InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Rhabdomyolyse: Afbraak spieren, gewrichten en urinewegen

Rhabdomyolyse: Afbraak spieren, gewrichten en urinewegen

Rhabdomyolyse: Afbraak spieren, gewrichten en urinewegen Rhabdomyolyse is de afbraak van spierweefsel, waardoor de inhoud van spiervezels in het bloed terechtkomt. Deze stoffen zijn schadelijk voor de nieren en veroorzaken vaak (ernstige) nierschade. Diverse oorzaken waaronder een trauma of een genetische spieraandoening leiden tot deze toestand van spierweefselafbraak. Veelal heeft de patiënt problemen met de spieren, gewrichten en urinewegen (nieren). Diverse behandelingsmethoden zijn beschikbaar. De prognose van rhabdomyolyse is zeer divers en gaat van het hervatten van de normale activiteiten tot de dood (zelden).

Synoniemen van rhabdomyolyse

Rhabdomyolyse is eveneens gekend onder de term "rhabdomyolysis"

Epidemiologie afbraak spierweefsel

Grote aantallen patiënten ontwikkelen rhabdomyolyse en nierinsufficiëntie tijdens rampen, zoals aardbevingen. Hierbij heeft een patiënt veelal ernstige letsels terwijl hij verpletterd is en een hulpverlener hem slechts traag weer bevrijdt. Rhabdomyolyse komt vaker voor bij volwassenen, maar treedt eveneens op bij zuigelingen, peuters en adolescenten die enzymtekorten van koolhydraat of lipide metabolisme of die een erfelijke spieraandoening hebben, zoals Duchenne spierdystrofie en maligne hyperthermie (reactie op anesthesie tijdens operatie). De incidentie van rhabdomyolyse bij kinderen bedraagt naar schatting 0,26%. De incidentie is hoger bij mannen dan bij vrouwen, vooral in de subgroepen van patiënten met een trauma en erfelijke enzymtekorten. Informatie over de geografische voorliefde van rhabdomyolyse is niet gevonden in de geraadpleegde bronnen.

Oorzaken aandoening: Myoglobine en hemoglobine in het bloed

Functie myoglobine en hemoglobine in het bloed

Myoglobine is gerelateerd aan hemoglobine. Beiden zijn eiwitten in het lichaam. Hemoglobine vervoert zuurstof in het bloed. Myoglobine bewaart zuurstof in de spieren. Wanneer spieren beschadigd zijn, komt het eiwit myoglobine vrij in de bloedbaan. De nieren filteren dit vervolgens weg uit het lichaam. Aangezien myoglobine toxisch is voor de kleine niertubuli (nierbuisjes), beschadigen hoge proteïnewaarden de nieren en leiden ze tot acuut nierfalen (verminderde of afwezige nierfunctie). Veel mogelijke factoren leiden tot rhabdomyolyse. Alles wat schadelijk is voor de spieren, veroorzaakt deze aandoening.

Oorzaken rhabdomyolise

Enkele aandoeningen of problemen leiden tot deze aandoening. Deze omvatten onder andere een extreme lichaamstemperatuur, een laag fosfaatgehalte, een trauma, een zware inspanning (zoals een marathon hardlopen of gymnastiek), epileptische aanvallen of spiertrekkingen, ernstige dehydratatie (dehydratie, uitdroging), genetische spieraandoeningen, het gebruik van bepaalde drugs en medicijnen, infecties, ischemie (gebrek aan zuurstof en voedingsstoffen in het bloed) of het afsterven van spierweefsel en lange chirurgische ingrepen. Een voorgeschiedenis van rhabdomyolyse verhoogt eveneens het risico om opnieuw rhabdomyolyse te ontwikkelen.

Symptomen: Spieren, gewrichten en urinewegen (nieren)

De ernst en uitgebreidheid van de symptomen variëren per patiënt.

Spieren en gewrichten

De patiënt heeft gewrichtspijn, spierpijn, spierstijfheid (de medische term hiervoor is "spasticiteit"), spiergevoeligheid en hij vertoont ook zwakte van de aangetaste spieren.

Urinewegen

De patiënt heeft door de nierschade oligurie (verminderde urineproductie). De urine zelf is donkergekleurd.

Bijkomende symptomen

Bijkomende symptomen omvatten algemene zwakte, braken, bewustzijnsverlies, buikpijn, epileptische aanvallen, gewichtstoename (onbedoeld), koorts, misselijkheid, een snelle hartslag (tachycardie), uitdroging, verwardheid en vermoeidheid

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De diagnose van de aandoening gebeurt aan de hand van een grondig lichamelijk onderzoek. De zichtbare symptomen omvatten zachte of beschadigde skeletspieren.

Diagnostisch onderzoek

Verschillende onderzoeken helpen bij de diagnose van rhabdomyolyse. De arts voert een volledig bloedonderzoek en een uitgebreid urineonderzoek uit. De patiënt heeft bij deze ziekte hyperfosfatemie (overmatig veel fosfaat in het bloed) of juist hypofosfatemie (verlaagd fosfaatgehalte in het bloed).

Differentiële diagnoses

De arts verwart rhabdomyolyse vaak met volgende aandoeningen of syndromen:
  • bacteriële en virale infecties
  • blootstelling aan koude
  • carnitine palmityl transferase deficiëntie
  • fosfofructokinase deficiëntie
  • fosfoglyceraatmutase deficiëntie
  • het Guillain-Barré syndroom
  • hyperosmotische aandoeningen
  • inflammatoire myositis (spierontsteking)
  • letsels door kindermishandeling of misbruik bij kinderen
  • maligne hyperthermie
  • spier fosforylase deficiëntie
  • spierpijn uit andere etiologieën
  • traumatische letsels

Behandeling

Dit syndroom valt niet te genezen maar een multidisciplinaire behandeling die ondersteunend en symptomatisch gericht is, is wel voorhanden. De patiënt krijgt via een ziekenhuisopname intraveneus vocht met bicarbonaat toegediend om schade aan de nieren te voorkomen. Nierdialyse is nodig bij sommige patiënten. De patiënt neemt ook nog diuretica. Dit zijn vocht afdrijvende medicijnen. Deze werken ter hoogte van de nefronen door het remmen van de reabsorptie van natrium en water. Ze verminderen de urineconcentratie waardoor de patiënt meer urine uitscheidt uit het lichaam. Hyperkaliëmie (verhoogd kaliumgehalte in het bloed), een te laag calciumgehalte in het bloed (hypocalciëmie) en nierfalen vereisen tot slot een onmiddellijke medische behandeling.

Prognose van rhabdomyolyse: Vaak nierfalen

Het resultaat is afhankelijk van de ernst en uitgebreidheid van de nierschade. Acuut nierfalen komt voor bij de helft van de patiënten. Een snelle diagnose en daaropvolgende behandeling zijn daarom vereist om het risico op blijvende nierbeschadiging te verminderen. Patiënten met milde symptomen hervatten meestal hun normale activiteiten binnen een paar weken tot een maand. Spierpijn en vermoeidheid blijven echter vaak lang aanwezig bij patiënten. In zeldzame gevallen leidt rhabdomyolyse tot de dood. De totale mortaliteit bij patiënten met rhabdomyolyse bedraagt ongeveer 5%.

Complicaties aandoening

Mogelijke complicaties omvatten acute tubulaire necrose, acuut nierfalen, schadelijke chemische onevenwichtigheden in het bloed, leverproblemen, een zeer hoog kaliumgehalte in het bloed (hyperkaliëmie) (met hierdoor een onregelmatige hartslag of een hartstilstand) en een hypovolemische shock (veel te lage bloeddruk). Het compartimentsyndroom is ook mogelijk. Hierbij zwelt de binnenkant van de spieren waardoor de bloedstroom in of uit een spier geblokkeerd is en de hoeveelheid spierschade nog vergroot. Deze nierschade is mogelijk permanent.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hypofosfatemie: Verlaagd fosfaatgehalte (fosfor) in bloedHypofosfatemie: Verlaagd fosfaatgehalte (fosfor) in bloedFosfaat (fosfor) is een belangrijk mineraal voor het lichaam, dat mensen opnemen via de voeding. Samen met calcium is fo…
Wat betekent uremie?De definitie van uremie, ook wel het uremisch syndroom, is een toename van de hoeveelheid ureum in het bloed. Ureum is n…
Inspanningsfysiologie; myoglobine en duursportHet lichaam heeft constant energie nodig om de levensprocessen in stand te houden. Deze energie wordt grotendeels opgewe…
Oxyhemoglobine- en myoglobinezuurstofdissociatiecurveHet lichaam heeft constant energie nodig om celprocessen goed te laten verlopen. Tijdens zware arbeid, sport en bewegen…
Hyperkaliëmie: Verhoogd kaliumgehalte in het bloedHyperkaliëmie: Verhoogd kaliumgehalte in het bloedBij hyperkaliëmie ontstaat een hoeveelheid kalium in het bloed die hoger is dan normaal. Soms ontstaat acute hyperkaliëm…
Bronnen en referenties
  • http://emedicine.medscape.com/article/1007814-differential
  • http://emedicine.medscape.com/article/1007814-overview#showall
  • http://www.healthline.com/health/rhabdomyolysis#behandelingen5
  • http://www.physio-pedia.com/Rhabdomyolysis#Prevalence_In_Children.5B7.5D
  • http://www.webmd.com/a-to-z-guides/rhabdomyolysis-symptoms-causes-treatments?page=2
  • http://www.webmd.com/a-to-z-guides/rhabdomyolysis-symptoms-causes-treatments
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Rhabdomyolysis
  • https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000473.htm

Reageer op het artikel "Rhabdomyolyse: Afbraak spieren, gewrichten en urinewegen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Bert Jeuken, 14-12-2016 10:47 #1
Ik gebruikte ook een korte tijd statines. Onze dochter woonde destijds 3 hoog in een flat in Amsterdam. Bij de verjaardag van onze kleinzoon moest ik weer de zoveelste keer de trap op. Ik zei tegen mijn dochter (hbov achtergrond) dat ik dat vanwege spierpijn niet meer kon. Ze zei wat voor een medicijnen gebruik jij. Ik noemde Crestor en daarop zei ze later dan moet je maar eens kijken op internet. Al mijn klachten kwamen van crestor. Ik ben direct gestopt en de dag daarna waren mijn klachten verdwenen. Ik heb dit wel bij mijn huisarts gemeld en hij keek mijn bloedwaarden na. Mijn cholesterol waarden slechts iets hoger dan als normaal aangegeven. Hij zei dat andere medicijnen weer andere klachten gaven. Hij zei stop en maar helemaal mee en we zien wel hoe het verloop is. Dat is nu al 4 maanden gelen. De klachten zijn verdwenen en mijn cholů is niet hoger geworden. Dus ik vind het een goede beslissing.

Infoteur: Miske
Laatste update: 22-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Spier- en gewrichtsafwijkingen
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!