Maagzweer: zeurende of brandende pijn in de bovenbuik

Maagzweer: zeurende of brandende pijn in de bovenbuik Een maagzweer is een zweer in de maag. De medische naam voor ‘maagzweer’ is ulcus ventriculi. De term maagzweer wordt ook wel gebruikt om een zweer in de twaalfvingerige darm (ulcus duodeni) aan te duiden. Een maagzweer veroorzaakt meestal bovenbuiksklachten. De meest voorkomende klacht is een knagende, zeurende of brandende pijn in de bovenbuik (het maagkuiltje). Een maagzweer kan tegenwoordig effectief worden behandeld, met een geringe kans op recidief.

Maagzweer


Maagzweer / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.comMaagzweer / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.com

Maagzweer - inleiding

Een zweer of ulcus van de maag of twaalfvingerige darm, wordt ook wel maagzweer genoemd en is een beschadiging van het beschermende slijmvlies dat de binnenkant van het desbetreffende gedeelte van het maag-darmkanaal bekleedt.¹ Een zweer aan de twaalfvingerige darm komt vaker voor dan een maagzweer. Zweren aan de twaalfvingerige darm komen op jongere leeftijd voor dan maagzweren en ze worden meer bij mannen dan bij vrouwen gezien.

Een maagzweer wordt meestal veroorzaakt door een infectie met een bacterie en wel de Helicobacter pylori. Deze lastpak komt bij ongeveer 50% van de wereldbevolking voor. De meeste mensen met een H. pylori infectie krijgen slechts last van een lichte ontsteking van de maagwand. Vaak merken ze hier niets van. Soms zorgt de bacterie echter voor het ontstaan van maagzweren en zelfs maagkanker.

Wanneer de slijmvlieslaag die de wand van de maag bedekt, zo ernstig beschadigd is, dat er een gat in zit, wordt van een maagzweer gesproken. Deze slijmvlieslaag beschermt de maag tegen de gevolgen van maagzuur. Als deze laag door maagzuur wordt aangetast, kan de wand ontstoken raken en stuk gaan. Dit veroorzaakt hevige pijn.

Er zijn de laatste tientallen jaren veel nieuwe ontdekkingen over de oorzaak van maagzweren. Ook zijn de behandelingsmogelijkheden sterk verbeterd.

Mogelijke oorzaken maagzweer

De maag produceert maagzuur wat betrokken is bij de vertering van voedsel en bacteriën vernietigt. Dit zuur is bijtend, maar de maagwand is dankzij de slijmlaag of mucus beschermd tegen het zuur. Een maagzweer kan zich ontwikkelen als het beschermende slijmvlies beschadigd raakt. Oorzaken hiervan zijn onder meer de volgende:

Helicobacter pylori / Bron: Yutaka Tsutsumi, Wikimedia Commons (CC0)Helicobacter pylori / Bron: Yutaka Tsutsumi, Wikimedia Commons (CC0)
Infectie met Helicobacter pylori
Een infectie met de bacterie Helicobacter pylori (of H. pylori) is in verreweg de meeste gevallen de veroorzaker van een maagzweer. De bacterie komt bij ongeveer de helft van de wereldbevolking voor. Bij veel mensen veroorzaakt deze lastpak geen noemenswaardige problemen. De bacterie scheidt stoffen af die de werking van de beschermende slijmvlieslaag verminderen, met als gevolg dat maagzuur de wand van maag of twaalfvingerige darm aantasten, waardoor zweren ontstaan.

Medicijngebruik

Anti-inflammatoire of ontstekingsremmende geneesmiddelen en aspirine worden ook wel niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's) genoemd. Er zijn verschillende soorten en merken. Bijvoorbeeld: aspirine, ibuprofen, diclofenac, enz. Langdurig gebruik kan tot een maagzweer leiden.

Andere oorzaken en factoren

Andere oorzaken zijn vrij zeldzaam. Er is bijvoorbeeld bekend dat sommige virusinfecties een maagzweer kunnen veroorzaken.

Symptomen: zeurende of brandende pijn in de bovenbuik

Soms ervaart de patiënt geen klachten en soms worden de klachten afgedaan als indigestie (het overladen van de maag). Een maagzweer kan aanleiding geven tot de volgende klachten:
  • Pijn in de bovenbuik (het maagkuiltje), welke vaak als knagend, zeurend of brandend wordt beschreven;
  • Nachtelijke pijn;
  • Hongerpijn (pijn die vermindert na eten);
  • Pijn na eten;
  • Misselijkheid en braken;
  • Vermagering;
  • Verminderde eetlust;
  • Zuurbranden.

Complicaties maagzweer

Er kunnen ook complicaties optreden, zoals:
  • Wanneer de zweer een bloedvat heeft beschadigd, kan een bloeding ontstaan. Deze is te herkennen aan een zwarte, teerachtige ontlasting (melena) of aan het braken van bloed (hematemesis).
  • Wanneer de zweer door de spierwand van de maag of twaalfvingerige darm heen groeit tot in een naastgelegen orgaan (penetratie). Dit heeft permanente pijnklachten tot gevolg.
  • Maagperforatie ontstaat wanneer de zweer door alle lagen van de maag- of twaalfvingerige-darmwand heen breekt, waarbij een opening naar de buikholte ontstaat en maagzuur in de buikholte terechtkomt. Deze kan geïnfecteerd raken met plotselinge, heftige buikklachten tot gevolg.

Diagnose maagzweer

Bij vermoeden van een maagzweer, zal de arts een endoscopie verrichten om de plaats van de zweer vast te stellen. Tijdens dit onderzoek zal tevens een biopt worden genomen voor nader onderzoek. Het stukje weefsel kan aantonen of er sprake is van een Helicobacter pylori-infectie. Ook kan er bloed worden afgenomen om de patiënt te testen op antistoffen tegen H. pylori en op bloedarmoede.

Behandeling maagzweer

De behandeling bij patiënten met een zweer waarbij Helicobacter pylori wordt aangetoond, is gericht op het genezen van de zweer en het uitroeien van de bacterie teneinde recidief te voorkomen. Door middel van een zevendaagse behandeling met een combinatie van drie geneesmiddelen (twee antibiotica en een zuurremmer), kan een succespercentage van meer dan 90% worden bereikt. Operatief ingrijpen is vrijwel alleen nodig in geval van complicaties. Wanneer het slikken van bepaalde geneesmiddelen de oorzaak is, zal de arts een alternatief of een extra medicijn zoals een zuurremmer of maagbeschermer voorschrijven. Dieetadviezen worden niet gegeven, maar er wordt wel aangeraden voedsel te vermijden dat klachten veroorzaakt of verergert. Chirurgie wordt alleen toegepast bij complicaties en wanneer medicamenteuze behandeling niet aanslaat.


Noten:
  1. http://www.nationaalkompas.nl/gezondheid-en-ziekte/ziekten-en-aandoeningen/spijsverteringsstelsel/zweren-van-maag-en-twaalfvingerige-darm/beschrijving
  2. Ibid.

Lees verder

© 2011 - 2021 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Maagpijn, wat is de oorzaak?Maagpijn, wat is de oorzaak?Maagpijn wordt ook wel omschreven als pijn in de bovenbuik en/of maagstreek. Maagpijn bevindt zich in het gebied tussen…
Steken in de buik: stekende pijn of pijnscheuten bovenbuikSteken in de buik: stekende pijn of pijnscheuten bovenbuikVraagt ​​u zich af wat de oorzaak kan zijn van stekende pijn in de bovenbuik? In dit artikel wordt stilgesta…
Pijn aan alvleesklier of pancreas: oorzaken, symptomen, tipsPijn aan alvleesklier of pancreas: oorzaken, symptomen, tipsHeb je last van een zeurende, trekkende pijn in de bovenbuik, die soms overgaat naar de linkerzij? Dan kan een probleem…
Wanneer naar de huisarts met maagpijnMaagklachten komen vaak voor en zijn in verschillende groepen te verdelen. Vaak gaat het om a-specifieke maagklachten, r…

Hartkramp bij ouderen: ouderdomskwaaltje of toch niet?Hartkramp bij ouderen: ouderdomskwaaltje of toch niet?Angina pectoris wordt ook wel hartkloppingen genoemd en kenmerkt zich als een drukkende pijn op de borst. Soms komen daa…
Meer kans op puistjes door het drinken van melkMeer kans op puistjes door het drinken van melkTieners die veel melk drinken hebben een grotere kans op acne. Hoe magerder de melk, hoe groter die kans wordt. Het zijn…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/monkeybusinessimages
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • http://www.nationaalkompas.nl
  • http://www.patient.co.uk
  • http://www.mlds.nl
  • Marjan Enzlin (hoofdred.). Zakboek ziektebeelden: Gastro-enterologie. Bohn Stafleu van Loghum, Houten, 2009.
  • Afbeelding bron 1: Alila Medical Media/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Yutaka Tsutsumi, Wikimedia Commons (CC0)
Tartuffel (2.976 artikelen)
Laatste update: 07-06-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!