Een mirakelplant?

'Zwart zaad doodt elke ziekte behalve de dood'. Het is een bewering die teruggaat tot de tijd van Mohammed, maar klopt 's mans stelling wel? De profeet Mohammed zou volgens Aboe Hoeraira, een van de belangrijkste overleveraars van de islamtische Ahadith, ooit eens gezegd hebben: 'Behandel hem met zwarte komijn. Neem vijf of zeven zaden en vermaal hen en stop de mengeling in beide neusgaten, want Aisha heeft me toevertrouwd dat ze de Profeet heeft horen zeggen: "Deze zwarte komijn heelt alle ziekten behalve As-Sam." Aishi vroeg: "Wat is As-Sam?" Hij zei: "Dood."' Toch kennen we deze zogezegd miraculeuse spijs in het westen nauwelijks. Omdat zwart zaad toch niet zo effectief is als men beweert, of omdat we gewoon niet goed op de hoogte zijn van waar men zich in het Midden-Oosten zoal mee bezighoudt?

Hoewel we het telkens over zwarte komijn hebben, heeft deze medicinale plant (nigella sativa) eigenlijk weinig te maken met reguliere komijn (cuminum cyminum) of zelfs echte zwarte komijn (bunium persicum). Ondanks het feit dat gewone komijn een van de meest gebruikte kruiden ter wereld is, bezit zwarte komijn veel meer geneeskrachtige eigenschappen. Al in de oudheid werd hij gebruikt om meer energie te krijgen of om aandoeningen als eczeem, incontinentie, verstoppingen, galstenen, verkoudheid, haaruitval, maag- en darmproblemen en meer aan te pakken. Hoewel farao Tutankhamun al nigella sativa in zijn tombe liet plaatsen, hoewel de zwarte zaden van deze plant al werden vernoemd in het Oude Testament en hoewel zelfs islamitische teksten de eigenschappen van zwarte komijn al vernoemen, buigt de wetenschappelijke wereld zich nog maar sinds elke jaren diep over zwarte komijn. De voorlopige resultaten zijn alvast bemoedigend.

Wetenschappelijk onderzoek

Volgens een boek als Black Cumin: The Magical Egyptian Herb for Allergies, Asthma, and Immune Disorders zou zwarte komijn meer dan honderd actieve ingrediënten bevatten. De hoge effectiviteit zou te maken hebben met de combinatie van oliën (35 procent, waarvan voornamelijk polyonverzadigde vetzuren), proteïnen (21 procent), koolhydraten (38 procent) en andere bestanddelen (6 procent). De lijst met ingrediënten die volgens de geneeskunde mogelijk of zeker nuttig zouden kunnen zijn is indrukwekkend, maar toch moet - zoals dat vaak het geval is met dit soort middeltjes - het wetenschappelijk onderzoek rond zwarte komijn vaak met een korreltje zout worden genomen. Heel wat zogenaamd 'bewijs' lijkt immers afkomstig te zijn van dubieuze bronnen. Toch beginnen de onberispelijke onderzoeken die aanwijzen dat het zwarte zaad wel degelijk een fantastisch medicijn is almaar toe te nemen in aantal.

Aan de Thomas Jefferson University te Philadelphia hebben vorsers aangetoond dat thymoquinone, een extract van olie van zwarte zaadjes, de vooruitgang van pancreatische kanker een halt toeroept en de kankercellen doodt door middel van apoptose (een proces dat bestaat uit een serie biochemische veranderingen die uiteindelijk leiden tot de dood van een cel). Tijdens de laatste 50 jaar zijn er meer dan tweehonderd universitaire studies en theses verschenen die steeds vaker aantonen dat zwarte komijn wel degelijk nog veel meer helende eigenschappen bezit. Vooral zijn positieve invloed op het immuunsysteem heeft daarbij al heel wat aandacht gekregen. Ook het spijsverteringstelsel, aandoeningen als diabetes en te hoge cholesterol, de ademhaling, het hormonale systeem (waaronder menstruatie, menopauze, depressie en onvruchtbaarheid), het ademhalingsysteem en de algemene levenslust, concentratie en het slaapvermogen worden aantoonbaar beïnvloed door het zwarte zaad, waardoor deze specerij wel eens een van de meest veelzijdie kruiden ooit zou kunnen zijn.

Toepassingen

In België is zwarte komijn vrij zeldzaam en dus trokken we naar Los Angeles voor een demonstratie. Daar heeft de sympathieke Nira Levy Maslin haar theewinkel nog maar recentelijk gesloten om zich te kunnen concentreren op de distributie van allerlei natuurlijke geneeskrachtige producten. Bij haar thuis toont de dame ons hoe ze thee van zwarte komijn zet (in tegenstelling tot groene thee komen de antioxidanten pas vrij als men het water een tijdje laat koken), hoe ze er siroop van maakt om bronchitis en verkoudheden te behandelen, hoe ze een olie van zwart zaad prepareert om mee te masseren en acne mee te behandelen, en zelfs hoe ze het kruid kan gebruiken als lippenstift. En zo blijkt zwarte komijn niet enkel veel toepassingsgebieden te hebben, hij kan ook nog eens op allerlei manieren geprepareerd worden. Indrukwekkend.