InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Zwevende ribsyndroom: symptomen, oorzaak en behandeling

Zwevende ribsyndroom: symptomen, oorzaak en behandeling

Zwevende ribsyndroom: symptomen, oorzaak en behandeling Het zwevende rib-syndroom is weinig bekend. Het zwevende rib-syndroom wordt ook wel aangeduid als 'slipping rib', 'clicking rib', 'twelfth rib', 'rib-tip syndroom', 'costo-iliacaal syndroom' en 'syndrome of hypersensitive xiphoid'. Dit syndroom geeft pijnklachten gelokaliseerd in de linker of rechter bovenbuik. Vaak wordt het niet (meteen) herkend door artsen en wordt er gedacht aan nierstenen, galstenen, maag- of darmproblemen. Behandeling van het zwevende rib-syndroom bestaat niet uit het operatief verwijderen van de rib, maar uit het aannemen van een juiste houding en het bestrijden van een eventuele onderliggende aandoening. Naast een houdingsadvies kan tijdelijke pijnstilling geïndiceerd zijn.

Zwevende rib-syndroom


Ribben

De ribben zijn beenderen die tezamen de borstkas of ribbenkast vormen. De ribben omvatten de borstholte, ook wel 'thorax' genoemd. De ribben geven niet alleen bescherming aan de daarbinnen gelegen organen, zoals longen en hart, maar de ribben maken ook de ventilatie van de luchtwegen mogelijk. Door het uitzetten van de ribben ontstaat er onderdruk in de borstkas, waardoor inademen mogelijk wordt.

Zwevende ribben

Mensen hebben 24 ribben, 12 aan elke zijde. Sommige mensen hebben een paar ribben meer of minder. Daar ondervind je normaal gesproken geen hinder van. Aan de rugzijde zitten alle ribben met gewrichten vast aan de borstwervels. De 7 bovenste ribben zijn aan de voorzijde vastgegroeid aan het borstbeen. Dit worden 'ware ribben' genoemd. De 8e, 9e en 10e ribbenparen zijn aan de voorzijde verbonden aan de rib erboven. Dit zijn de zogeheten 'valse ribben'. De onderste twee paar ribben, nummers 11 en 12, zitten aan de voorzijde niet vast. Ze worden daarom de 'zwevende ribben' genoemd.

Vrouw bij huisarts / Bron: Istock.com/AdamGregorVrouw bij huisarts / Bron: Istock.com/AdamGregor

Wat is het zwevende rib-syndroom?

Het zwevende rib-syndroom wordt beschreven als pijn in de flank ter hoogte van de bekkenkam. Het kan ontstaan als gevolg van toename van een reeds bestaande thoracolumbale scoliose op basis van de leeftijd of een osteoporotische inzakking van de wervelkolom. Als gevolg hiervan komt het distale uiteinde van de 11e of 12e rib tegen de bekkenkam. Dit veroorzaakt pijnklachten. Een verkeerde houding kan ook het zwevende rib-syndroom veroorzaken.

Vaak niet meteen herkend
Vaak wordt het niet (meteen) herkend door artsen en wordt er eerst gedacht aan nierstenen, galstenen, maag- of darmproblemen. Wanneer iemand pijnklachten heeft in de linker of rechter bovenbuik is het als (huis)arts zinvol om in de differentiaaldiagnose een zwevende-ribsyndroom te overwegen. Wanneer er geen verklaring is voor de klachten, voelen patiënten zich vaak niet begrepen.

Synoniemen

Synoniemen voor het zwevende rib-syndroom zijn:
  • costo-iliacaal syndroom
  • Cyriax-syndroom
  • rib-tip syndroom
  • slipping rib
  • clicking rib
  • twelfth rib
  • syndrome of hypersensitive xiphoid

Buikpijn / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.comBuikpijn / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.com

Wat zijn de symptomen?

Pijn en ontsteking

In geval van zwevende rib-syndroom kan beweging de zenuwen irriteren en bepaalde spieren in het getroffen gebied belasten. Dit kan resulteren in ontsteking en pijn. De meest voorkomende symptomen van het zwevende rib-syndroom zijn:
  • rugpijn
  • buikpijn die komt en gaat
  • buikpijn die aanvankelijk scherp en intens en daarna overgaat in een doffe pijn
  • klikkende, slippende en slijpende geluiden
  • moeite met ademen

Gewoonlijk ervaar je pijn bij het uitvoeren van bepaalde activiteiten waarbij de ribbenkast beweegt. Voorbeelden zijn buigen en opheffen, diep ademhalen of hoesten, rekken, traplopen, opstaan vanuit een zittende positie en omdraaien in bed.

In de meeste gevallen is een zwevende rib gelokaliseerd aan één kant af, hoewel het mogelijk is dat het aan beide zijden van de ribbenkast optreedt.

Hevige pijn in de linker en/of rechter bovenbuik

Iemand met het zwevende rib-syndroom kan klagen over heftige pijn gelokaliseerd in de linker en/of rechter bovenbuik. De pijn is vaak afhankelijk van bewegingen en bepaalde houdingen. De pijn kan ervaren worden als stekende pijn. De pijn kan continu aanwezig zijn of alleen bij bepaalde bewegingen, en kan verergeren bij bukken of andere houdingen. Er kan ook nachtelijke pijn optreden, vooral als je slaapt op de aangedane zijde.

Complicaties

Bij sommige mensen kan de pijn zo hevig zijn, dat het invaliderend is. Eenvoudige handelingen zoals het naar de andere kant draaien tijdens het slapen of het dragen van een beha kan dan te pijnlijk zijn. Het zwevende rib-syndroom zal geen intern schade aanrichten.

Drukpijn

Bij het zwevende rib-syndroom is drukpijn aanwezig op het distale einde van de 11e of 12e rib. Ook is er vaak amper ruimte tussen het distale uiteinde van de rib en de bekkenkam.

Wat is de oorzaak van het zwevende rib-syndroom?

Thoracolumbale scoliose of botontkalking

De oorzaak van het zwevende rib-syndroom is het toenemen van een reeds bestaande thoracolumbale scoliose op basis van de leeftijd of osteoporose (botontkalking). Thoracolumbale scoliose is een kromming in het bovenste gedeelte van de wervelkolom. Door deze kromming komt het distale uiteinde van de elfde of twaalfde rib tegen de bekkenkam. Dit geeft pijnklachten. Dit kan aan één of beide kanten ontstaan. Veelal zie je ook een duidelijke samenhang met bewegen of lichaamshouding.

Verkeerde houding

Het zwevende rib-syndroom kan ook ontstaan door een structureel verkeerde houding: een langdurige scheve zit- of werkhouding. Als je de hele dag een verkeerde werkhouding hebt waarbij je zijdelings je werk uitvoert of verkeerd zit, kunnen klachten niet uitblijven. In het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) wordt een patiënte met het zwevende rib-syndroom beschreven die recentelijk was begonnen met een nieuwe handwerkhobby. Tijdens het uitvoeren van deze hobby boog zij met grote regelmaat zijdelings over de stoelleuning teneinde het hobbymateriaal binnen handbereik te krijgen.¹ Ook bepaalde sporten en lichamelijke oefeningen die zijdelings worden uitgevoerd zoals fitness en rek-en strekoefeningen, kunnen de klachten veroorzaken.

Diagnose en onderzoek

Vraaggesprek
Veel van de symptomen van het zwevende rib-syndroom kunnen lijken op die van andere aandoeningen en daarom kan een arts verschillende tests doen om deze uit te sluiten. Een arts zal vragen stellen over de symptomen die je ervaart, inclusief hoe lang de symptomen aanwezig zijn en of iets de symptomen verergert. De arts zal tevens je medische voorgeschiedenis in ogenschouw nemen.

Hooking maneuver test
Bij deze test legt de arts zijn of haar vingers onder de ribbenrand en trekt vervolgens de ribbenkast op en neer. Als deze test pijn en ongemak veroorzaakt, dan is er waarschijnlijk geen vervolgonderzoek nodig om de diagnose van het zwevende rib-syndroom te bevestigen.

Differentiële diagnose
Andere mogelijke aandoeningen met vergelijkbare symptomen zijn:

Paracetamol werkt pijnstillend / Bron: Martin SulmanParacetamol werkt pijnstillend / Bron: Martin Sulman

Zwevende rib-syndroom behandeling en houding

De behandeling van het zwevende rib-syndroom is eenvoudig en bestaat uit uitleg, geruststelling, houdingsadviezen en zo nodig pijnstilling.² Het is belangrijk dat je beseft dat het een klacht is dat goed controleerbaar is, mits je een goede houding aanneemt. Lokale injectie met lidocaïne kan bij hevige pijn overwogen worden. Bij minder ernstige pijn kan paracetamol of NSAID's (afkorting van non-steroidal anti-inflammatory drugs, niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen) helpen.

Prognose

Het zwevende rib-syndroom resulteert niet in schade op de lange termijn en is ook niet van invloed op de inwendige organen. De aandoening verdwijnt soms vanzelf zonder behandeling.

Noten:
  1. R.J.L.F. Loffeld. Het zwevende-ribsyndroom: een veelal niet herkende oorzaak van pijnklachten. Ned Tijdschr Geneeskd. 2002;146:1813-5
  2. Ibid.

Lees verder

© 2016 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Zwevende rib-syndroomZwevende rib-syndroomPijn aan de rechter of linkerbuik en aan de zij/ flank? Grote kans dat je te maken hebt met het zwevende rib-syndroom (o…
Houten vloer: zwevend of verlijmenHouten vloer: zwevend of verlijmenEen houten vloer kan zwevend of verlijmd gelegd worden. Beiden opties heeft zijn voor-en nadelen. Bedenk daarom goed van…
Uitstekende onderste ribben: hoe te verhelpen?Uitstekende onderste ribben: hoe te verhelpen?De onderste twee ribben kunnen bij mensen te ver naar buiten uitsteken. Mensen met uitstekende botten kunnen zich erg st…
Gewrichtspijn: pijn in de vingers, schouders en knieënGewrichtspijn: pijn in de vingers, schouders en knieënPijn is erg vervelend en zeer ongewenst. Pijn in de gewrichten is extra erg omdat gewrichten elke dag gebruikt moeten wo…
Gekneusde ribben herkennenGekneusde ribben herkennenNiet altijd wordt een gekneusde rib herkent. Vaak ook wordt een kneuzing van de rib verward met een gebroken rib. Tussen…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/RicardoImagen
  • Healthline. Slipping Rib Syndrome. https://www.healthline.com/health/slipping-rib-syndrome (ingezien op 5-4-2018)
  • http://www.pijn.com/nl/patienten/oorzaak-pijn/diagnoses-per-regio/bovenrug-borstkas/rib-tip-syndroom/
  • http://www.pijn.com/nl/zorgverleners/pijndiagnose/pijndiagnoses-per-regio/bovenrug-borstkas/rib-tip-syndroom/
  • https://www.patient1.nl/encyclopedie/scoliose
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rib_(anatomie)
  • http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/144334-pijn-ribben-zere-ribben-links-en-rechts-oorzaken-ribpijn.html
  • Medical News Today. What is slipping rib syndrome? https://www.medicalnewstoday.com/articles/320417.php (ingezien op 5-4-2018)
  • R.J.L.F. Loffeld. Het zwevende-ribsyndroom: een veelal niet herkende oorzaak van pijnklachten. Ned Tijdschr Geneeskd. 2002;146:1813-5
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/AdamGregor
  • Afbeelding bron 2: Andrey Popov/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Martin Sulman

Reageer op het artikel "Zwevende ribsyndroom: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Petra Louppen, 13-09-2019 11:25 #4
Heb inderdaad last van het zwevend rib syndroom. Heb alles gelezen maar kan hier niet echt mee uit de voeten. Wat wordt er bedoeld met een pijn blokkade en hoe lang kan het duren voor het over gaat?
met vriendelijke groet Petra Louppen

Kramer, 30-08-2019 21:49 #3
Ik heb heel veel pijn in mijn zij, en werd mij verteld om veel te oefenen.
Maar je wil toch sneller dat het over gaat.
Zijn er nog tips om er mee te oefenen? Reactie infoteur, 02-09-2019
Een fysiotherapeut kan oefeningen en adviezen geven om de houding te verbeteren.

Eskens Marleen, 22-05-2019 16:55 #2
Ik vermoed ook heel erg dat ik het rib-tip syndroom heb. Waar kan ik daarvoor terecht. Heb ondraaglijke pijn en kan niet meer normaal zitten en rechtstaan en iets heffen. Heb een zware thoracolumbale scoliose waar ik al wel 40 jaar geleden voor geopereerd ben. Reactie infoteur, 24-05-2019
De huisarts kan een (voorlopige) diagnose stellen en u zo nodig verwijzen.

Roy, 28-08-2018 05:28 #1
Het komt me allemaal erg bekend voor. Zijn er specialisten hierin, zijn die er ook? En zo ja, waar kan ik die vinden?

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 02-09-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Pijn in lichaam
Bronnen en referenties: 12
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!