InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Kramp in kuit tijdens slapen: oorzaken kuitkrampen 's nachts

Kramp in kuit tijdens slapen: oorzaken kuitkrampen 's nachts

Kramp in kuit tijdens slapen: oorzaken kuitkrampen 's nachts Heb je last van kramp in de kuit ofwel kuitkrampen tijdens het slapen? Gemiddeld 40 procent van alle oudere Nederlanders heeft wel eens last van nachtelijke spierkrampen, hetgeen de nachtrust behoorlijk kan verstoren. Vrouwen hebben vaker last van kuitkrampen tijdens 's nachts tijdens het slapen dan mannen. Zo'n 50 tot 60 procent van de volwassenen heeft wel eens last gehad van kramp in de kuiten tijdens het slapen. Slechts 7 procent van de kinderen en tieners hebben er wel eens last van en van de zwangere vrouwen wordt 40% erdoor getroffen. Waardoor komt het en wat kun je doen aan nachtelijke spierkramp?
Kuitkrampen / Bron: Melodia plus photos/Shutterstock.comKuitkrampen / Bron: Melodia plus photos/Shutterstock.com

Kramp in kuit tijdens het slapen

Nachtelijke kuitkrampen zijn 's nachts optredende pijnlijke spierkrampen of spiercontracties. Je wordt 's nachts tijdens je slaap overvallen door kramp. Pijn staat voorop bij kuitkrampen. Kuitkrampen moeten niet verward worden met etalagebenen (restless legs) en slaapschokken, aandoeningen die pijnloos verlopen. Het gaat bij kuitkrampen aan slaap gerelateerde, plotselinge episoden van onwillekeurige, gelokaliseerde, meestal pijnlijke spierkrampen of spiercontracties die een aantal seconden tot minuten kunnen aanhouden. Een krampaanval trekt vanzelf weg, maar voor die tijd heb je vaak al naar je voet gegrepen om de kuit op te rekken. Het beloop van kuitkrampen is wisselend en onvoorspelbaar. Kuitkramp is de meest voorkomende vorm van beenkramp.

Wie heeft er last van?

Circa 2 procent van de Nederlanders heeft wekelijks last van deze krampen. Het gaat dan vooral om krampen van de kuit- en voetspieren. Het aantal mensen dat er last van heeft, neemt toe met het stijgen van de leeftijd. Men schat dat 30 tot 50 procent van de ouderen last heeft van nachtelijke krampen. Het is niet bekend of erfelijkheid een rol speel. Wel komen kuitkrampen in bepaalde families vaker voor. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen. Kuitkrampen treden vaker op in de zwangerschap
en bij ouderen met vaat- of zenuwproblemen.

Te veel alcohol kan kuitkrampen veroorzaken / Bron: Istock.com/karelnoppeTe veel alcohol kan kuitkrampen veroorzaken / Bron: Istock.com/karelnoppe

Kuitkrampen symptomen

Kenmerken

De kenmerken van nachtelijke spierkrampen zijn:
  • scherpe pijn;
  • pijn treedt meestal op in de kuit of in de voet;
  • meestal treedt het 's nachts op tijdens de slaap.

Zwelling

Door dat tijdens een kramp de spier geheel of gedeeltelijk samentrekt, kan dit zichtbaar zijn als een zwelling en voelbaar als een verharding van de spier. De krampen kunnen enkele seconden tot minuten duren en verstorend werken op de slaap.

Oorzaken van kuitkrampen 's nachts

Uitlokkende factoren

De oorzaak van nachtelijke spierkrampen is veelal idiopatisch, dat wil zeggen zonder aanwijsbare oorzaak. Kuitkrampen worden soms uitgelokt of getriggerd door:
  • intensief sporten of extreem spiergebruik door een andere activiteit;
    Hoge hakken kunnen kuitkrampen uitlokken / Bron: Jill111, PixabayHoge hakken kunnen kuitkrampen uitlokken / Bron: Jill111, Pixabay
  • te weinig vocht drinken (uitdroging);
  • te veel alcohol drinken;
  • neurologische afwijkingen;
  • op hoge hakken lopen;
  • gedurende de tweede helft van de zwangerschap kan er een disbalans optreden in zouten en mineralen in het lichaam, als gevolg waarvan een magnesiumtekort ontstaat;
  • bepaalde medicijnen tegen hoge bloeddruk.

Onderliggende aandoening

Nachtelijke spierkrampen in de benen komen voor bij de volgende ziekten en aandoeningen:
  • diabetes mellitus (diabetische neuropathie)
  • endocriene aandoeningen (diabetes, hypothyreoïdie ofwel trage schildklier)
  • nierinsufficiëntie (nierfalen) / hemodialyse
  • Raynaud-syndroom, een vaataandoening waarbij vingers en tenen tijdelijk slecht doorbloed zijn
  • vernauwing van de slagaders / bloedcirculatiestoornissen
  • versmalling van het wervelkanaal in de onderrug (stenose van het lumbale kanaal), die zenuwen kan comprimeren die van onderrug naar benen reizen
  • levercirrose (leverlittekens) als gevolg van alcoholisme, hepatitis of andere oorzaken
  • zwangerschap
  • alcoholisme
  • uitdroging / elektrolytonevenwichtigheden
  • ziekte van Parkinson
  • Zenuwschade door kankerbehandeling
  • artrose
  • perifere neuropathie
  • neuromusculaire aandoeningen (neuropathie, myopathie, motorneuronziekte)
  • structurele stoornissen (platvoeten)

Medicijnen

Sommige medicijnen kunnen ook kuitkrampen tijdens het slapen veroorzaken:
  • ijzersucrose, een intraveneus ijzer product geïndiceerd voor de behandeling van bloedarmoede door ijzertekort
  • geconjugeerde oestrogenen (vrouwelijke geslachtshormonen die worden gebruikt bij overgangsklachten)
  • teriparatide, toegepast bij sommige patiënten met osteoporose (botontkalking)
  • raloxifene, gebruikt bij osteoporose (botontkalking) of om het te voorkomen
  • naproxen

Onderzoek en diagnose

De huisarts zal je medische geschiedenis in ogenschouw nemen en hij zal daarnaast allerlei vragen stellen om de diagnose nachtelijke krampen in de benen te stellen. Je arts kan vragen aan je stellen zoals:
  • Wanneer ervaar je krampen in de benen en hoe vaak komen ze voor?
  • Hoe zou je je beenpijn beschrijven?
  • Hoe lang duurt de pijn?
  • Welke medicijnen gebruik je momenteel?
  • Welke medische aandoeningen heb je?

De arts zal tevens lichamelijk onderzoek doen. Bloedonderzoek zal niet nuttig zijn bij het diagnosticeren van nachtelijke krampen in de benen, maar ze kunnen helpen bij het identificeren van een niet eerder gediagnosticeerde medische aandoening.

Wat te doen bij kuitkrampen?

Tenen naar je toetrekken

Kuitkramp kun je het gemakkelijkst wegkrijgen door je tenen naar je toe te trekken. Je kunt ook voorover leunen, waarbij je je handen tegen de muur legt. Strek vervolgens je been naar achteren terwijl je je voet en hiel op de grond houdt. Hierbij strek je de kuit. Blijf in deze positie staan totdat de kramp wegtrekt.

Huisarts met patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimagesHuisarts met patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimages

Voldoende vochtinname

Kuitkramp kun je mogelijk voorkomen door voldoende vochtinname (1,5 tot 2 liter per dag), door te minderen met alcoholgebruik en door een tijdje iets minder intensief te sporten en dan te bekijken of dit helpt. Wat mogelijk ook soelaas biedt is het dragen van goede schoenen en de kuiten masseren of een warm bad. Ook een andere slaaphouding kan helpen, bijvoorbeeld slapen op de zij met opgetrokken benen of de benen hoog leggen.

Medische behandeling

Medicijnen

De huisarts kan bij hevige kuitkramp en wanneer bovenstaande maatregelen niet of onvoldoende helpen, kininemedicatie voorschrijven voor maximaal 2 tot 4 weken. Zwangeren mogen geen kinine gebruiken. Bij zwangere vrouwen die last hebben van ernstige kuitkrampen en erge slaapproblemen, kan magnesium soms uitkomst bieden. De huisarts zal dan een proefbehandeling met magnesiumoxide voorstellen. Na de zwangerschap zullen de klachten spontaan verdwijnen.

Preventie

De volgende maatregelen kunnen nachtelijke kuitkrampen voorkomen:
  • Zorg ervoor dat je gehydrateerd blijft; drink elke dag zes tot acht glazen water.
  • Rek je beenspieren voorzichtig uit voordat je gaat slapen.
  • Houd dekens en lakens rond je onderbenen en voeten los, zodat de tenen niet worden vervormd.
  • Draag goed passende schoenen.

Lees verder

© 2015 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Zwanger en kuitkrampZwanger en kuitkrampKuitkrampen tijdens de zwangerschap, een veel voorkomende en vervelende kwaal. Deze kuitkrampen komen voornamelijk in de…
Nachtelijke spierkrampNachtelijke spierkrampSoms heb je van die nachten dat je je draai niet kan vinden in je slaap. Je woelt en je woelt, maar die ideale slaapposi…
Nachtelijke spierkramp (NS): oorzaken en behandelingNachtelijke spierkramp (NS): oorzaken en behandelingNachtelijke spierkramp (NS) duidt op een plotselinge aanval van kramp of pijnlijke spiercontracties, die ís nachts optre…
Wat zijn spierkrampen en hoe kan je ze voorkomen?Iedereen krijgt wel eens te maken met spierkrampen. Ze kunnen erg pijnlijk zijn maar verdwijnen meestal na enkele minute…
Hoe ontstaat kramp en hoe kun je het voorkomen?Hoe ontstaat kramp en hoe kun je het voorkomen?Je bent aan het wandelen of leuk aan het sporten. En dan opeens uit het niets krijg je zomaar kramp in je benen of op an…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Greyerbaby, Pixabay
  • Cleveland Clinic. Leg Cramps at Night. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14170-leg-cramps-at-night (ingezien op 6-8-2019)
  • https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/inleidendeteksten/i/inl%20dystonie%20en%20middelen%20bij%20spierspasmen.asp
  • http://www.gezondheidsnet.nl/pijn-kramp-en-andere-beenklachten/wakker-worden-door-spierkramp
  • http://www.henw.org/archief/volledig/id535-nachtelijke-kuitkrampen.html
  • http://thuisarts.nl/kuitkramp/ik-heb-s-nachts-kuitkrampen
  • Afbeelding bron 1: Melodia plus photos/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/karelnoppe
  • Afbeelding bron 3: Jill111, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/monkeybusinessimages

Reageer op het artikel "Kramp in kuit tijdens slapen: oorzaken kuitkrampen 's nachts"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Zoë, 30-06-2019 11:24 #2
Ik ben net 2 maand 25, maar heb deze krampen al behoorlijk vaak gehad. Soms ben ik de pijn voor, dan word ik al wakker als ik de opkomst/druk voel, maar vaak eindigt het in gillende pijn en een been met spierpijn de volgende dag. Ook na gisteren weer, veel water gedronken, niet gesport. Ik heb er al jaren last van, voor ik uit huis ging al. Ik vraag mij alleen af of deze klacht erger wordt naar mate ik ouder wordt?

Ineke Di Gazar, 13-04-2019 09:15 #1
Na felle pijn bij nachtelijke kuitkramp, die na een tijdje wegtrok, bleef pijn en ook volgende dag hele pijnlijke plek bij aanraking en bij lopen. Eerder kramp gehad maar voelde dan de volgende morgen niet veel meer. Hoe kan dit? Is er dan toch spierweefsel kapot gegaan? Bij voorbaat dank voor reactie Reactie infoteur, 18-04-2019
Na kuitkrampen kun je soms last hebben van napijn vanwege de intense kramp in de spieren.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 06-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Pijn in lichaam
Bronnen en referenties: 10
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!