InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Zwangerschap > Ochtendmisselijkheid: Braken en misselijk bij zwangerschap

Ochtendmisselijkheid: Braken en misselijk bij zwangerschap

Ochtendmisselijkheid: Braken en misselijk bij zwangerschap Voor de meeste vrouwen is ochtendmisselijkheid één van de eerste tekenen van een zwangerschap. Deze vervelende aandoening zorgt ervoor dat een zwangere vrouw vanaf de vierde à zesde zwangerschapsweek tot circa de veertiende of zestiende zwangerschapsweek moet braken en zich misselijk voelt. Gewone ochtendmisselijkheid brengt geen gezondheidsrisico voor de baby met zich mee, want de aandoening is een normaal onderdeel van de zwangerschap. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, verschijnen de symptomen zowel tijdens de dag als tijdens de nacht. Hormonale factoren zijn wellicht betrokken bij het verschijnen van ochtendmisselijkheid. Meestal verdwijnt de aandoening en ontstaan geen verdere complicaties, maar soms zijn de symptomen heel ernstig of zijn ze constant aanwezig, waardoor toch gezondheidsproblemen voor de moeder en baby ontstaan.

Oorzaken van ochtendmisselijkheid

Het is niet bekend waarom ochtendmisselijkheid optreedt. Het is mogelijk wel een teken van een gezonde zwangerschap. Ochtendmisselijkheid is namelijk geassocieerd met een lager risico op een miskraam. De symptomen tonen waarschijnlijk aan dat de placenta de juiste hormonen vormt voor de groeiende baby. De ochtendmisselijkheid verschijnt tijdens het eerste trimester van de zwangerschap.

Risicofactoren van aandoening

Bloedsuikerspiegel

Door een daling van de bloedsuikerspiegel (hypoglykemie) als gevolg van de energiebehoefte van de placenta, verhoogt de kans op het krijgen van ochtendmisselijkheid.

Hormonen

Wellicht spelen hormonale veranderingen een grote rol bij de totstandkoming van ochtendmisselijkheid.

Humaan choriongonadotrofine (hCG)
Het ontwikkelende embryo produceert eerst hCG voordat de placenta dit produceert. Wetenschappers vermoeden dat er een verband is tussen ochtendmisselijkheid en dit hormoon.

Oestrogeenspiegels
Een verhoogde circulatie van oestrogeen tijdens de zwangerschap veroorzaakt mogelijk ochtendmisselijkheid. Naar schatting is het oestrogeengehalte tijdens de zwangerschap tot honderd keer zo hoog als normaal.

Progesteron
Een vrouw die zwanger is, heeft verhoogde progesteronwaarden in het bloed. Wanneer meer van dit hormoon aanwezig is, zijn de baarmoeder of baarmoederspieren ontspannen om een vroegtijdige bevalling te voorkomen. Progesteron doet ook de darmen en de maag ontspannen, wat leidt tot overmatige maagzuren en gastro-oesofageale reflux (symptomen van brandend maagzuur), wat op zijn beurt leidt tot ochtendmisselijkheid.

IJzersupplementen

IJzersupplementen die de arts tijdens de zwangerschap voorschrijft, leiden soms tot misselijkheid.

Overgevoelig voor geuren

Tijdens de zwangerschap is een vrouw overgevoelig voor geurtjes die misselijkheidsepisodes stimuleren.

Andere risicofactoren

Andere risicofactoren zijn:
  • een bewegingsziekte (reisziekte) (zoals bijvoorbeeld autoziek zijn)
  • een eerste zwangerschap
  • een geschiedenis van migrainehoofdpijn
  • een geschiedenis van ziek zijn bij het gebruik van anticonceptiva die oestrogeen bevatten
  • een meerlingenzwangerschap
  • ernstige misselijkheid en braken tijdens een vorige zwangerschap
  • familiale ochtendmisselijkheid
  • maagreflux
  • stress
  • zwaarlijvigheid (BMI is dertig of meer)

Symptomen: Misselijkheid en braken

Ochtendmisselijkheid verschijnt 's nachts of overdag. Meestal starten de symptomen van misselijkheid en braken wanneer een vrouw in de zesde zwangerschapsweek zit, maar de aandoening is ook al mogelijk vanaf de vierde week van de zwangerschap. Ochtendmisselijkheid verergert vaak in de daarop volgende maanden. Sommige vrouwen ervaren bovendien duizeligheid of duizeligheid bij het opstaan (orthostatische hypotensie) en hoofdpijn.

Een bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Alarmsignalen

Wanneer de ochtendmisselijkheid niet verbetert na het proberen van huismiddeltjes, is medisch advies nodig. Ook het overgeven van bloed of een koffiedik mengsel is een alarmteken. Medisch advies is bovendien nodig wanneer de zwangere vrouw meer dan één kilogram per week verliest. Ernstig en aanhoudend overgeven een signaal dat een zwangere vrouw niet mag negeren. Dit leidt namelijk mogelijk tot uitdroging en ondervoeding. Donkere urine, geen voeding of vocht kunnen opnemen in het lichaam, buikpijn, koorts en gewichtsverlies zijn tot slot tekenen die vragen om een medische controle.

Diagnose en onderzoeken

De diagnose van ochtendmisselijkheid is meestal eenvoudig door de typische kenmerken (braken en misselijkheid) te identificeren. Als de arts vermoedt dat de vrouw lijdt aan de zwangerschapscomplicatie hyperemesis gravidarum, bestelt hij verschillende urineonderzoeken en bloedonderzoeken. Een echoscopie is soms nodig om het aantal foetussen te bevestigen. Dit onderzoek onthult bovendien eventuele onderliggende aandoeningen die mogelijk bijdragen aan misselijkheid en braken. Indien de ketonspiegels in de urine hoog, wijst dit op ondervoeding van de moeder.

Behandeling van zwangere vrouw

Af en toe schrijft de arts medicatie voor bij ochtendmisselijkheid / Bron: Stevepb, PixabayAf en toe schrijft de arts medicatie voor bij ochtendmisselijkheid / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie en supplementen

Het nemen van vitamine B6 (100 mg of minder per dag) verlicht de symptomen van ochtendmisselijkheid. Dit is de voorkeursbehandeling voor de aandoening alvorens de arts andere opties probeert. Wanneer dit vitaminesupplement niet helpt, zet de arts medicatie in. Hij schrijft namelijk anti-emetica (medicijnen tegen de misselijkheid en het braken) voor zodat de maag ook voldoende rust krijgt. Een arts schrijft bij ochtendmisselijkheid door het gebruik van ijzersupplementen best een langzamere afgiftevorm of een lagere dosering voor. De vrouw neemt de ijzersupplementen met sinaasappelsap of een andere drank met vitamine C om de absorptie te verhogen. Zwangere vrouwen met maagzuur bezoeken tot slot best de arts voor het krijgen van medicijnen zoals antacida (maagzuurremmers).

Voeding

Aanbevolen
Vrouwen eten regelmatig kleine hoeveelheden zodat de maag niet te leeg is. In principe is het zelfs het beste om te eten voordat honger aanwezig is. De vrouw mag opteren voor complexe koolhydraten of eiwitrijk voedsel, maar ze moet de maaltijd wel langzaam opeten. Volkorenproducten zijn zeer goede voedingsmiddelen omdat ze vezels bevatten en het gemakkelijk maken om een ontlasting te passeren. Constipatie komt namelijk vrij veel voor tijdens de zwangerschap.

Volgende voedingsproducten zijn goed:
  • bananen
  • bevroren desserts
  • boerenkool
  • bouillon
  • gelatine
  • gemberthee, gemberkoekjes of andere voedingsproducten met gember
  • kaas
  • kippensoep
  • magere zuivelproducten zoals melk, kwark en yoghurt
  • peperkoek
  • pepermuntthee
  • spinazie
  • walnoten
  • wortelen
  • zoete aardappelen
  • zoutcrackers

Afgeraden
Lokken bepaalde voedingsmiddelen een episode van misselijkheid en braken uit, dan is het verstandig om deze te vermijden. Vette voedingsmiddelen vragen veel tijd om te verteren en zijn daarom geen optie. Ook pittig, gefrituurd en zuur voedsel zijn geen goed idee want deze irriteren het spijsverteringsstelsel. Het is tot slot verstandig om voldoende te drinken tussen de maaltijden, maar te veel drinken bij een maaltijd is niet goed omdat hierdoor de maag vol geraakt.

Kijken naar een flikkerend computerscherm lokt mogelijk misselijkheidsklachten uit / Bron: Concord90, PixabayKijken naar een flikkerend computerscherm lokt mogelijk misselijkheidsklachten uit / Bron: Concord90, Pixabay

Andere tips

De zwangere vrouw moet s morgens langzaam opstaan en niet recht omhoog springen. Ze houden zich best kalm in de ochtend, wanneer de symptomen doorgaans het meest ernstig zijn. Frisse lucht is nuttig. Dit is mogelijk door een venster te openen, maar een lichte wandeling is ook aanbevolen. Een flikkerend computerscherm lokt mogelijk een episode van misselijkheid en braken uit dus dit moet een zwangere vrouw vermijden. Losse en comfortabele kledij dragen is aanbevolen want te nauwe kledij verergert de misselijkheidsklachten. Roken of op plaatsen komen waar mensen roken, is evenmin aanbevolen. Verder zorgen zwangere vrouwen voor een goede nachtrust. Stress verminderen en ontspanningstechnieken uitvoeren zijn andere nuttige tips. Sommige zwangere vrouwen zijn tot slot gebaat acupressuur, maar ze moeten dit dan wel eerst overleggen met de arts.

Prognose bij zwangere vrouwen

De helft van de zwangere vrouwen met misselijkheid en braken heeft na ongeveer veertien tot zestien weken een volledige verlichting van de klachten. Bij andere vrouwen houden de symptomen van ochtendmisselijkheid nog een maand langer aan voordat de symptomen wegebben. Soms komt ochtendmisselijkheid echter terug tijdens de zwangerschap, of anders komt en gaat deze aandoening gedurende de gehele zwangerschap (bij meerlingenzwangerschappen ervaart de vrouw vaak tijdens de gehele zwangerschap symptomen). De hoeveelheid ochtendmisselijkheid gedurende één zwangerschap voorspelt tot slot niet hoe de zwangere vrouw zich zal voelen bij toekomstige zwangerschappen.

Complicaties van misselijk zijn en braken tijdens zwangerschap

Geboorteafwijkingen

Ernstig, langdurig braken verhoogt het risico op een vroeggeboorte, een laag geboortegewicht of een kleiner dan normaal gestalte bij de geboorte. Dit komt met name voor bij de ernstige vorm van ochtendmisselijkheid: hyperemesis gravidarum.

Hyperemesis gravidarum

Wanneer de misselijkheid en het braken zeer ernstig zijn, is mogelijk sprake van hyperemesis gravidarum. Vrouwen met ernstige ochtendmisselijkheid raadplegen bijgevolg best een arts.

Hypokaliëmie

Een laag kaliumgehalte in het bloed (hypokaliëmie) is een mogelijke complicatie van ochtendmisselijkheid.

Slecht bijkomen in gewicht

Door de misselijkheid en het braken komt een vrouw mogelijk niet goed bij in gewicht in het eerste zwangerschapstrimester. Meestal verdwijnt ochtendmisselijkheid echter na enkele maanden. Is dit niet het geval of is de vrouw niet in staat om een goede, gezonde en evenwichtige voeding te nuttigen door de aanwezige symptomen van ochtendmisselijkheid, dan moet ze misschien prenatale vitaminen nemen. Op deze manier krijgt het lichaam de nodige voedingsstoffen binnen.

Uitdroging

Langdurige ochtendmisselijkheid is vaak heel vervelend voor de aanstaande moeder. De vrouw moet er zeker op letten om voldoende te blijven drinken want braken en misselijkheid leiden mogelijk tot uitdrogingsverschijnselen. Bij ernstige ochtendmisselijkheid is een ziekenhuisopname vereist zodat de vrouw vloeistoffen via een infuus (in een ader) ontvangt.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Zwangerschapsmisselijkheid, een nare zwangerschapskwaalZwangerschapsmisselijkheid, een nare zwangerschapskwaalZelfs als je nog maar nét weet dat er een kindje op komst is, kan je al last hebben van zwangerschapsmisselijkheid. Deze…
Ochtendmisselijkheid: oorzaken, behandeling & tipsOchtendmisselijkheid: oorzaken, behandeling & tipsJe 's ochtends bij het opstaan misselijk voelen alleen al bij het zien van het ontbijt of het ruiken van sterke geuren:…
Misselijk: oorzaak, zwanger, duizelig, moe, hartMisselijk: oorzaak, zwanger, duizelig, moe, hartMisselijkheid: zwanger, duizelig, moe en het hart. Misselijkheid heeft verschillende oorzaken. Wanneer het in combinatie…
ZwangerschapsmisselijkheidZwangerschapsmisselijkheidMisselijkheid en overgeven tijdens de zwangerschap komt bij ruim 80 procent van de vrouwen voor. Vaak begint het met wee…
Zwangerschap en misselijkheid  Tips tegen misselijkheidZwangerschap en misselijkheid Tips tegen misselijkheidZwangerschap is voor de meeste vrouwen een reden om heel blij en gelukkig te zijn. Maar door enkele vervelende zwangersc…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 5 mei 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Morning sickness, https://medlineplus.gov/ency/article/003119.htm
  • Morning sickness, https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000604.htm
  • Morning sickness: 10 tips to relieve it, https://www.medicalnewstoday.com/articles/37757.php
  • Vomiting and morning sickness in pregnancy, https://www.nhs.uk/conditions/pregnancy-and-baby/morning-sickness-nausea/
  • What is morning sickness and how can I treat it?, https://www.medicalnewstoday.com/articles/179633.php
  • What to eat when you have Morning Sickness?, http://www.myhealthyfeeling.com/what-to-eat-when-you-have-morning-sickness/
  • Afbeelding bron 1: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Concord90, Pixabay

Reageer op het artikel "Ochtendmisselijkheid: Braken en misselijk bij zwangerschap"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 06-02-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Zwangerschap
Special: Zwangerschapsaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!