Caplan-syndroom: Stoflong met reumatoïde artritis

Caplan-syndroom: Stoflong met reumatoïde artritis Het Caplan-syndroom is een beroepsziekte die voorkomt bij mijnwerkers met reumatoïde artritis (RA). Zij ontwikkelen naast RA ook nog pneumoconiose (stoflong). Bij de blootstelling aan de mijnbouwstof asbest, kool of silica, zijn de longen ontstoken en gezwollen en tevens ontstaat hierin littekenvorming. Patiënten met reumatoïde artritis voorkomen best de blootstelling aan gevaarlijke stoffen om deze longaandoening te voorkomen. Anthony Caplan, een Brits arts, beschreef deze aandoening voor het eerst in 1953.

Synoniemen Caplan-syndroom

Het Caplan-syndroom is eveneens gekend als:
  • pneumoconiose bij mijnwerkers
  • reumatoïde pneumoconiose

Epidemiologie

De incidentie bedraagt circa 1 op 100.000 mensen (oktober 2020) maar de incidentie zal waarschijnlijk afnemen naarmate de kolenmijnindustrie achteruitgaat.

Oorzaken stoflong bij mijnwerkers met reumatoïde artritis

Het Caplan-syndroom is het gevolg van het inademen van mijnbouwstof (silica, asbest en kool). Dit veroorzaakt ernstige longfibrose (littekenvorming in longen met kortademigheid) waardoor het voor de longen moeilijk is om zuurstof naar de bloedbaan te voeren. Dit resulteert in een ontsteking wat leidt tot de plotse ontwikkeling van vele kleine longknobbels van 5 tot 50 mm in de bovenste longkwabben.

Symptomen

De symptomen zijn vergelijkbaar met milde astma. De patiënt lijdt aan kortademigheid, moet hoesten en heeft last van een piepende ademhaling (stridor). Daarnaast treedt zwelling en pijn op aan de gewrichten (door reumatoïde artritis) waar de patiënt voor 's morgens last van heeft. Reumatöide artritis is een chronische auto-immuunaandoening met een ontsteking van gewrichten en andere organen. Ook heeft de patiënt huidknobbeltjes, zogenaamde reumatoïde knobbeltjes. Deze bultjes bevinden zich onder de huid.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De arts bevraagt de patiënt inzake zijn medische geschiedenis en ook wenst hij informatie over de huidige en vorige loopbaan. Mogelijk zijn er ook andere bronnen van blootstelling aan de mijnbouwstof die de arts wenst te kennen. De arts onderzoekt de patiënt via een lichamelijk onderzoek en daarbij kijkt hij specifiek naar de huidafwijking en de pijnlijke en gezwollen gewrichten. Deze wijzen reeds in de richting van het Caplan-syndroom, maar verdere onderzoeken zijn nodig om dit te bevestigen.

Diagnostisch onderzoek

Andere diagnostische onderzoeken omvatten een röntgenfoto van de borstkas (thoraxfoto) en gewrichten, een CT-scan van de borstkas, een longfunctieonderzoek, en een reumatoïde factor-test. Daarnaast geeft een spirometrie informatie over de longfunctie.

Differentiële diagnose

Vaak verwart de arts het Caplan-syndroom met silicose of asbestose. Ook wijst een röntgenfoto van de borstkas vaak op tekenen van tuberculose. Pleura-effusie (vochtophoping tussen borstvlies en longvlies), longknobbeltjes, pulmonale hypertensie en pulmonale artritis zijn de andere differentiële diagnose van Caplan-syndroom.

Behandeling

De behandeling gebeurt vooral ondersteunend bij het niet te genezen Caplan-syndroom. De patiënt stopt met roken want dit verergert de symptomen. Hij stopt ook met de blootstelling aan het kolengruis. Verder krijgt de patiënt een behandeling met medicatie (corticosteroïden).

Prognose

Het Caplan-syndroom kent een goede prognose. Zelden komen ernstige ademhalingsproblemen voor of ontstaat arbeidsongeschiktheid als gevolg van longproblemen.

Complicaties

Mogelijke complicaties omvatten een verhoogd risico voor tuberculose en progressieve massale fibrose (littekens in de longen).

Lees verder

© 2016 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Longknobbeltjes: Oorzaken van noduli (knobbels) in longenLongknobbeltjes: Oorzaken van noduli (knobbels) in longenEen longknobbeltje is een gezwelletje in de long dat kleiner is dan drie centimeter in diameter. De longknobbeltjes zijn…
Syndroom van Reiter: symptomen, diagnose en behandelingSyndroom van Reiter: symptomen, diagnose en behandelingHet syndroom van Reiter is een ontsteking van de gewrichten op plekken waar pezen en banden aan de beenderen vastzitten.…
Artritis psoriatica: symptomen, diagnose en behandelingArtritis psoriatica: symptomen, diagnose en behandelingArtritis psoriatica is een reumatische ziekte die mensen treft die last hebben van de ziekte psoriasis. Dat is een huidz…
Reumatoïde artritis of chronische gewrichtsreuma: symptomenReumatoïde artritis of chronische gewrichtsreuma: symptomenBij reumatoïde artritis is er sprake van een aanval van het afweersysteem op de eigen gewrichten, het is een auto-immuun…

Koorts en verhoging: symptomen, oorzaak en behandelingKoorts en verhoging: symptomen, oorzaak en behandelingWanneer heb je koorts of verhoging? Bij een temperatuur tussen de 37,5°C en 38,0°C spreekt men van verhoging, daarboven…
Fragiele X-syndroom: Lichamelijke en mentale symptomenFragiele X-syndroom: Lichamelijke en mentale symptomenHet fragiele X-syndroom is een X-chromosomaal gebonden erfelijke afwijking. Het is de meest voorkomende vorm van een erf…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bykst, Pixabay
  • Geraadpleegd op 4 oktober 2020:
  • Caplan syndrome, https://en.wikipedia.org/wiki/Caplan%27s_syndrome#Epidemiology
  • Caplan syndrome, http://patient.info/doctor/caplan's-syndrome.htm, geraadpleegd op 17 juli 2016
  • Caplan syndrome, http://radiopaedia.org/articles/caplan-syndrome, geraadpleegd op 17 juli 2016
  • Caplan syndrome, https://www.virginiamason.org/body.cfm?id=1215&action=detail&AEProductID=Adam2004_117&AEArticleID=000137&AEArticleType=Disease, geraadpleegd op 17 juli 2016
  • Caplan's Syndrome, http://patient.info/doctor/caplan's-syndrome.htm, geraadpleegd op 17 juli 2016
  • Caplan's Syndrome, http://www.autoimmunemom.com/rheumatoid-disease/caplans-syndrome.html, geraadpleegd op 17 juli 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 17 juli 2016
  • Rheumatoid pneumoconiosis (Caplan's syndrome), Eur J Intern Med. 2010 Jun;21(3):168-72. doi: 10.1016/j.ejim.2010.02.004. Epub 2010 Mar 2., http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20493416, geraadpleegd op 17 juli 2016
  • Syndroom van Caplan, http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/syndroomvancaplan, geraadpleegd op 17 juli 2016
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 04-10-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!