunt baat hebben bij verzachtende middelen met vochtinbrengende bestanddelen. Mensen met prurigo nodularis hebben meestal een droge huid en daarom kunnen verzachtende middelen helpen de droge huid te hydrateren. Dit vermindert jeuk en schilfers, verzacht gebarsten plekken en werkt ondersteunend voor andere middelen. .

Complicaties

Prurigo nodularis is een goedaardige aandoening. Het is te genezen, maar dan moet je proberen niet meer te krabben. Door te blijven krabben, kun je soms jarenlang last houden van prurigo nodularis. Bepaalde laesies kunnen permanent gepigmenteerd worden of er kunnen littekens achterblijven. Het is een chronische aandoening wat emotioneel erg moeilijk kan zijn. Soms uit zich dit in een depressie of stress

Prognose

Het is ongebruikelijk dat de knobbeltjes spontaan verdwijnen. Door behandeling met de voorgeschreven crème of zalf
vermindert de jeuk en als je niet krabt, verdwijnen de bulten. De jeuk/krabcyclus is een bekend verschijnsel bij deze huidaandoening. Wanneer dit volledig kan worden doorbroken, is er een goede kans op genezing.

Preventie

Het is waarschijnlijk niet mogelijk om prurigo nodularis te voorkomen. De volgende factoren kunnen echter helpen de ernst van de symptomen te beheersen en verslechtering van de huidtextuur te voorkomen:
  • Een goede hygiëne handhaven;
  • De huid gehydrateerd houden;
  • Krabben vermijden;
  • Bij kinderen kan het heel nuttig zijn om de nagels kort te knippen (zodat ze de huid niet kapot kunnen krabben).

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Actinische prurigo: Huiduitslag door blootstelling aan zonActinische prurigo: Huiduitslag door blootstelling aan zonActinische prurigo is een huidaandoening die tot stand komt door een abnormale reactie op zonlicht. De patiënt heeft hie…
Nodulaire prurigo: Huidaandoening met erg jeukende bultjesNodulaire prurigo: Huidaandoening met erg jeukende bultjesNodulaire prurigo is een chronische huidaandoening waarbij de patiënt om onbekende redenen enkele tot honderden erg jeuk…
Huidziekte herkennenHuidziekte herkennenEen huidziekte is een ziekte of afwijking aan de huid, veroorzaakt door een bacterie, schimmel, virus, allergie, geneesm…
Ontsteking oorschelp: Chondrodermatitis Nodularis HelicisOntsteking oorschelp: Chondrodermatitis Nodularis HelicisEen korstje of bultje op je oorschelp kan wijzen op chondrodermatitis nodularis helicis (CHN), een veelvoorkomende, goed…
Keratoacanthoom: symptomen, oorzaak en behandelingKeratoacanthoom: symptomen, oorzaak en behandelingKeratoacanthoom is een goedaardige en snelgroeiende huidtumor dat vrij algemeen voorkomt. Vermoedelijk speelt (veelvuldi…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Prurigo nodularis: symptomen, klachten, oorzaak, behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Peter Koolhaas, 04-12-2017 18:36 #2
Ik gebruik msm en ik merk dat het hier door minder word… ik gebruik 1 tot 3 gram per dag van solgar poeder het is een zwaververbinding.

Mevrouw Polman, 14-11-2017 11:57 #1
Volgens mijn huisarts heb ik Prurigo Nodularis. Ik en 75 jaar en mijn aandoening zit half in de bilnaad en zitvlak. maar er is een verschil, het jeukt niet maar brand heel erg, hoef dus niet te krabben, maar wordt wel een beetje gek van het branden. ik heb daarvoor zalf gekregen (Betnelan 1 mg/G Hydrof) dat help wel, maar de pijn blijft, Ik kan heel slecht zitten.
ik kan op internet niet vinden hierover (branden in plaats van jeuken.
m v g mevrouw Polman. Reactie infoteur, 18-11-2017
Ik kan er ook niets over terugvinden in de Angelsaksische literatuur. Wel dat het toepassen van capsaïcine crème (pepercrème) tegen de jeuk, een branderige sensatie geeft.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 29-03-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!