InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Blauwe vingers en handen: oorzaken, symptomen en behandeling

Blauwe vingers en handen: oorzaken, symptomen en behandeling

Blauwe vingers en handen: oorzaken, symptomen en behandeling Blauwe vingers en handen kan een relatief onschuldig verschijnsel zijn. Blauwe handen en vingers kan echter ook een symptoom zijn een meer ernstig onderliggend probleem. De meeste mensen weten dat een blauwe tint een teken kan zijn van een laag zuurstofgehalte, wat kan duiden op een ernstige en zelfs levensbedreigende omstandigheid. Wanneer de huid een blauwachtige kleur krijgt, spreekt men ook wel van 'cyanose' of 'blauwzucht'. Meestal worden blauwe vingers en handen veroorzaakt door een gebrek aan zuurstof in het bloed. Dit kan gebeuren als je je op grote hoogte bevindt of als je ademnood hebt, maar het kan ook het gevolg zijn van chronische onderliggende aandoeningen zoals longziekten of chronische hartziekten. Een gebrek aan zuurstof in je bloed zal leiden tot een paarse of blauwe kleur van je huid die het snelst optreedt in je handen, voeten en lippen.

Hoe wordt de huid blauw?

Natuurlijke kleur van de huid

Het is belangrijk om eerst de oorzaak voor de natuurlijke kleur van de huid te begrijpen. Het pigment melanine is een kleurstof die de kleur van je huid bepaalt en het wordt aangemaakt door gespecialiseerde cellen, de zogeheten melanocyten. Onder invloed van de ultraviolette straling van de zon maken de melanocyten melanine aan. Dit bruine pigment vormt de belangrijkste bijdrage aan de huidskleur en varieert in hoeveelheid op verschillende delen van het lichaam. Het wordt bepaald door zowel genetische factoren (huidtype, etc.) als omgevingsfactoren (hoeveelheid zon, etc.). Melanine is echter niet de enige factor die bijdraagt aan de huidskleur.

Blauwige tint door zuurstofarm bloed

De bloedvaatjes onder het huidoppervlak dragen ook bij aan de huidskleur. Wanneer deze vaten zich verwijden en er meer bloed doorheen stroomt, dan neemt de huid een meer rode kleur aan. De kleur van bloed wordt bepaald door hemoglobine, aangeduid met de afkorting Hb, een eiwit dat de rode bloedcellen, en daarmee dus ook je bloed, rood maakt. Zuurstofrijk bloed is helderrood, zuurstofarm bloed is donkerrood. Zuurstofarm, donkerrood bloed, geeft de huid een blauwige tint.

Cyanose / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Cyanose / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Cyanose

Deze blauwachtige tint als gevolg van een laag zuurstofgehalte in het bloed staat bekend als 'cyanose'. Als het alleen de extremiteiten betreft, zoals de handen en voeten, dan wordt dit aangeduid als 'perifere cyanose'. Dit komt meestal door minder ernstige oorzaken dan centrale cyanose, die ook op het gezicht of de lippen zichtbaar is. Soms heeft de blauwachtige tint niks te maken met het bloed en komt het geheel door oppervlaktefactoren.

Oorzaken van blauwe vingers en handen

Onder meer de volgende oorzaken kunnen blauwe vingers en handen veroorzaken:
  • Omgevingsfactoren;
  • Bloedsomloop;
  • Ademhaling; en
  • Stoffen.

Omgevingsfactoren

Blauwe kleurstoffen

Contact met blauwe kleurstoffen is een mogelijke oorzaak van blauwe vingers of handen. Het kan hierbij gaan om voor de hand liggende stoffen, zoals blauwe verf of blauwe kleurstoffen. De stof die een verkleuring van de huid veroorzaakt, hoeft zelf niet blauw te zijn totdat het met het huidoppervlak reageert.

Koude

Blootstelling aan kou (bijvoorbeeld koude lucht of water) is een andere factor die kan leiden tot een blauwe huid. Deze verkleuring is het gevolg van het samenknijpen van de bloedvaten als een manier om warmte te behouden. Als je je handen in ijswater dompelt of je handen onbeschermd blootstelt aan vrieskou, dan kan dit een blauwachtige kleur veroorzaken.

Grote hoogte

Je bevinden op grote hoogte is een andere omgevingsfactor die kan leiden tot een laag zuurstofgehalte in het bloed als gevolg van ijle lucht, dat wil zeggen lage zuurstofgehalte in de atmosfeer.

Koude, dove, pijnlijke vingers en/of tenen bij fenomeen van Raynaud / Bron: WaltFletcher, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Koude, dove, pijnlijke vingers en/of tenen bij fenomeen van Raynaud / Bron: WaltFletcher, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Bloedsomloop

Bij oorzaken betreffende de bloedsomloop gaat het om aandoeningen van de bloedvaten en het hart. Als het bloed niet goed circuleert, kan het niet in voldoende mate zuurstof, voedingsstoffen en andere stoffen aan weefsels leveren. Bloed kan hierdoor langdurig in een bepaald gebied aanwezig zijn of het bloed wordt niet goed geperfuseerd in de longen. Aandoeningen die de bloedsomloop betreffen, zijn onder meer:
  • Fenomeen van Raynaud, een vaataandoening, waarbij vingers en tenen tijdelijk slecht doorbloed zijn. De vaatkrampen kunnen worden uitgelokt door een koude omgeving of stress.
  • Perifeer arterieel vaatlijden (PAV), een ziekte van de slagaders in de benen (en soms de armen) als gevolg van afzetting van vet en verharding of verkalking van de wand van de slagader (slagaderverkalking of atherosclerose).
  • Een bloedstolsel dat de bloedtoevoer naar of van een ledemaat blokkeert.
  • Een cyanotische hartafwijking (een hartafwijking met blauwverkleuring), waarbij de bloedstroom naar de longen wordt beïnvloed. Het wordt gezien bij aangeboren hartziekten, wat resulteert in een laag zuurstofgehalte in het bloed.
  • Bloedstoornissen, zoals abnormaal hemoglobine (Hb) of polycytemie (een hoge concentratie van rode bloedcellen).

Ademhaling

De luchtwegen en longen spelen een duidelijke en integrale rol als mogelijke oorzaak van een blauwachtige verkleuring. Als de toevoer van zuurstofrijke lucht in de longen wordt belemmerd of de absorptie ervan in de bloedbaan moeizaam gaat, zal het zuurstofgehalten in het bloed afnemen. Het kan hierbij gaan om de volgende aandoeningen:
  • Chronische obstructieve longziekten (COPD), waarbij de luchtwegen blijvend vernauwd zijn en steeds minder goed werken.
  • Astma is een ontsteking van de longen. Mensen met astma hebben soms moeite met ademhalen.
  • Infecties kunnen de gaswisseling die plaatsvindt in de longen, waarbij zuurstof wordt opgenomen in het bloed terwijl koolzuurgas wordt afgegeven aan de longlucht, verstoren. Het komt meestal voor bij ernstige infecties zoals pseudokroep of longontsteking.
  • Pneumoconiose of stoflong, een longaandoening die door de inhalatie van stof wordt veroorzaakt.

Stoffen die blauwe vingers en handen veroorzaken

Een aantal stoffen, waaronder drugs, farmaceutische producten (geneesmiddelen) en zelfs sommige soorten gif, kunnen leiden tot een lager zuurstofgehalte in het bloed. Met drugs en medicijnen kan de ademhaling drastisch verminderen waardoor de hoeveelheid zuurstof in het bloed afneemt. Dit effect kan worden versterkt met het gebruik van alcohol of andere stoffen die van invloed zijn op het centrale zenuwstelsel. Bij sommige soorten gif kan er een dubbel effect zijn van verminderde ademhaling en verstoring van het zuurstoftransport. Deze soorten vergif kunnen arseen of cyanide bevatten.

Andere symptomen

De blauwachtige verkleuring van handen en vingers is een symptoom en niet een op zichzelf staande ziekte. Het wordt gewoonlijk 'cyanose' genoemd, maar deze term is alleen van toepassing als het te wijten is aan het lage zuurstofgehalte van het bloed. Andere tekenen en symptomen die ermee gepaard kunnen gaan, zijn onder meer:

Cyanose moet altijd als een ernstig symptoom worden beschouwd en zo snel mogelijk worden beoordeeld door een arts. De aanwezigheid van blauwe lippen, koude en klamme huid, verwardheid en plotselinge veranderingen in hartslag en bloeddruk, moeten worden beschouwd als alarmsymptomen.

Behandeling van blauwe vingers en handen

De behandeling is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Dat kan gaan van antibiotica in geval van een bacteriële longinfectie, een plaspil, hartmedicijnen of een operatieve ingreep. Bij Raynaud is het belangrijk om erachter proberen te komen wat bij jou de aanvallen uitlokt. Vervolgens kan je proberen deze uitlokkende factoren te vermijden.

Lees verder

© 2017 - 2018 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hematomen, blauwe plekkenEen blauwe plek is het meest voorkomende type bloeduitstorting. Blauwe plekken worden veroorzaakt door je bijvoorbeeld e…
Snel spontane blauwe plekken op benen en armen behandelenSnel spontane blauwe plekken op benen en armen behandelenHoe moet je blauwe plekken op benen en armen behandelen? Hoe ontstaan blauwe plekken en wat te doen bij spontane blauwe…
Cyanose: blauw kleuren van de huidCyanose: blauw kleuren van de huidCyanose is het blauw kleuren van de huid. We kennen cyanose en perifere cyanose. Beiden hebben te maken met de bloedtoev…
Oorzaak en oplossing van witte, blauwe of dode vingersOorzaak en oplossing van witte, blauwe of dode vingersVeel mensen hebben bij lage omgevingstemperaturen, dus vooral tijdens de winter of in het najaar, plotseling last van wi…
Het DISC model: omgaan met blauwe types of compliante typesHet DISC model is een veelgebruikt model in de verkoopwereld dat klanten in 4 types of kleuren onderverdeelt. Hoe ga je…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: 7mike5000, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Gezondheidsnet. Bloed, dierbaar rood vocht. https://www.gezondheidsnet.nl/bloed/bloed-dierbaar-rood-vocht (ingezien op 28-6-2017)
  • Gezondheidsplein. Behandeling van blauwzucht. https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/blauwzucht/behandeling/item34765 (ingezien op 28-6-2017)
  • HagaZiekenhuis. Perifeer arterieel vaatlijden (aderverkalking). https://www.hagaziekenhuis.nl/a-tm-z/aandoeningen/perifeer-arterieel-vaatlijden-(aderverkalking).aspx (ingezien op 28-6-2017)
  • HealthHype. Blue Hands and Fingers Causes and Symptoms. http://www.healthhype.com/blue-hands-and-fingers-causes-and-symptoms.html (ingezien op 28-6-2017)
  • Thuisarts.nl. COPD. https://www.thuisarts.nl/copd (ingezien op 28-6-2017)
  • Afbeelding bron 1: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: WaltFletcher, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 3: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Blauwe vingers en handen: oorzaken, symptomen en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 19-03-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidziekten
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!