InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Meningeoom: Tumor op hersen- en ruggenmergsvliezen

Meningeoom: Tumor op hersen- en ruggenmergsvliezen

Meningeoom: Tumor op hersen- en ruggenmergsvliezen Een meningeoom is een tumor die zich vormt op de hersen- en ruggenmergsvliezen, in medische termen gekend al de 'meningen'. Deze langzaam groeiende tumor die voornamelijk ontstaat vanuit het spinnenwebvlies (middelste hersenvlies), is meestal goedaardig, al ontaardt deze soms in kanker. Symptomen komen vrijwel niet voor bij deze aandoening, waardoor een behandeling niet altijd vereist is. Chirurgie en soms radiotherapie zijn behandelingsmethoden wanneer bij de patiënt toch symptomen optreden, zoals problemen met het gezichtsvermogen, persoonlijkheidsveranderingen en zwakte. Af en toe veroorzaakt een groeiende of kwaadaardige tumor toch problemen en komt een patiënt hieraan te overlijden.

Schrijfwijze

De schrijfwijze van een meningeoom is soms anders, met name 'meningioom' of in het meervoud: 'meningiomen'. De correcte termen die het Coëlho medisch zakwoordenboek hanteert zijn echter 'meningeoom' en 'meningeomen'.

Epidemiologie meningeoom

In het centraal zenuwstelsel is een meningeoom het vaakst voorkomend type tumor. De jaarlijkse incidentie schommelt tussen 1,3 en 7,8 op 100.000 personen. Vrouwen, vooral van middelbare leeftijd, zijn dubbel zo vaak dan mannen getroffen door deze tumor. De meeste patiënten krijgen de diagnose van een meningeoom tussen de leeftijd van dertig en zeventig jaar. Bij kinderen komt een meningeoom zelden tot stand. Meningeomen komen tot slot vaker voor in Afrika dan in Noord-Amerika of Europa.

Oorzaken en risicofactoren meningeomen

Een meningeoom is een vaatrijk gezwel, dat meestal uitgaat van het arachnoïd (spinnenwebvlies: middelste hersenvlies). Meningeomen bevinden zich veelal op het oppervlak van de hersenen, met name op het gewelfde schedeldak of op de schedelbasis.

Het is anno maart 2017 niet goed duidelijk hoe een meningeoom tot stand komt. Wel zijn enkele bekende risicofactoren bekend voor deze tumor zoals:
  • borstkanker
  • de blootstelling aan bestraling aan het hoofdgebied
  • een hoofdletsel: Een hoofdletsel is mogelijk een risicofactor; meningeomen komen voor op plaatsen waar schedelbreuken (breuken in schedel door hoofdtrauma) zijn opgetreden.
  • hormonen: Vrouwen krijgen vaker te maken met de tumor; bijgevolg spelen vrouwelijke mogelijk een rol in de totstandkoming van een meningeoom.
  • leeftijd: De incidentie van meningeomen neemt toe met de leeftijd (des te ouder, des te hoger de kans)
  • neurofibromatose type 2, een genetische aandoening

Hoofdpijn is één van de mogelijke symptomen van een meningeoom / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn is één van de mogelijke symptomen van een meningeoom / Bron: Geralt, Pixabay

Symptomen

Meningeomen hebben de neiging om heel langzaam te groeien, waardoor de symptomen geleidelijk ontstaan. Meningeomen groeien vaak naar binnen, waardoor druk op de hersenen of het ruggenmerg ontstaat. De symptomen hangen af van de locatie en grootte van de tumor. De meest voorkomende symptomen die bij een meningeoom optreden zijn:

Diagnose en onderzoeken

De diagnose van een meningeoom gebeurt meestal pas wanneer de patiënt tekenen vertoont van de tumor. De arts voert enkele beeldvormende onderzoeken van de hersenen uit zoals een MRI-scan en/of een CT-scan. Hierdoor is de arts in staat om de juiste locatie alsook de grootte van het meningeoom te bepalen. Af en toe is een biopsie nodig, waarbij een arts een deel van de tumor of de volledige tumor verwijdert om uit te maken of deze goedaardig of kwaadaardig is.

Behandeling via chirurgie en/of radiotherapie

Wanneer de patiënt geen tekenen vertoont van een meningeoom, voert de arts een waakzaam beleid uit. Hij test de patiënt nog wel regelmatig door het nemen van een hersenscan. Zo is hij in staat om de eventuele groei van de tumor op te volgen. Groeit de tumor erg snel of ontwikkelt de patiënt symptomen, dan is een operatie nodig. De arts voert hierbij een craniotomie uit. Dit houdt in dat hij een stukje bot van de schedel verwijdert, zodat hij toegang krijgt tot het aangetaste hersengebied. Daarna verwijdert de arts de tumor of zoveel mogelijk delen van de tumor. Vervolgens vervangt hij het bot dat hij in het begin van de ingreep verwijderd heeft. Niet altijd is een tumor even toegankelijk voor de arts, omdat deze op een 'slechte' locatie gepositioneerd is. Indien de tumor slecht of niet bereikbaar is, krijgt de patiënt radiotherapie. Deze behandeling via bestraling verkleint de tumor en voorkomt tevens dat het meningeoom blijft groeien. Daarnaast is radiotherapie inzetbaar om kankercellen te doden als de tumor kwaadaardig is. Radiotherapie is tot sluit bruikbaar op tumorgebieden die niet te verwijderen zijn met een operatie.

Complicaties

Meestal zijn meningeomen goedaardig, maar een klein aantal meningeomen zijn kwaadaardig, groeien snel en verspreiden zich tevens naar andere hersendelen, de longen of andere lichaamsstructuren. Soms komt een patiënt te overlijden als gevolg van een tumor die zich verspreid heeft.

Prognose tumor op hersen- en ruggenmergsvliezen

Wanneer een meningeoom volledig verwijderd is, is de prognose uitstekend. De vijfjaarsoverleving voor typische meningeomen bedraagt meer dan 80%. De vijfjaarsoverleving is echter lager (60%) indien de patiënt lijdt aan een kwaadaardig meningeoom. De vooruitzichten zijn ook minder goed bij een atypisch meningeoom; dit is een tumor waarbij de arts niet goed in staat is om uit te maken of deze goed- of kwaadaardig is.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hersentumor of hersengezwel, wat zijn de symptomenHersentumoren zijn één van de meest voorkomende tumoren bij de mens en bij kinderen kan men zelfs stellen dat het het me…
Chordoom: Kwaadaardige primaire bottumorChordoom: Kwaadaardige primaire bottumorEen chordoom is een zeldzaam kwaadaardig gezwel dat toebehoort aan de familie van een sarcoom, een vorm van kanker die b…
Perceptief en geleidend gehoorverlies: Oorzaken en symptomenPerceptief en geleidend gehoorverlies: Oorzaken en symptomenGehoorverlies bestaat in twee hoofdtypen met name geleidend of perceptief gehoorverlies. Bij geleidend gehoorverlies bev…
Foster Kennedy-syndroom: Tumor in frontale kwab van hersenenFoster Kennedy-syndroom: Tumor in frontale kwab van hersenenHet Foster Kennedy-syndroom is een zeldzame aandoening waarbij een tumor in de frontale kwab van de hersenen symptomen v…
Hemangioblastoom: Tumor in hersenen of ruggenmergHemangioblastoom: Tumor in hersenen of ruggenmergEen hemangioblastoom is een zeldzame, langzaam groeiende tumor die ontstaat in de bloedvaten van de hersenen, het ruggen…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 6 maart 2017:
  • Clinical Presentation, http://emedicine.medscape.com/article/1156552-clinical-presentation#showall
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Complications, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/meningioma/basics/complications/con-20026098
  • Jerk nystagmus, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 1109
  • Meningioma, http://www.abta.org/brain-tumor-information/types-of-tumors/meningioma.html
  • Meningioma, http://www.macmillan.org.uk/information-and-support/brain-tumours/understanding-cancer/types-of-brain-tumour/meningioma.html
  • Meningioma, http://www.webmd.com/cancer/brain-cancer/meningioma-causes-symptoms-treatment#1 en http://www.webmd.com/cancer/brain-cancer/meningioma-causes-symptoms-treatment#2
  • Meningiomas, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 1161-1162
  • Meningiomas, http://patient.info/doctor/meningiomas#nav-8
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/1156552-overview#showall
  • Risk factors, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/meningioma/basics/risk-factors/con-20026098
  • Symptoms, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/meningioma/basics/symptoms/con-20026098
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Meningeoom: Tumor op hersen- en ruggenmergsvliezen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 29-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!