InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Reumatoïde noduli: Knobbeltjes bij reumatoïde artritis

Reumatoïde noduli: Knobbeltjes bij reumatoïde artritis

Reumatoïde noduli: Knobbeltjes bij reumatoïde artritis Reumatoïde artritis is een aandoening waarbij de gewrichten en soms ook de organen ontstoken zijn. Bij ongeveer één op de vijf patiënten gaat deze aandoening gepaard met reumatoïde noduli. Deze stevige knobbeltjes ontwikkelen zich onder de huid in de buurt van aangetaste gewrichten. Deze goedaardige knobbeltjes ontstaan vaak als complicatie van de gewrichtsaandoening omdat de patiënt slecht of niet behandeld wordt voor reumatoïde artritis, maar ook andere risicofactoren zijn bekend voor de knobbeltjes. Een behandeling is niet altijd vereist omdat pijn in de meeste gevallen niet optreedt, maar indien nodig behandelt de arts wel de onderliggende problemen van reumatoïde artritis. Dankzij enkele adviezen is het tot slot mogelijk om het risico op het ontstaan van de knobbeltjes te verminderen.

Synoniemen

Diverse synoniemen zijn mogelijk voor het aanduiden van reumatoïde noduli zoals:
  • nodulus rheumaticus
  • reumaknobbel
  • reumanoduli
  • rheumatoid arthritis nodule

Oorzaken: Reumatoïde artritis

Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte die verantwoordelijk is voor de knobbeltjes onder de huid (en elders). Het afweersysteem valt bij reumatoïde artritis plots de eigen gezonde gewrichten aan. Waarom het immuunsysteem zo reageert, is niet geweten, al zijn wel enkele risicofactoren bekend. Reumatoïde noduli zijn een teken van een ontsteking en een verhoogde activiteit van het immuunsysteem.

Een blauwe plek is een mogelijke risicofactor (trauma nabij een drukpunt) voor de knobbeltjes / Bron: Dezidor, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Een blauwe plek is een mogelijke risicofactor (trauma nabij een drukpunt) voor de knobbeltjes / Bron: Dezidor, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Risicofactoren van reumatoïde noduli

Sommige risicofactoren maken het ontwikkelen van reumatoïde noduli waarschijnlijker, maar het is niet zo dat patiënten met deze risicofactoren zeker de knobbeltjes zullen ontwikkelen. Deze risicofactoren omvatten:
  • een trauma nabij een drukpunt (zoals bijvoorbeeld een snede of blauwe plek op deze gebieden)
  • genetische factoren (deze spelen mogelijk ook een rol)
  • gevorderde reumatoïde artritis
  • het gebruik van geneesmiddelen met methotrexaat: Bij het gebruik van deze medicijnen die de arts voorschrijft voor de behandeling van reumatoïde artritis, ontstaan sneller knobbeltjes aan de voeten, de handen en de oren.
  • hoge reumafactorspiegels (circa vier op de tien patiënten ontwikkelt dan ook daadwerkelijk de knobbeltjes)
  • roken
  • slecht behandelde reumatoïde artritis

Symptomen: Knobbeltjes onder de huid (en/of elders)

Reumatoïde artritis zelf gaat gepaard met zwelling, pijn en soms bewegingsproblemen aan meestal beide kanten van het lichaam. Na verloop van tijd wijzigen de gewrichten van vorm, wat zorgt voor pijnlijke bewegingen. De symptomen van reumatoïde noduli zijn onvoorspelbaar en voor alle patiënten anders. Reumatoïde noduli verschijnen als stevige, ronde (af en toe lineaire), meestal pijnloze knobbeltjes onder de huid en dit in groepjes of solitair. Meestal is sprake van stevige knobbeltjes die verbonden zijn met pezen of andere weefselbanden, terwijl andere knobbeltjes juist beweeglijk zijn. Ze variëren in grootte van 2 mm tot 5 cm. Ze veranderen niet van kleur, bloeden niet en lijken niet op andere knobbels op de huid, zoals puistjes. Vaak zijn deze knobbeltjes aanwezig op de onderarmen, de handen, de vingers, de knokkels, de knieën, de achterkant van de hielen en de ellebogen, maar in principe is mogelijk elk lichaamsdeel getroffen dat aangetast is door reumatoïde artritis. Heel af en toe ontstaan de noduli dan ook op de stembanden (met heesheid als gevolg), de longen, het hart, de ogen (met droge ogen en oogpijn) en andere organen. De knobbeltjes komen wel vaak voor op drukpunten. Bij sommige patiënten ontstaat een bacteriële infectie aan de huid net boven de noduli, hetgeen zorgt voor ernstige pijn of zweervorming. Deze symptomen vereisen een onmiddellijke medische behandeling. Sommige knobbeltjes blijven aanwezig op de huid en groeien, terwijl andere knobbeltjes verdwijnen.

Diagnose en onderzoeken

Een bloedonderzoek is vereist / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek is vereist / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Reumafactor

Reumafactor is een antistof die mogelijk gekoppeld aan reumatoïde noduli. Veel patiënten met reumatoïde artritis produceren dit eiwit. Het merendeel van de patiënten met reumatoïde noduli test positief op reumafactor via een bloedonderzoek, hoewel niet alle patiënten die positief testen op reumafactor effectief noduli ontwikkelen. Reumafactoren zijn wel niet specifiek voor reumatoïde artritis alleen (kunnen hierbij ook ontbreken). Ze komen namelijk ook voor bij volgende ziekten:

Regelmatige controle van noduli

Omdat reumatoïde noduli na verloop van tijd mogelijk leiden tot andere gezondheidsproblemen, voert de arts op regelmatige basis een onderzoek uit van de knobbeltjes. Daarnaast volgt de arts ook de mogelijk bijkomende of verergerde symptomen van de patiënt op. De huidknobbeltjes zijn wel goed te beoordelen op het zicht, maar knobbeltjes in de organen zijn lastig te diagnosticeren, vooral omdat ze een groot aantal andere aandoeningen nabootsten.

Medicijnen verlichten de eventuele klachten / Bron: Stevepb, PixabayMedicijnen verlichten de eventuele klachten / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling

De knobbeltjes zijn meestal niet pijnlijk en dan is een behandeling niet vereist. De arts moet wel trachten om de symptomen van reumatoïde artritis zelf te behandelen. Hiervoor zijn meerdere behandelingsopties mogelijk zoals:
  • chirurgie: Veroorzaken de knobbeltjes toch pijn, of zijn ze cosmetisch storend, dan zet de arts een operatie in om ze te verwijderen. Deze techniek past een arts niet vaak toe omdat de knobbeltjes meestal wel reageren op andere behandelingen, en daarnaast keren de noduli vaak terug.
  • DMARD's: disease-modifying anti-rheumatic drugs (ziekte-modificerende anti-reumatische geneesmiddelen): Deze medicijnen vertragen de progressie van reumatoïde artritis. Sommige onderzoeken suggereren dat het biologische medicijn ‘rituximab’ het meest effectief is voor de behandleing van de noduli.
  • fysiotherapie: Fysiotherapie is nodig voor het behoud van de mobiliteit en het verlichten van de pijn.
  • infecties behandelen: Infecties gerelateerd aan reumatoïde noduli vereisen een snelle behandeling met intraveneuze (via een ader toegediende) of orale (via de mond ingenomen) antibiotica.
  • pijnstillers: Vrij verkrijgbare pijnstillers zoals niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's) verlichten de pijn.
  • steroïde medicijnen (zoals prednison): Corticosteroïden zijn krachtige ontstekingsremmers die de pijn en andere symptomen verminderen. Het injecteren van reumatoïde noduli met steroïden verbetert wel de symptomen, maar dit brengt ook risico’s met zich mee. Een injectie creëert een wonde die mogelijk geïnfecteerd geraakt. De arts zet bijgevolg enkel injecties in als de noduli pijnlijk zijn of de mobiliteit verminderen. De arts bespreekt tevens alle risico's en voordelen eerst met de patiënt alvorens hij de injecties toedient.

Stoppen met roken is nodig / Bron: Geralt, PixabayStoppen met roken is nodig / Bron: Geralt, Pixabay

Preventie

Het is niet mogelijk om reumatoïde noduli volledig te voorkomen bij patiënten met reumatoïde artritis. Een goede behandeling van reumatoïde artritis vermindert echter het risico op het ontwikkelen van de knobbeltjes. Volgende adviezen zijn ook nog voorhanden:
  • leefstijlveranderingen doorvoeren om de mobiliteit te vergroten
  • medicijnen nemen zoals voorgeschreven
  • onmiddellijk nieuwe of verergerde symptomen melden aan een arts
  • stoppen met roken of roken vermijden

Complicaties

Reumatoïde noduli geven aan dat patiënt het risico loopt op andere gezondheidsproblemen. Patiënten met reumatoïde noduli zijn namelijk gevoeliger voor vasculitis, een pijnlijke en potentieel levensbedreigende ontsteking van de bloedvaten.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Knobbels van Heberden en BouchardKnobbels van Heberden en BouchardKnobbels van Heberden, ook wel Noduli van Heberden genoemd, is de vorming van knobbels aan de top van de vingers. Als er…
Reumatoïde artritis of chronische gewrichtsreuma: symptomenReumatoïde artritis of chronische gewrichtsreuma: symptomenBij reumatoïde artritis is er sprake van een aanval van het afweersysteem op de eigen gewrichten, het is een auto-immuun…
Reuma (RA) oorzaken, symptomen en behandelingReumatoïde Artritis (RA) wordt in de volksmond ook wel reuma genoemd. RA is een vorm van reuma. Er bestaan vele vormen v…
Artritis psoriatica: symptomen, diagnose en behandelingArtritis psoriatica: symptomen, diagnose en behandelingArtritis psoriatica is een reumatische ziekte die mensen treft die last hebben van de ziekte psoriasis. Dat is een huidz…
Reuma: symptomen, oorzaken en behandelingReuma: symptomen, oorzaken en behandelingReuma is een verzamelnaam voor verschillende vormen van aandoeningen: artrose, fibromyalgie, jicht, reumatoïde Artritis…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 30 november 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010)
  • NODULUS RHEUMATICUS (reumaknobbel), http://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ntxt/nodulus-rheumaticus.htm
  • Rheumatoid nodules, https://www.nras.org.uk/rheumatoid-nodules
  • Rheumatoid Nodules, https://www.rheumatoidarthritis.org/ra/symptoms/rheumatoid-nodules/
  • Wat is Reumatoïde Artritis? (RA), http://www.raliga.be/content/wat-reumato%C3%AFde-artritis-ra
  • What are RA nodules?, https://rheumatoidarthritis.net/what-is-ra/ra-nodules/
  • What Are Rheumatoid Nodules?, https://www.everydayhealth.com/rheumatoid-arthritis/living-with/rheumatoid-arthritis-nodules/
  • What are rheumatoid nodules?, https://www.medicalnewstoday.com/articles/319839.php
  • What Are Rheumatoid Nodules?, https://www.webmd.com/rheumatoid-arthritis/guide/rheumatoid-nodules
  • Afbeelding bron 1: Dezidor, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Reumatoïde noduli: Knobbeltjes bij reumatoïde artritis"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Riet Barlag, 15-04-2018 10:35 #1
Heb al twee jaar wonden door nodeli. Loop bij de wond-poli: de wond gaat dicht, de andere weer open. Het zit op mijn enkels, beide benen. Komt dit bekend voor, weet je een oplossing, deel hem dan a.u.b. met mij. b.v.d.

Infoteur: Miske
Laatste update: 05-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Spier- en gewrichtsafwijkingen
Bronnen en referenties: 14
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!