InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Lineaire IgA-dermatose: Aandoening aan huid en slijmvliezen

Lineaire IgA-dermatose: Aandoening aan huid en slijmvliezen

Lineaire IgA-dermatose: Aandoening aan huid en slijmvliezen Lineaire IgA-dermatose is een huidaandoening waarbij blaarvorming optreedt aan de huid en slijmvliezen. Het eigen immuunsysteem veroorzaakt deze huidziekte. Bij de auto-immuunaandoening ontstaan kleine tot grote blaren op de huid. Daarnaast zijn mogelijk eveneens de slijmvliezen betrokken. De arts zet meestal antibiotica of andere medicijnen in voor het behandelen van de ziekte. Daarnaast is een goede wondverzorging nodig. Soms zijn zelfs chirurgische ingrepen vereist. De prognose is tot slot in de meeste gevallen goed daar de symptomen na enkele jaren veelal spontaan verdwijnen.
Af en toe lijden zwangere vrouwen aan IgA-dermatose / Bron: PublicDomainPictures, PixabayAf en toe lijden zwangere vrouwen aan IgA-dermatose / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Epidemiologie lineaire IgA-dermatose

Lineaire IgA-dermatose is de meest voorkomende immunobulleuze dermatose (huidziekte met blaarvorming veroorzaakt door het eigen immuunsysteem) die optreedt bij kinderen (meestal jonger dan vijf jaar). Artsen spreken dan ook soms over de Engelse benaming ‘chronic bullous disease of childhood’. De huidziekte komt evenwel ook voor bij volwassenen en dan vooral bij vijftigplussers. Ook zwangere vrouwen lijden soms aan de ziekte, en dan vooral in het derde trimester; de ziekte beïnvloedt de baby niet.

Oorzaken van huidaandoening

Auto-immuunaandoening

De huidaandoening is een immunobulleuze dermatose. Dit houdt in dat de blaarvorming op de huid om onbekende reden veroorzaakt is door het eigen immuunsysteem. Pathogene IgA auto-antilichamen binden zich bij de auto-immuunaandoening aan diverse basaalmembraaneiwitten waaronder type XVII-collageen en laminine 5. Dit houdt in dat het afweersysteem antilichamen (antistoffen, immunoglobulinen, type A) plots de laag eiwitten aanvalt waarmee de huid vastzit aan de onderlaag. De immunoglobulinen A veroorzaken vervolgens een ontstekingsreactie, waarop witte bloedcellen trachten om de ontsteking te verhelpen. Hierdoor beschadigen ze de huid wat resulteert in blaarvorming.

Sommige medicijnen veroorzaken de ziekte / Bron: Stevepb, PixabaySommige medicijnen veroorzaken de ziekte / Bron: Stevepb, Pixabay

Antibiotica en andere medicatie

Zelden is de huidaandoening het gevolg van het gebruik van vancomycine, een soort antibioticum. Ook andere medicijnen resulteren mogelijk in de huidziekte. Huidziekten.nl heeft een lijst samengesteld met mogelijk veroorzakende medicijnen.

Risicofactoren

Volgens huidziekten.nl gaan enkele ziekten zeer sporadisch gepaard met lineaire IgA-dermatose zoals:

Symptomen: Blaren op de huid en aantasting van slijmvliezen

Huid

Een patiënt met lineaire IgA-dermatose presenteert zich met plots ontstane rond, ovale of ringvormige rode plekken, kleine blaasjes tot grote blaren met een heldere, gele tot rode (bloederige) inhoud. Aan de rand van bestaande letsels ontstaan nieuwe blaasjes en dit dan in een soort ringvorm. Meestal zijn de jeukende en/of branderige blaren te vinden op de onderbuik, al zijn ze overal op het lichaam mogelijk. Voorts is de huid normaal rond de blaren, al behoort een rode of verheven huid ook tot de mogelijkheden.

Wazig zien komt voor wanneer de ogen en/of oogleden zijn aangetast / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Wazig zien komt voor wanneer de ogen en/of oogleden zijn aangetast / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Slijmvliezen

Verder zijn de slijmvliezen van de anus, de keelholte, de mond, de neus, de ogen en de slokdarm mogelijk betrokken en laten deze littekens achter. Zo ontstaat bijvoorbeeld schade aan het hoornvlies of anders is de binnenkant van de oogleden aangetast. Droge ogen, geïrriteerde ogen, een (zanderig gevoel in de ogen), wazig zien en fotofobie (lichtschuwheid) zijn hiervan de voornaamste klachten, maar soms treedt zelfs blindheid op als complicatie. Symptomen van de slijmvliesbetrokkenheid aan de mond en keel zijn heesheid, keelpijn en een tandvleesontsteking (gingivitis). Wanneer de neus getroffen is, ervaart de patiënt bloedneuzen (epistaxis).

Diagnose en onderzoeken

Het klinisch beeld van de aandoening doet verder denken aan dermatitis herpetiformis (ziekte van Dühring: jeukende bultjes en blaasjes die ontstaan na het eten van gluten), erythema multiforme (Stevens-Johnson-syndroom: reactie op medicatie of infectie), parapemphigus (huidziekte met blaren, vooral bij ouderen) en impetigo (bacteriële huidinfectie op gezicht en ledematen). Daarom is een huidbiopsie nodig, wat lineaire IgA-afzettingen langs het basaal membraan (laag tussen de opperhuid en de lederhuid) onthult. Soms zet de arts nog bijkomende bloed- en beeldvormende onderzoeken in om een eventueel onderliggende ziekte op te sporen.

Behandeling van huidziekte

De behandeling van linaire IgA-dermatose gebeurt met orale (via de mond ingenomen) dapson (50-200 mg per dag) of sulfonamiden. Deze antibiotica bestrijden bij deze ziekte geen bacteriën (deze veroorzaken namelijk de blaren niet), maar hebben wel ontstekingsremmende eigenschappen. Soms zet de arts immunosuppressiva (medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken) in zoals corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers). Speciale zalven en verbandmiddelen zijn beschikbaar voor het aanbrengen van topische (op de huid aangebrachte) medicinale zalven en crèmes. Wanneer medicijnen de huidklachten en slijmvliesproblemen veroorzaken, dan moet de patiënt op advies van de arts stoppen met deze medicijnen.

Prognose van blaarvorming

Bij veel kinderen zijn de symptomen spontaan verdwenen na twee tot acht jaar. Bij volwassenen verdwijnen de blaasjes, blaren en slijmvliesproblemen eveneens, maar soms duurt dit nog wel langer (maximaal tot vijftien jaar). Veroorzaken bepaalde medicijnen deze huidziekte, dan zijn de vooruitzichten erg goed omdat de tekenen dan veelal verdwijnen nadat de patiënt het veroorzakende medicijn heeft stopgezet.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Dermatosis papulosa nigra: symptomen, oorzaak en behandelingDermatosis papulosa nigra: symptomen, oorzaak en behandelingDermatosis papulosa nigra is een huidaandoening die meestal wordt gekenmerkt door meerdere, kleine, hypergepigmenteerde,…
Bulleus pemfigoïd: symptomen, oorzaken en behandelingBulleus pemfigoïd: symptomen, oorzaken en behandelingBulleus pemfigoïd of parapemphigus is een zeldzame, hardnekkige huidaandoening, waarbij zich meerdere, pral gespannen bl…
Juveniele plantaire dermatose: Huiduitslag op voetzoolJuveniele plantaire dermatose: Huiduitslag op voetzoolDe huidaandoening juveniele plantaire dermatose veroorzaakt voornamelijk bij kinderen problemen aan de voetzool. Roodhei…
Incontinentia pigmenti: Afwijkingen aan ogen en huidIncontinentia pigmenti: Afwijkingen aan ogen en huidIncontinentia pigmenti is een aandoening die vooral de ogen en huid aantast, maar ook andere lichaamssystemen zijn mogel…
De lineaire hypotheek, voor- en nadelenDe lineaire hypotheek, voor- en nadelenDe lineaire hypotheek is een hypothecaire lening waarmee de aankoop van bijvoorbeeld een huis gefinancierd kan worden. G…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 5 november 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010)
  • Immuunhistochemie, https://www.pathologie-dna.nl/immunologieimmuunhistochemie
  • Lineaire IgA dermatose, https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/lineaire-iga-dermatose/
  • LINEAIRE IgA DERMATOSE, https://www.huidziekten.nl/folders/nederlands/lineaire-iga-dermatose.htm
  • Linear IgA dermatosis adult variant with oral manifestation: A rare case report, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4451675/
  • Linear IgA dermatosis, https://www.visualdx.com/visualdx/diagnosis/linear-iga-dermatosis?diagnosisId=52692&moduleId=14
  • Linear IgA disease (chronic bullous dermatosis of childhood), boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 1256-1257
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Reageer op het artikel "Lineaire IgA-dermatose: Aandoening aan huid en slijmvliezen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 04-03-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidziekten
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!