Ziekte van Parkinson: symptomen, oorzaken en behandeling

Ziekte van Parkinson: symptomen. De Ziekte van Parkinson is een progressieve en degeneratieve aandoening van het centrale zenuwstelsel. Progressief betekent dat het een chronische ziekte is die steeds ernstiger wordt; degeneratief betekent dat er sprake is van achteruitgang. Bepaalde cellen in de hersenen die de stof 'dopamine' aanmaken - noodzakelijk voor de controle van lichaamsbewegingen - sterven door onbekende oorzaak af. De ziekte tast de levenskwaliteit aanzienlijk aan.

Ziekte van Parkinson: symptomen, oorzaken en behandeling

• De ziekte van Parkinson
• Oorzaken van de Ziekte van Parkinson
• De symptomen van Parkinson
• De behandeling van Parkinson

De ziekte van Parkinson

De Ziekte van Parkinson is een neurologische aandoening, waarbij bepaalde cellen in de hersenen door oorzaken die tot nu toe niet bekend zijn afsterven. Deze cellen maken de stof 'dopamine' aan. Dopamine is noodzakelijk voor een goede controle van lichaamsbewegingen. Dit proces waarbij er een dopaminetekort ontstaat, leidt tot trillen en moeite met lopen, beweging en coördinatie. Het dagelijks leven van de patiënten kan door deze ziekte ernstig beïnvloedt worden.

De ziekte van Parkinson is een progressieve degeneratieve ziekte, dat wil zeggen dat het een chronische ziekte is die steeds ernstiger wordt. De klachten worden niet minder en zullen in de loop der jaren alleen maar toenemen. Soms kunnen de verschijnselen en klachten jarenlang stabiel blijven om daarna weer te verergeren. De symptomen verschillen van persoon tot persoon.

Oorzaken van de Ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson werd in Engeland in het jaar 1817, voor het eerst beschreven door dr. James Parkinson. De ziekte treedt meestal na de leeftijd van 50 jaar op. Het is één van de meest voorkomende aandoeningen van het zenuwstelsel bij ouderen. Soms komt de ziekte van Parkinson voor bij jongere volwassenen. Het treft zowel mannen als vrouwen. De ziekte is niet erfelijk.

De symptomen van Parkinson

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire symptomen van de ziekte van Parkinson. Niet iedereen met de ziekte heeft al deze symptomen en de progressie van de ziekte verschilt van persoon tot persoon. De meeste symptomen hebben betrekking op de verstoring van de motorische functies (spieren en beweging).

De vier primaire symptomen van Parkinson zijn:

• rigiditeit, ook wel bekend als 'stijve of stramme spieren': stijfheid en inflexibiliteit van ledematen en gewrichten;
• bradykinesie/akinesie: traagheid van beweging zoals opstaan, lopen en zitten/afwezigheid van beweging (schuifelend lopen met minder meebewegen van de armen);
• tremor: onwillekeurig, regelmatig, ritmisch trillen van een arm of been, het hoofd, de mond, de tong of het gehele lichaam wanneer de ledematen in rust zijn (trillen in rusthouding), in tegenstelling tot wanneer er beweging is;
• posturale instabiliteit: slechte balans en coördinatie, waardoor wankel evenwicht ontstaat met risico op vallen.

Secundaire symptomen van de ziekte van Parkinson zijn onder andere:

• obstipatie of verstopping;
• slikklachten of problemen met slikken;
• verslikken, hoesten, of kwijlen;
• overmatige speekselvloed;
• overmatig zweten (transpireren);
• verlies van controle over de stoelgang en/of verlies van controle over de blaas (aandrang tot plassen, urineverlies);
• verlies van intellectuele capaciteit;
• angst, depressie en sociaal isolement;
• droge huid op het gezicht of de hoofdhuid;
• trage reactie op vragen;
• klein, kriebelig en krampachtig handschrift;
• zachte, hese stem en monotone spraak;
• slaapstoornissen;
• erectiestoornissen;
• overmatige talgproductie;
• uitdrukkingsloos gezicht (maskergelaat);
• vermoeidheid;
• dementie (Lewy body-dementie);
• psychose (Hallucinaties);
• dalen van de bloeddruk bij het overeind komen, met duizeligheid als gevolg.

De ziekte wordt dus niet alleen gekenmerkt door bewegingsstoornissen, maar ook door cognitieve en psychiatrische stoornissen. De Ziekte van Parkinson is een complexe ziekte, die zeer ingrijpende gevolgen heeft voor de patiënt en zijn of haar omgeving. Het verlies aan kwaliteit van leven is bij deze ziekte door het invaliderende aspect aanzienlijk groot.

De behandeling van Parkinson

Aangezien de ziekte van Parkinson niet te genezen is, richt de behandeling zich op het verminderen en verlichten van de klachten. Meestal start de behandeling door het toedienen van een combinatie van medicijnen en eventueel fysiotherapie om de lichaamscoördinatie zoveel mogelijk te stimuleren en om de bewegings-, slaap en slikproblemen beheersbaar te houden.

Op dit moment bestaat de behandeling uitsluitend uit het verminderen van de symptomen en in het beginstadium van de ziekte worden er meestal medicijnen gegeven die het dopaminetekort aanvullen. De behandeling geeft dus geen herstel, evenmin voorkomt het versterf van de zenuwcellen. Daarnaast is het effect tijdelijk en heeft deze therapie een aanzienlijk aantal ongewenste neveneffecten. Deze nevenaffecten tasten de kwaliteit van het bestaan van de patiënt ernstig aan. Er is derhalve een grote behoefte aan stoffen die het versterf van dopamine bevattende zenuwcellen kunnen stoppen, zodat het ziekteproces in de kiem gesmoord wordt. De Vrije Universiteit Amsterdam is in 2009 een onderzoek gestart dat het begin vormt voor de ontwikkeling van een geheel nieuwe generatie geneesmiddelen voor de ziekte van Parkinson.

De laatste jaren wordt er ook steeds meer geëxperimenteerd met hersenchirurgie, waarbij bepaalde delen van de hersenen worden stilgelegd en het beven minder wordt. Tevens kunnen elektrische stroomstootjes gegeven worden om het beven tegen te gaan.

Lees verder

• Depressie: kenmerken, symptomen DSM-IV en behandeling
• Mangaan (mineraal): tekort symptomen, overschot, voeding
• Stoelgangproblemen: stoelgang bevorderen en verbeteren