InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Maagkanker: symptomen, oorzaak, behandeling en prognose

Maagkanker: symptomen, oorzaak, behandeling en prognose

Maagkanker: symptomen, oorzaak, behandeling en prognose Maagkanker symptomen zijn er vaak in het begin niet. Maagkanker of maagcarcinoom is na longkanker, wereldwijd de meest voorkomende kankersoort. Maagkanker komt nauwelijks voor bij mensen die jonger zijn dan 50 jaar. Het komt twee keer zo veel voor bij mannen. Het voedingspatroon en de leefstijl (roken en veel drinken) zijn risicofactoren. Vaak wordt maagkanker in een te laat stadium ontdekt, aangezien het aanvankelijk weinig tot geen klachten geeft. Bovendien zijn de klachten a-specifiek. Bij aanhoudende bovenbuikklachten (bijvoorbeeld maagpijn of een opgeblazen gevoel in de bovenbuik) moet men alert zijn en zo nodig de huisarts inschakelen. De diagnose maagkanker wordt veelal gesteld door middel van een kijkonderzoek van de maag, een zogeheten gastroscopie. Soms is aanvullend onderzoek nodig in de vorm van echografie of een CT-scan. Behandeling bestaat vaak uit het verwijderen van de tumor en het omliggende weefsel. Dit kan gecombineerd worden met aanvullende behandelingen.

Maagkanker


Wat is maagkanker?

Maagkanker is kanker van de maag. Een ander woord voor maagkanker is maagcarcinoom. Een adenocarcinoom is de meest voorkomende vorm van maagkanker. Deze vorm ontstaat in het slijmvlies van de maag.

Veelvoorkomende vorm van kanker wereldwijd
Na longkanker, is maagkanker wereldwijd de meest voorkomende soort kanker. Het is in Japan de belangrijkste doodsoorzaak. Het komt ook heel vaak voor in een aantal Zuid-Amerikaanse landen en in Hongarije, Roemenië en Portugal. In Nederland neemt deze tumor de zesde plaats in het rijtje meest voorkomende kanker. Ieder jaar dienen zich 2100 nieuwe patiënten aan, dat is een kleine 5% van alle nieuwe gevallen van kanker. Bij mensen jonger dan vijftig jaar, komt de aandoening sporadisch voor. Bij mannen komt het tweemaal zoveel voor. Het komt ook vaker voor bij mensen met bloedgroep A.

Vers fruit / Bron: Istock.com/karelnoppeVers fruit / Bron: Istock.com/karelnoppe
Maagkanker en voeding
Wat betreft dieetfactoren, is voeding met veel koolhydraten, zouten en nitraten een risicofactor. Daarnaast wordt in de literatuur een gebrek aan fruit en vitaminen als risicofactor genoemd. Overgewicht en roken zijn ook twee boosdoeners. Wellicht dat erfelijkheid ook een bepaalde rol speelt, aangezien in sommige families meer maagkanker voorkomt.

In het begin vaak weinig klachten
Maagkanker ontwikkelt zich in de maagwand en van daaruit kan het zich verder verspreiden. Maagkanker geeft aanvankelijk weinig tot geen klachten, waardoor het vaak laat opgemerkt wordt. Als de klachten komen, die vaak niet-specifiek zijn, is de tumor in veel gevallen al in een vergevorderd stadium. De kanker heeft zich meestal al verspreid als mensen naar de huisarts gaan.

Oorzaak van maagkanker

De precieze oorzaak van maagkanker is niet bekend. Maagkanker kan ontstaan uit een maagpoliep. Dat is een woekering van het maagslijmvlies. Ook kan maagkanker mogelijk ontstaan als gevolg van chronische gastritis, dat is een ontsteking aan het maagslijmvlies en het wordt vaak veroorzaakt door besmetting met de bacterie Helicobacter pylori.

Risicofactoren

Er zijn een aantal factoren die het risico op de ontwikkeling ervan doen toenemen.

Voeding
Een risicofactor is het eerder vermelde voedingspatroon met veel koolhydraten, zouten en nitraten en in zuur geconserveerde of gerookte etenswaren en een gebrek aan vers fruit, bladgroenten en vitaminen.

Helicobacter pylori-infectie
Infectie met Helicobacter pylori (H. pylori) is verantwoordelijk voor ongeveer 1 op de 3 maagkankers.

Roken kan maagkanker veroorzaken / Bron: WerbeFabrik, PixabayRoken kan maagkanker veroorzaken / Bron: WerbeFabrik, Pixabay
Roken en alcohol
Roken en overmatig alcoholgebruik zijn eveneens boosdoeners.

Leeftijd en geslacht
Maagkanker komt vaker voor bij oudere mensen. Ongeveer de helft van de gevallen ontwikkelt zich bij mensen van 75 jaar of ouder. Mannen hebben bijna twee keer zoveel kans om maagkanker te krijgen dan vrouwen.

Lage hoeveelheden maagzuur
Het risico op maagkanker is hoger als je een aandoening hebt wat de hoeveelheid zuur in de maag verlaagt of als je een operatie aan je maag hebt gehad waardoor je maag minder maagzuur produceert.

Verminderde weerstand
Het hebben van een verminderd immuunsysteem verhoogt het risico op maagkanker. Verminderde weerstand betekent dat je gevoelig bent voor infecties. De toename van het risico is waarschijnlijk vanwege de toename van het risico op een infectie met Helicobacter pylori. Sommige medische aandoeningen en behandelingen kunnen je immuunsysteem verminderen. Dit geldt ook voor hiv/aids, pernicieuze anemie en behandeling na een orgaantransplantatie.

Blootstelling aan chemicaliën op het werk
Sommige beroepen en het werken met bepaalde chemische stoffen kan het risico op maagkanker verhogen. Bijvoorbeeld het werken in de rubberproductie-industrie.

Radiotherapie (bestraling) / Bron: Adriaticfoto/Shutterstock.comRadiotherapie (bestraling) / Bron: Adriaticfoto/Shutterstock.com
Familiegeschiedenis
Het risico op maagkanker is 2 tot 10 keer hoger als je een familiegeschiedenis hebt van maagkanker. Het is niet duidelijk waarom dit zo is, maar het kan te maken hebben met het delen van andere risicofactoren. Bij één soort erfelijke maagkanker is bekend dat het CDH1 gen (E-cadherin-gen) betrokken is.

Eerdere kankers
Radiotherapie ter behandeling van andere vormen van kanker, geeft een lichte stijging van het risico op maagkanker, zoals:

Maagkanker symptomen

Tegen de tijd dat mensen met klachten bij de huisarts komen, is bij het merendeel de diagnose al in een vergevorderd stadium. Er vindt in Nederland geen regulier screeningsprogramma plaats en bovendien zijn de klachten van maagkanker niet specifiek. De eerste of vroege klachten zijn vrij vaag en de meeste mensen negeren ze of bestrijden ze met huis-tuin-en-keukenmiddeltjes. Deze klachten kunnen bestaan uit:

Dergelijke klachten kunnen ook duiden op goedaardige aandoeningen van de maag, zoals een maagzweer. Bij aanhoudende bovenbuikklachten moet men altijd aan maagkanker denken. In een latere fase van het ziektebeloop kunnen verstoppingen of bloedingen ontstaan of kan zelfs een doorbraak van de aangetaste maagwand optreden. In geval van uitzaaiingen verergeren de lichamelijke klachten. Maagkanker zaait met name uit naar de lymfeklieren, de lever en het buikvlies.

De belangrijkste symptomen van maagkanker passeren de revue.

Gewichtsverlies

Onverklaarbaar gewichtsverlies betekent dat je gewicht verliest zonder dat je probeert af te vallen. In zeldzame gevallen kan extreem gewichtsverlies een teken zijn van vergevorderde kanker.

Pijn

Je kunt pijn in je buik (bovenbuik) of achter je borstbeen hebben.

Aanhoudende indigestie en oprispingen

Je kunt indigestie krijgen wanneer zuur uit de maag omhoog komt in de slokdarm (reflux). Of je kunt pijn in de maag krijgen na het eten. Of juist last krijgen van brandend maagzuur.

Vol gevoel na het eten van kleine hoeveelheden

Dit is vaak een vroeg symptoom van maagkanker en kan gewichtsverlies veroorzaken.

Huisarts met patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimagesHuisarts met patiënt / Bron: Istock.com/monkeybusinessimages

Braken

Maagkanker kan een kleine blokkade in de maag veroorzaken. Dit blokkeert de voedselstroom, waardoor je misselijk wordt en gaat braken. Zelden is er bloed in het braaksel. Vaak zie je geen bloed of het gaat om kleine hoeveelheden. Het bloed kan helder rood van kleur zijn, wat betekent dat het vers bloed is. Of het is donkerbruin, als het bloed al een tijdje in de maag is.

Maagbloeding

Zowel vroege als gevorderde maagkanker kan een maagbloeding veroorzaken. Na verloop van tijd kan dit leiden tot bloedarmoede.

Moe en buiten adem

Moeheid en snel buiten adem zijn kunnen het gevolg zijn van bloedarmoede door bloedverlies (zie boven).

Zwarte ontlasting (bloed in de ontlasting)

Zwarte, kleverige en teerachtige poep kan het gevolg zijn van een maagbloeding (zie boven).

Maagperforatie

Een maagperforatie kan ontstaan op plekken waar de maagwand is aangetast door maagkanker. Dit gat moet zo snel mogelijk via een operatie gedicht worden.

Endoscopie / Bron: Beloborod/Shutterstock.comEndoscopie / Bron: Beloborod/Shutterstock.com

Diagnose en onderzoek

De huisarts kan ervoor zorgen dat er een endoscopie plaatsvindt van het bovenste deel van het maag-darmkanaal. Een gastroscopie is een onderzoek waarbij een arts door een smal buisje in het lichaam (de maag) kijkt en deze onderzoekt op onregelmatigheden. Er worden biopten genomen van verdachte plekken. Deze worden later in een laboratorium onderzocht. Als er kankercellen worden aangetroffen, worden er vervolgonderzoeken verricht, zoals een CT-scan en bloedonderzoek om vast te stellen of de kanker is uitgezaaid.

Verschillende vormen van echografie
Meestal wordt er een echografie gemaakt van het halsgebied. Bij een echogeleide punctie kan niet alleen afwijkend weefsel zichtbaar gemaakt worden, maar is het ook mogelijk om tijdens de echografie een stukje van dit afwijkende weefsel weg te halen. Dit doet de arts met een speciale naald die hij van buitenaf door de huid in het afwijkende weefsel prikt, waarna een beetje van het afwijkende wordt opgezogen. Dit wordt later onderzocht onder de microscoop. Ook is een endo-echografie mogelijk; een inwendige echo die wordt uitgevoerd tijdens een gastroscopie. Dit onderzoek laat goed zien in hoeverre de tumor door de maagwand is gegroeid en er kunnen ook biopten worden genomen.

Differentiële diagnose
de klachten zijn in het begin vaak a-specifiek en erg algemeen. De kans bestaat daarom dat er een foute diagnose gesteld wordt. De volgende differentiële diagnoses zijn bekend voor maagkanker:

Maagkanker behandeling

Medische zorg
De belangrijkste behandeling voor maagkanker is chirurgie, waarbij een deel van of de gehele maag wordt weggehaald. Ook de regionale lymfeklieren worden verwijderd - vanwege het gevaar van uitzaaiing naar deze gebieden. Verwijdering van (een deel van) de maag is de enige mogelijkheid voor curatie (genezing). Een operatie wordt soms gevolgd door bestraling. Wanneer van genezing geen sprake kan zijn, dan geeft deze operatieve ingreep nog de beste palliatie: een behandeling die het leven verlengt en klachten bestrijdt.

Bestraling en chemotherapie kunnen worden ingezet om de ontwikkeling van de ziekte te remmen en pijn te bestrijden. Doelgerichte behandeling ('targetted therapy') wordt vaak in combinatie met chemotherapie gegeven. Hierbij worden medicijnen via een infuus toegediend. Deze behandeling pakt doelgericht uitgezaaide kankercellen aan, waardoor de uitzaaiing wordt afgeremd of gestopt.

Eet gevarieerd en gezond / Bron: Losangela/Shutterstock.comEet gevarieerd en gezond / Bron: Losangela/Shutterstock.com
Zelfzorg
Neem de volgende zelfzorgmaatregelen in acht:
  • Rust als je lichaam daarom vraagt en houd je grenzen goed in de gaten. Bouw langzaam je activiteiten op en doe wat meer als je je sterker voelen.
  • Drink voldoende. Vraag hoeveel je iedere dag moet drinken. Drink extra om uitdroging te voorkomen.
  • Rook niet en drink niet.
  • Eet gezond en gevarieerd met dagelijks verse groenten en fruit.
  • Vermijd erg zoute, gekruide of gerookte voedingsproducten.

Overleving voor alle stadia van maagkanker

De overlevingskansen zijn afhankelijk van het stadium waarin de kanker zich bevindt. De algemene overlevingskansen voor maagkanker zijn:
  • meer dan 40 van de 100 mensen (40%) zullen overleven gedurende 1 jaar of langer;
  • ongeveer 20 van de 100 mensen (20%) overleven voor 5 jaar of langer; en
  • 15 van de 100 mensen (15%) zullen hun kanker overleven voor 10 jaar of langer.

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Maagkanker oorzaken, symptomen en behandelingDe maag is een soort van holle zak die voor tijdelijke opslag en ontsmetting van voedsel zorgt. Bij maagkanker (maagcarc…
Maagkanker: verschijnselen en behandelingMaagkanker: verschijnselen en behandelingIn de Westerse wereld komt maagkanker niet meer heel vaak voor. In ontwikkelingslanden is het echter nog een veel voorko…
Maagkanker: symptomen, oorzaak, diagnose en behandelingMaagkanker: symptomen, oorzaak, diagnose en behandelingMaagkanker is een veelvoorkomende kankersoort. Wereldwijd komt maagkanker na longkanker het meeste voor. In landen als J…
Maagkanker: oorzaak, symptomen, behandeling, prognoseMaagkanker: oorzaak, symptomen, behandeling, prognoseBij maagkanker is er sprake van een kwaadaardige tumor in de maag. Wereldwijd komt longkanker het meeste voor, daarna vo…
Achloorhydrie, geen zoutzuur in de maagAchloorhydrie, geen zoutzuur in de maagIn de maag bevinden zich de maagsappen. Dit is het maagzuur met onder andere zoutzuur. Het slijmvlies van de maagwand ma…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Alles over kanker. Doelgerichte therapie bij maagkanker. http://www.allesoverkanker.be/doelgerichte-therapie-bij-maagkanker (ingezien op 24-2-2017)
  • Cancer Research UK. Stomach cancer: Causes. http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/stomach-cancer/causes-risks (ingezien op 24-2-2017)
  • Cancer Research UK. Stomach cancer: Symptoms. http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/stomach-cancer/symptoms Ingezien op 24-2-2017)
  • Cancer Research UK. Stomach cancer: Survival. http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/stomach-cancer/survival (ingezien op 24-2-2017)
  • C.J.H. van de Velde (redactie): Oncologie; zevende herziene druk, Bohn Stafleu van Loghum, 2005, p. 397.
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Medscape. Gastric Cancer Differential Diagnoses. http://emedicine.medscape.com/article/278744-differential (ingezien op 24-2-2017)
  • MLDS. Maagkanker. https://www.mlds.nl/kanker/maagkanker/ (ingezien op 2-2-2017)
  • RIVM. Maagkanker - De ziekte, de determinanten en de zorg voor de patiënt: http://www.rivm.nl/vtv/object_document/o1092n17272.html (voor de laatste keer geraadpleegd op 13 juli 2009)
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/karelnoppe
  • Afbeelding bron 2: WerbeFabrik, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Adriaticfoto/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 4: Desherinka, Wikimedia Commons (GFDL)
  • Afbeelding bron 5: Istock.com/monkeybusinessimages
  • Afbeelding bron 6: Beloborod/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 7: Losangela/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Maagkanker: symptomen, oorzaak, behandeling en prognose"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 05-11-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Maagaandoeningen
Bronnen en referenties: 17
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!