InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Leverkanker symptomen, lever tumoren, HCC (leveraandoening)

Leverkanker symptomen, lever tumoren, HCC (leveraandoening)

Leverkanker symptomen, lever tumoren, HCC (leveraandoening) Leverkanker symptomen en behandeling. Primaire leverkanker komt relatief weinig voor. De meeste voorkomende kanker aan de lever is secundaire leverkanker. Levertumoren ontstaan ofwel in de lever zelf, primaire levertumor genaamd, of als gevolg van een uitzaaiing van een tumor elders in het lichaam, secundaire tumor genaamd. Dit artikel gaat niet over uitzaaiingen, maar over kanker die ontstaat uit levercellen: primaire leverkanker.

Leverkanker


Leveraandoening: leverkanker/levercarcinoom

De lever is één van de belangrijkste organen in het lichaam: het vervult veel vitale functies, zoals het neutraliseren van allerlei afvalstoffen en giftige stoffen in het bloed. Ook maakt de lever allerlei stoffen die nodig zijn voor een optimaal functioneren van het lichaam. Bij een kwaadaardige tumor in de lever spreekt men ook wel van leverkanker. Bij voorkeur wordt echter de term 'kanker in de lever' gebruikt in plaats van 'leverkanker', aangezien kanker zelden in de lever ontstaat. Kanker in de lever is dikwijls het gevolg van een uitzaaiing van kanker, die op een andere plek in het lichaam is ontstaan.

Het verschil tussen goedaardige en kwaadaardige tumoren (kanker)

Er wordt een onderscheidt gemaakt tussen goedaardige en kwaadaardige tumoren. Deze worden benigne respectievelijk maligne tumoren genoemd. Alleen bij kwaadaardige tumoren spreekt men van kanker. Sommige benigne gezwellen hebben een grote kans om uit te groeien tot een maligne tumor. Daarom worden ze ook wel aangeduid met premaligne.

Niet alle vormen van kanker doen zich voor als een tastbaar gezwel, denk bij voorbeeld aan leukemie. Tussen kwaadaardige en goedaardige gezwellen bestaan duidelijk van elkaar te onderscheiden verschillen. De groeiwijze van een kwaadaardig gezwel is infiltratief, dat wil zeggen dat deze celen buiten het weefselgebied waarin ze zijn ontstaan binnendringen. Met andere woorden: ze penetreren in andere weefsels en organen en gaan daar ook groeien. Kankercellen kunnen ook via de bloedbaan of lymfeklieren naar andere plaatsen in het lichaam verplaatst worden en op een andere plek verder groeien. Dit heef uitzaaiing, of in medisch jargon metastase. De groeisnelheid van een kwaadaardig gezwel is vrij hoog ten opzichte van een goedaardig gezwel. Een goedaardig gezwel is niet infiltratief en penetreert geen ander weefsel, maar het groeit wel en kan daardoor omringend weefsels of organenverdrukken. Een goedaardig gezwel verspreidt zich niet door het lichaam. Een bekend voorbeeld van een goedaardig gezwel is een wrat.

Goedaardige tumoren

Goedaardige tumoren in de lever zijn te onderscheiden in:
  • haemangiomen: bloedvatgezwellen (een soort kluwen van bloedvaatjes);
  • focale nodulaire hyperplasie: gezwellen (abnomale groei van callen) die uitgaan van levercellen en galwegen;
  • adenomen: bij een leveradenoom is er sprake van een abnormale groei van normale levercellen (1);
  • cysten: een levercyste is een blaas in de lever gevuld met vocht.

Leverkanker: kwaadaardige tumoren

De kwaadaardige primaire levertumoren zijn onder te verdelen in:
  • hepatocellulair carcinoom (HCC): vaak het gevolg van virale infecties met hepatitis B en C (chronische ontstekingen) of de leverkanker ontwikkelt zich vanuit een levercirrose - hetgeen vaak veroorzaakt wordt door hepatitis of door overmatig alcoholgebruik;
  • cholangiocarcinoom: galwegkanker, een bijzonder zeldzame afwijking.

Secundaire levertumoren berusten op uitzaaiingen (metastasen), vaak vanuit het maag-darmkanaal.

In de westerse wereld zijn de secundaire tumoren, de meest voorkomende kwaadaardige tumoren. In Zuidoost-Azië en Afrika komt HCC veel meer voor.(2) Van alle primaire levertumoren is de overgrote meerderheid, zo'n 90-95%, een HCC. Het ontstaat meestal in een cirrotische lever of bij chronische hepatitis.

Hepatocellulair carcinoom (HCC): incidentie

Incidentie is het aantal nieuwe gevallen per jaar jaar uitgedukt per 100.000 inwoners. De incidentie van HCC is het grootst in Mozambique (98). Verder is de incidentie hoog in Nigeria (6) en Japan (4,6) en laag in Engeland en Amerika (1-3). Deze grote geografische verschillen zijn hoofdzakelijk te verklarn door het veel voorkomen van hepatitis B en C in bepaalde delen van de wereld. Het komt het meest voor bij mensen tussen de 60 en 70 jaar. Er ijn meer mannen die getroffen worden door HCC dan vrouwen.

Hepatocellulair carcinoom: symptomen en verschijnselen

In het begin hebben mensen met HCC slechts weinig klachten. Bij het groter worden van de tumor kan de persoon pijn krijgen (buikpijn, vooral rechtsboven in de buik) en er kan een vol gevoel ontstaan. Andere ziekteverschijnselen, signalen, tekenen, klachten en kenmerken zijn:
  • algehele malaise en vermoeidheid;
  • verminderde eetlust, (sterke) vermagering;
  • braken en overgeven;
  • gewichtsverlies;
  • geelzucht (gele verkleuring van de huid);
  • ascites (een vochtophoping in de buikholte - opgezwollen buik).

Hepatocellulair carcinoom: therapie en behandeling

Er is slechts één curatieve (op genezing gerichte) behandeling mogelijk: partiële (gedeeltelijke) leverresectie (operatieve uitsnijding c.q. verwijdering van het orgaan) of totale excisie van de lever en levertransplantatie. Een behandelingsalternatief voor patiënten die niet in aanmerking komen voor een partiële leverresectie is radiofrequente ablatie (RFA). Bij deze techniek wordt door hoogfrequente wisselstroom de tumor verbrand. Andere behandelmogelijkheden zijn alcoholinjecties (percutane echogeleide ethanolinjectie: PEI), cryoablatie (de tumor wordt door middel van bevriezing bestreden) en Transarteriele chemo-embolisatie (TACE). TACE is een behandeling waarbij chemotherapeutica en lipiodol worden toegediend in een slagader die een tumor van bloed voorziet. Tegelijkertijd vindt embolisatie plaats: de slagadertjes die richting de tumor leiden raken verstopt. Hierdoor onstaat enerzijds eenverminderde aanvoer van zuurstof en voeding voor de tumor waardoor de tumorcellen beschadigd raken. Anderzijds vindt er een grotere opname plaats van het chemotherapeuticum door de vertraagde bloedstroom en de hogere directe concentratie. Het effect van de chemotherapie neemt hierdoor toe.(3)

Hepatocellulair carcinoom: prognose

De prognose van HCC ia afhankelijk van de uitgebreidheid van de tumor en wordt mede bepaald door de aard en de ernst van de onderliggende cirrose. De wetenschappelijke literatuur geeft geen eenduidig beeld wat betreft de vijfjaarsoverleving na verwijdering van de lever, de marges zijn zeer ruim: 11-76%.(4)

Secundaire levertumoren (metastasen): incidentie

Levermetastasen zijn de meest voorkomende kwaadaardige levertumoren. Na regionale lymfeklieren, is de lever de plaats waar het vaakste uitzaaiingen voorkomen. In Nederland zouden per jaar minimaal 900 patiënten behandeld moeten worden voor curatieve behandeling van levermetastasen van colon- en rectumtumoren (colon is dikkedarm en rectum is endeldarm).(5) Algehele verwijdering van de primaire tumor en de uitzaaiingen bieden een kans op genezing. Uitgezonderd levermetastasen van colon- en rectumtumoren, zijn de behandelmogelijkheden voor patiënten met levermetastasen doorgaans beperkt. Klik hier voor meer informatie over dikkedarmkanker en endeldarmkanker.

Secundaire levertumoren (metastasen): therapie en behandeling

De behandeling in in principe chirurgisch: partiële leverresectie. Soms wordt het gecombineerd met aanvullende behandelingen, zoals radiofrequente thermoablatie en cryoablatie (zie boven).

Secundaire levertumoren (metastasen): prognose

Verwijdering van uitzaaiingen in de lever van het colorectaal carcinoom heeft een vijfjaarsoverleving van 25-40%. Recent onderzoek wijst uit dat de vijfjaarsoverleving van patiënten die na resectie een aanvullende, ondersteunende behandeling in de vorm van chemotherapie krijgen, zo'n 50-60% is. Bij patiënten waarbij de uitzaaiingen niet verwijderd kunnen worden, is vijfjaarsoverleving zeldzaam.(6)

Zware drinkers hebben meer kans op leverkanker
Onderzoekers van het departement Geneeskunde van de McGill University in Montreal, Canada, hebben gegevens van een immens onderzoek uit de jaren tachtig van de vorige eeuw met elkaar vergeleken. Ze vonden een statistisch significant verband tussen excessief alcoholgebruik en maar liefst zeven verschillende soorten kanker. Zo hebben mensen die regelmatig duchtig de fles aanspreken meer kan op het ontwikkelen van lever-, long-, slokdarm-, darm-, maag-, alvleesklier- en prostaatkanker. Dit verband gaat alleen op voor bier en sterke dranken. Wie frequent en veel wijn drinkt, heeft volgens de studie niet meer kans om kanker te ontwikkelen. Matige drinkers maken ook niet meer kans op kanker.(7)

'Goudzaadjes' traceren locatie levertumor
Patiënten met leverkanker kunnen baat hebben bij een behandeling die bestraling combineert met piepkleine stukjes goud, zogeheten 'goudzaadjes', die de exacte plek van de tumor kunnen verraden waardoor deze zeer precies bestraald kan worden. Dat blijkt uit twee onderzoeken van het Erasmus MC, die aantonen dat precisiebestraling bij sommige patiënten met leverkanker goed kan werken, terwijl bestralen bij deze ziekte nu nog niet gebruikelijk is. Er moet namelijk een zo klein mogelijk gebied worden bestraald om te voorkomen dat de lever afsterft. Bij deze nieuwe behandelmethode worden maximaal drie gouden staafjes van vijf bij één millimeter dicht bij de tumor geïnjecteerd. De radiotherapeuten kijken op het moment dat de patiënt op het bestralingsapparaat ligt met röntgenapparatuur waar de zaadjes zitten, waarna het gezwel bestraald kan worden met een zeer hoge dosis precisiebestraling.

Een operatie geeft de beste vooruitzichten, maar is voor het merendeel van de patiënten geen optie omdat de tumor op een lastige plek zit. Een deel hunner krijgt nu chemotherapie, hetgeen bijwerkingen geeft. Deze nieuwe behandeling bestraling gecombineerd met de goudzaadjes geeft daarentegen minimale bijwerkingen. De resultaten zijn veelbelovend: gemiddeld leefden de met goudzaadjes behandelde patiënten 34 maanden, in plaats van de gebruikelijk 24 maanden bij chemotherapie. Bij onbehandelde patiënten is de overlevingskans slechts enkele maanden.(8)

Klik hier voor een artikelenreeks over kanker: anale kanker, tumoren (gezwellen) in de bijnieren, blaaskanker, darmkanker - dikkedarmkanker/endeldarmkanker, humaan papillomavirus en risico (genitale) kanker (HPV), leverkanker, lipkanker, maagkanker, mondkanker, tongkanker, mondholte-carcinomen, peniskanker, prostaatkanker, teelbalkanker/zaadbalkanker, tumoren (kanker) van neus/neusbijholten - neuskanker, vaginakanker en vulvakanker (kanker/tumoren vulva: schaamlippen, clitoris).

Noten
  1. Men vermoedt dat bij het ontstaan van deze tumor de orale anticonceptie pil een belangrijke rol speelt. Overigens wordt ook bij de focale nodulaire hyperplasiek een relatie met het het gebruik van de anticonceptiepil vermoed. Bron: http://www.leverpatientenvereniging.nl (Levertumoren).
  2. C.J.H. van de Velde et al (red.): Oncologie; zevende herziene druk, Bohn Stafleu van Loghum, 2005, p.285.
  3. TACE Transarteriele chemo-embolisatie: http://www.tegenkanker.nl
  4. C.J.H. van de Velde et al (red.): Oncologie; zevende herziene druk, Bohn Stafleu van Loghum, 2005, p.287.
  5. Ibid, p. 288.
  6. Ibid.
  7. http://gezondheidsnet.rnews.be/medisch/nieuws/3128/regelmatige-drinker-heeft-veel-meer-kans-op-kanker (voor de laatste keer geraadpleegd op 10 augustus 2009)
  8. Erasmus MC Persbericht: 'Goudzaadjes' verraden plek levertumor - Patiënten kunnen langer leven en zonder bijwerkingen, 28 februari 2011

Lees verder

© 2009 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kanker: leverkankerKanker: leverkankerEr zijn twee soorten leverkanker: primaire en secundaire leverkanker. Primaire leverkanker betekent dat de kanker in de…
Leverkanker, oorzaken, symptomen en behandelingDe lever is betrokken is bij de afbraak van gevaarlijke stoffen voor het lichaam. Ook maakt de lever belangrijke eiwitte…
Leverkanker: symptomen en behandelingLeverkanker: symptomen en behandelingLeverkanker kan primair zijn of een uitzaaiing van een kanker op een andere plaats in het lichaam. De primaire vorm komt…
Leverkanker: geregistreerd aantal gevallen verdubbeldLeverkanker: geregistreerd aantal gevallen verdubbeldOp zich is leverkanker een ziekte die - gelukkig - slechts in beperkte mate om zich heen grijpt. Maar het aantal geregis…
Leverkanker: symptomen, diagnose en behandelingLeverkanker: symptomen, diagnose en behandelingLeverkanker (ook wel levercarcinoom genoemd) is een kankersoort die veel voorkomt. Er bestaan twee varianten van kanker…
Bronnen en referenties
  • C.J.H. van de Velde et al (red.): Oncologie; zevende herziene druk, Bohn Stafleu van Loghum, 2005.
  • Erasmus MC Persbericht: 'Goudzaadjes' verraden plek levertumor - Patiënten kunnen langer leven en zonder bijwerkingen, 28 februari 2011
  • http://www.leverpatientenvereniging.nl
  • http://www.tegenkanker.nl
  • http://gezondheidsnet.rnews.be

Reageer op het artikel "Leverkanker symptomen, lever tumoren, HCC (leveraandoening)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Leveraandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!