InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Synoviaal sarcoom: Kanker van weefsel rond gewrichten

Synoviaal sarcoom: Kanker van weefsel rond gewrichten

Synoviaal sarcoom: Kanker van weefsel rond gewrichten Een synoviaal sarcoom is een zeldzaam en agressief type kanker dat de zachte weefsels aantast die botten en organen in het lichaam verbinden, ondersteunen en omhullen. Vooral jongvolwassenen lijden aan de aandoening. In het begin bemerkt de patiënt veelal geen symptomen. Later heeft hij een knobbel of pijnlijke zwelling aan bijvoorbeeld het gewricht rond de knie of voet. De behandeling bestaat eerst uit een combinatie van chirurgie (voorkeurbehandeling), radiotherapie en/of chemotherapie. De vooruitzichten zijn sterk variabel maar wanneer de arts de kanker tijdig ontdekt en behandelt, is de vijfjaarsoverleving goed voor de meeste patiënten. Bij een uitgestelde behandeling zaait de kanker mogelijk uit naar andere lichaamsdelen waardoor de overlevingskansen verminderd zijn.

Epidemiologie

1 op 3 miljoen mensen lijdt aan een synoviaal sarcoom (kanker in bindweefsel), waardoor dit type uiterst zeldzaam is. Meestal lijden patiënten tussen 15 en 35 jaar aan dit type kanker. De kanker komt voorts net iets vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Wat is een synoviaal sarcoom?

‘Synoviaal’ duidt op de bekleding van de gewrichten. In de meeste gevallen zijn de gewrichten zelf niet getroffen door de kanker. Een synoviaal sarcoom tast soms ook andere zachte weefsels aan die een gewricht omgeven. ‘Sarcoom’ is een tumor bestaande uit kankercellen. Een synoviaal sarcoom is bijgevolg een vorm van een wekedelensarcoom. Hierbij zijn de zachte weefsels getroffen die de botten en organen in het lichaam verbinden, ondersteunen en omhullen. Hierdoor zijn spieren, vet, bloed of lymfevaten, zenuwen, pezen en de bekleding van de gewrichten mogelijk getroffen door kanker.

Oorzaken

De oorzaken van een synoviaal sarcoom zijn anno maart 2018 niet bekend. Bij circa 90% van de patiënten spelen echter genetische factoren een rol. Er vindt namelijk een wijziging plaats tussen chromosoom X en chromosoom 18. Deze wijziging staat bekend als een asomatische mutatie omdat de wijziging zich alleen in sommige lichaamscellen ontwikkelt tijdens het leven van een patiënt. De aandoening is bijgevolg niet erfelijk en ontstaat spontaan tijdens het leven. Deze translocatie is specifiek voor een synoviaal sarcoom en gebruikt de arts vaak om een diagnose van de aandoening te stellen.

Risicofactoren van kanker van weefsel rond gewrichten

Bepaalde erfelijke aandoeningen zoals het Li-Fraumeni-syndroom (ziekte met verhoogd risico op kanker) of neurofibromatose type 1 (afwijkingen aan huid en ogen) gaan gepaard met een verhoogd risico op het ontwikkelen van het synoviaal sarcoom en andere vormen van een wekedelensarcoom. De blootstelling aan radiotherapie en/of bepaalde chemische kankerverwekkende stoffen (zoals horiumdioxide, vinylchloride of arseen) zijn mogelijk ook risicofactoren voor een wekedelensarcoom.

Symptomen

Locatie

Meestal ontstaat een synoviaal sarcoom in het weefsel, dat de gewrichten van de armen en benen omringt (synovium). De kanker komt dan voor in de heup, de dij, de voet, de onderarm, de knie (vaakst voorkomend), de enkel en de schouder. Deze kanker ontwikkelt zich soms ook in zacht weefsel, zoals de pezen, de ligamenten, het vet, de huid, de vliezen, de spieren en ander niet-hard weefsel. In zeldzame gevallen treedt de kanker op in het hoofd, de nek of de romp, maar in principe is dit type kanker vrijwel overal in het lichaam mogelijk.

Tekenen

In de vroege stadia van de aandoening heeft de patiënt geen merkbare symptomen. Bij het vergroten van de tumor voelt de patiënt een knobbel of zwelling. Dit type kanker is agressief waardoor snel een pijnlijke en diepe zwelling ontstaat. Soms drukt de tumor op nabijgelegen zenuwen, hetgeen resulteert in een beperkt bewegingsbereik, gevoelloosheid, pijn in de buurt van een gewricht, spierpijn en/of zwakte.

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek
De arts noteert de aanwezige symptomen en voert een lichamelijk onderzoek uit. Hij moet nog aanvullende onderzoeken uitvoeren om de diagnose van een synoviaal sarcoom te bevestigen maar ook om de ernst van de aandoening te bepalen zodat hij een behandelplan kan opstellen. De arts maakt bijgevolg röntgenfoto’s, een CT-scan en/of een MRI-scan van het aangetaste gewricht. Daarnaast is een genetisch onderzoek nodig om de specifieke chromosomale translocatie tussen chromosoom 18 en chromosoom X op te sporen dat bij de meeste patiënten met een synoviaal sarcoom aanwezig is. Voorts is een biopsie van de tumor vereist. Tot slot zet de arts mogelijk een botscan in.

Differentiële diagnose
De arts verwart de symptomen van een synoviaal sarcoom soms met deze van een gewrichtsontsteking (artritis) of andere goedaardige aandoeningen die een ontsteking veroorzaken, zoals bursitis (ontsteking van een slijmbeurs door overbelasting) en synovitis (ontsteking van het slijmvlies van de gewrichten).

Behandeling

De arts kijkt voor de juiste behandeling naar de leeftijd van de patiënt, de grootte en locatie van de tumor en de ernst van de ziekte. De behandeling van een synoviaal sarcoom bestaat meestal uit een combinatie van chirurgie (voor het verwijderen van de tumor), radiotherapie en/of chemotherapie. Een chirurgische verwijdering van de tumor is vaak de beste en eerste behandelingsoptie. Wanneer de arts radiotherapie en chemotherapie vóór de operatie geeft, verkleint de omvang van de tumor, waardoor de arts minder kankercellen moet verwijderen. Deze therapieën zijn ook mogelijk na een operatie om het risico op herhaling te verminderen.

Prognose

De prognose voor patiënten met een synoviaal sarcoom is afhankelijk van vele factoren, waaronder de grootte, de locatie, de aard, het stadium van de tumor en de leeftijd en algemene gezondheid van de patiënt. De vijfjaarsoverleving van een synoviaal sarcoom bedraagt gemiddeld 50-60%. De tienjaarsoverleving bedraagt gemiddeld 40-50%. Een recidief is gemeld tot 69 maanden na de behandeling en wijst op een slechtere prognose met een verminderd overlevingspercentages.

Complicaties

Bij ongeveer één op de drie patiënten met een synoviaal sarcoom verspreidt (metastaseert) de kanker zich naar andere lichaamsdelen zoals de longen (longmetastasen), de hersenen (hersenmetastasen), de lymfeklieren (lymfekliermetastasen) en andere organen. Hierdoor zijn de overlevingskansen verminderd.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Leven met kanker: Kaposi-sarcoomLeven met kanker: Kaposi-sarcoomHet kaposi-sarcoom kent twee typen. AIDS-patiënten krijgen ook vaak te maken met het kaposi-sarcoom. De oorzaak is een h…
Kaposi-sarcoom, huidkankerKaposi-sarcoom, huidkankerHuidkanker is een vorm van kanker die steeds vaker voorkomt. In tien jaar tijd is het aantal mensen met huidkanker toege…
Ewing-sarcoom: Kwaadaardige tumor in arm of been (botkanker)Ewing-sarcoom: Kwaadaardige tumor in arm of been (botkanker)Een Ewing-tumor is een kwaadaardige tumor (endothelioom) van het beenmerg van de lange pijpbeenderen. Deze start in of i…
Fibrosarcoom: Kanker in vezelig weefsel met pijn en zwellingFibrosarcoom: Kanker in vezelig weefsel met pijn en zwellingPezen, die spieren verbinden met botten, zijn opgebouwd uit vezelig (fibreus) weefsel. Dit zacht weefsel wordt gecreëerd…
Gezwollen gewrichten: Oorzaken van gewrichtszwellingGezwollen gewrichten: Oorzaken van gewrichtszwellingGezwollen gewrichten is een symptoom dat ontstaat doordat meer vocht in de weefsels rondom de gewrichten terechtkomt. Ee…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 22 maart 2018:
  • 9 synovial sarcoma questions, answered, https://www.mdanderson.org/publications/cancerwise/2016/08/synovial-sarcoma.html
  • Clinical Presentation, https://emedicine.medscape.com/article/1257131-clinical-presentation
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Synovial Sarcoma, https://radiopaedia.org/articles/synovial-sarcoma
  • Synovial sarcoma, https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7721/synovial-sarcoma
  • Synovial sarcoma: Treatment, diagnosis, and research, https://www.medicalnewstoday.com/articles/319242.php
  • What Is Synovial Sarcoma?, https://www.webmd.com/cancer/synovial-sarcoma-overview#1

Reageer op het artikel "Synoviaal sarcoom: Kanker van weefsel rond gewrichten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 20-08-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Kanker
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!