Bijnier-aandoeningen: tumoren bijnieren/syndroom van Cushing
De bijnieren zijn niet, zoals de naam lijkt uit te drukken, een orgaan die de nieren bijstaan in hun functie. De twee bijnieren (glandula suprarenalis of adrenalis) liggen op de nieren en zijn meestal ingebed in het vetkapsel van de nier. De bijnieren worden rijkelijk van bloed voorzien door drie slagaders. De bijnieren produceren hormomen die de stofwisseling reguleren. De bijnierschors produceert als belangrijkste hormoon cortisol en het bijniermerg maakt onder andere adrenaline.
Bijnier-aandoeningen: tumoren bijnieren/syndroom van Cushing
We behandelen in dit artikel twee aandoeningen van de bijnieren:Tumoren (gezwellen) in de bijnieren
Tumoren of gezwellen op de bijnieren zijn een zeldzaam verschijnsel. Het merendeel is niet kwaadaardig. Vaak verschijnen ze in één bijnier. De gevolgen van zo'n tumor is afhankelijk van de plaats waar ze verschijnen. Deze tumoren produceren hormonen die in de bloedbaan terecht komen en werkzaam zijn in het lichaam. Te dientengevolge komen er te veel bijnierhormonen in het lichaam terecht, waardoor zowel de stofwisseling als de waterhuishouding verstoord raken. Ook de reactie van het lichaam op spanning en stress kan ontregeld raken.Tumoren kunnen op twee plaatsen in de bijnier voorkomen:
- in de schors (de buitenlaag); en
- in het merg (het binnenste gedeelte).
Tumoren in het bijnierschors
- sterke haargroei op gezicht, ledematen en de rest van het lichaam;
- menstruatie wordt minder of blijft zelfs geheel uit;
- het kleiner worden van de borsten;
- clitoris wordt groter, groei van de clitoris;
- adamsappel (strottenhoofd) wordt groter en de stem wordt lager;
- haar op slapen en kruin wordt allengs minder.
Bij mannen wordt doorgaans een hoog gehalte van aldosteron niet opgemerkt.
Tumoren in het bijniermerg
Tumoren in het bijniermerg (feochromocytomen genaamd) veroorzaken een sterk verhoogde afgifte van epinefrine (adrenaline) en norepinefrine (noradrenaline) door het bijniermerg waardoor de bloeddruk sterk en blijvend is verhoogd (hoge bloeddruk/hypertensie).Symptomen en verschijnselen van tumoren in de bijniermerg
De mogelijke verschijnselen zijn onder andere:- zweten (transpireren);
- hevige hoofdpijn;
- netvliesbloedingen;
- hartkloppingen;
- duizeligheid bij plotseling opstaan;
- hoge bloeddruk;
- woedeaanvallen.
Behandeling
Vaak kunnen bijniertumoren operatief verwijderd worden. In geval we te maken hebben met kwaadaardige tumoren, kan chemotherapie of bestraling noodzakelijk zijn.Syndroom van Cushing
Het syndroom van Cushing is een verzamelnaam van allerlei symptomen die veroorzaakt wordt door een te hoog cortisolgehalte in het bloed, waardoor de regelmechanismen met betrekking tot de stofwisseling verstoord raken. Dit syndroom komt vaker bij vrouwen voor. De meest voorkomende oorzaken zijn:- Een langdurige behandeling met corticosteroïden, dat zijn middelen die zijn afgeleid van het natuurlijke bijnierschorshormoon cortisol, zoals prednison, en die worden aangewend ter bestrijding van reumatoïde artritis en andere ontstekingsaandoeningen. Dergelijke medicatie versterken het effect van corticosteroïden.
- Een tumor van de bijnierschors (zie voorgaande) met als gevolg een overproduktie van corticosteroïden.
- Een tumor van de hypofyse-voorkwab (hersenen), die de productie van hormonen in de bijnieren regelt - de hypofyse geeft in dat geval teveel van het hormoon ACTH af, hetgeen de bijnieren stimuleert om cortisol te maken.
De symptomen, signalen, tekenen en klachten van het syndroom van Cushing
De symptomen kunnen zich in enkele maanden tijd ontwikkelen en zijn:- vollemaansgezicht: het gezicht kan rood en bol worden;
- gewichtstoename, met name rond borst en buik;
- moeheid, snel uitgeput;
- moeite met traplopen als gevolg van spierverslapping - kan ook bij de armen het geval zijn;
- emotionele en psychische labiliteit / depressiviteit en gevoelens van somberheid / negatieve gemoedsveranderingen;
- bloeddrukverhoging;
- vetbobbels tussen de schouderbladen, onder aan de nek;
- bovenmatige haargroei op gezicht en lichaam;
- onregelmatige menstruatie of zelfs het geheel uitblijven van de menstruatie;
- roodpaarse strepen op de romp (vaak op de buik, maar ook op dijen en armen);
- snel blauwe plekken;
- vorming van acne;
- verminderde geslachtsdrift, minder zin in seks, of zelfs helemaal geen zin meer;
- vetzucht (obesitas);
- botafbraak, het broos worden van de botten (osteoporose / botontkalking);
- verhoogd glucose-gehalte van het bloed (hyperglykemie);
- diabetes mellitus;
- chronische hartkwaal.
Behandeling
Als de diagnose is gesteld, dan hangt de behandeling af van de achterliggende oorzaak van de aandoening. Bij een langdurige behandeling met corticosteroïden, kan besloten worden de dosis te verminderen of de kuur te beëindigen. Stop nooit zonder tussenkomst van uw huisarts met medicatie.Bij een tumor, zal een medicijn worden voorgeschreven die het corticosteroïden-niveau omlaag brengt. De tumoren worden operatief verwijderd en/of bestreden via chemotherapie of bestraling.
Verder lezen:
Klik hier voor een artikelenreeks over kanker: anale kanker, tumoren (gezwellen) in de bijnieren, blaaskanker, darmkanker - dikkedarmkanker/endeldarmkanker, humaan papillomavirus en risico (genitale) kanker (HPV), leverkanker, lipkanker, maagkanker, mondkanker, tongkanker, mondholte-carcinomen, peniskanker, prostaatkanker, teelbalkanker/zaadbalkanker, tumoren (kanker) van neus/neusbijholten - neuskanker, vaginakanker en vulvakanker (kanker/tumoren vulva: schaamlippen, clitoris). © 2009 - 2010 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op 03-07-2009, laatst gewijzigd op 03-11-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Tartuffel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...
Verwante artikelen
- Syndroom of ziekte van Cushing: Het syndroom van Cushing is een weinig voorkomende aandoening, die wordt veroorzaakt door verhoogde cortisolbloedspiegels. Cortisol is een essentieel hormoon uit de bijniersch…
- Bijnieren klachten: hyperaldosteronisme/ziekte van Conn: Bijnieren klachten: hyperaldosteronisme / ziekte van Conn. De 2 bijnieren liggen als een mutsje op de nieren en zijn ingebed in het vetkapsel v/d nier…
- De ziekte van Cushing bij paarden: Niet alleen mensen kunnen de ziekte van Cushing krijgen, paarden, met name paarden die al enigszins op leeftijd zijn, kunnen dit ook.
- Dik zijn met medische oorzaak: het Syndroom van Cushing: Dik zijn is vaak vervelend en afvallen de oplossing. Maar wat als je niet kunt afvallen doordat dik zijn helemaal niet je eigen schuld is, maar het ge…
- Tumoren, oftewel kanker: Tegenwoordig hoor je veel om je heen over mensen die kanker hebben (gehad). Het woord ‘kanker’ heeft dezelfde werking als het woord ‘pest’ vroeger had. Het wordt geassocieerd met de…
Bronnen en/of referenties
- Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
Reageer op het artikel "Bijnier-aandoeningen: tumoren bijnieren/syndroom van Cushing"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
