InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Buikpijn: symptomen, oorzaken en behandeling pijn in de buik

Buikpijn: symptomen, oorzaken en behandeling pijn in de buik

Buikpijn: symptomen, oorzaken en behandeling pijn in de buik Buikpijn of pijn in de buik verwijst naar pijn in het gebied tussen de borst en het bekken. De meeste gevallen van buikpijn zijn mild en hebben een aantal veel voorkomende oorzaken, zoals spijsverteringsproblemen of spierspanning. Afhankelijk van de oorzaak, kan buikpijn gepaard gaan met andere symptomen zoals misselijkheid, braken of diarree. Buikpijn verdwijnt vaak snel, ofwel spontaan of met zelfzorgmaatregelen. Buikpijn, vooral als deze gepaard gaat met ernstige of chronische klachten, kan ook een teken zijn van ernstige onderliggende medische aandoeningen, waaronder kanker of orgaanfalen. Plotselinge en ernstige of langdurige buikpijn kan onmiddellijke medische behandeling vereisen. Raadpleeg bij aanhoudende, verergerende of ernstige klachten altijd de huisarts. De oorzaak van buikpijn wordt gediagnosticeerd op basis van de kenmerken van de pijn, het lichamelijk onderzoek en door aanvullend onderzoek. Behandeling hangt af van de oorzaak.
Buikpijn / Bron: Istock.com/WavebreakmediaBuikpijn / Bron: Istock.com/Wavebreakmedia

Wat is buikpijn?

Buikpijn duidt op pijn die wordt gevoeld in de buik. Ofschoon pijn kan ontstaan ​​uit de weefsels van de buikwand rondom de buikholte (zoals de huid en de spieren), wordt de term buikpijn in het algemeen gereserveerd om pijn te beschrijven die voortkomt uit organen in de buikholte. Organen die in de buikholte liggen zijn:

Af en toe kan je last krijgen van buikpijn, terwijl de pijn voortkomt uit organen die niet binnen, de buikholte liggen, bijvoorbeeld van de onderkant van de longen, de nieren, de baarmoeder of eierstokken. Aan de andere kant is het ook mogelijk dat pijn van organen in de buik buiten de buikholte wordt gevoeld. De pijn van een alvleesklierontsteking kan bijvoorbeeld in de rug worden gevoeld. Deze laatste vormen van pijn worden vaak beschreven als 'uitstralingspijn', omdat de pijn niet afkomstig is van de locatie waar het wordt gevoeld maar uitstraalt naar elders.

Symptomen van buikpijn

Buikpijn kan overal in de buik worden gevoeld of op een specifieke plek, bijvoorbeeld linksonder, rechtsboven of rond de navel. Buikpijn kan steeds aanwezig zijn of komen en gaan. Buikpijn kan stekend, zeurend, dof of krampend zijn. Symptomen die met buikpijn samenhangen, kunnen bestaan uit:

Oorzaken van pijn in de buik

Er zijn meerdere oorzaken van buikpijn. De meest voorkomende oorzaken zijn de volgende.

Buikgriep

Buikpijn kan worden veroorzaakt door buikgriep, een infectie van de maag en darmen, waardoor je last krijgt van misselijkheid, braken en diarree. Bacteriën of virussen veroorzaken de meeste gevallen van buikgriep en de symptomen verdwijnen meestal binnen een paar dagen. Veel voorkomende symptomen van buikgriep zijn:

Winderigheid

Wanneer je voedsel, water of speeksel doorslikt, slikt je ook kleine hoeveelheden lucht in, dat zich in het spijsverteringsstelsel opbouwt. Gassen kunnen zich ook ophopen als je voedsel verteert. Het lichaam moet dit opgebouwde gas kwijt door scheten of windjes te laten (flatulentie) of door te boeren (oprispingen). Als je windjes vasthoudt, dan kun je last krijgen van opgehoopte darmgassen wat kan leiden tot krampen en buikpijn.

Prikkelbaredarmsyndroom

Het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) is een groep van (buik)klachten die vaak samen optreden. Symptomen van PDS bestaan uit:
  • buikpijn en krampen
  • obstipatie en diarree (vaak afwisselend)
  • dringende behoefte om te poepen
  • overmatig gasvorming
  • opgeblazen gevoel
  • veranderingen in stoelgang
  • slijm in de ontlasting

Buikpijn is het primaire symptoom voor veel mensen met PDS en het wordt vaak verlicht na een stoelgang.

Zure reflux

Zure reflux duidt op het terugstromen van de zure inhoud van de maag in de slokdarm. Dit veroorzaakt bijna altijd een branderig gevoel en pijn. Zure reflux veroorzaakt vaak ook abdominale symptomen, zoals een opgeblazen gevoel of krampen. De pijn wordt vaak gevoeld hoog in het maagkuiltje of achter het borstbeen. Je kunt ook een ongemakkelijk gevoel in de bovenbuik ervaren.

Misselijkheid en braken / Bron: Istock.com/CentralITAllianceMisselijkheid en braken / Bron: Istock.com/CentralITAlliance

Braken

Braken veroorzaakt vaak buikpijn als maagzuur omhoog komt in het spijsverteringskanaal en weefsels irriteert. Het braken op zich kan ook pijn in de buik veroorzaken. Bij het braken spannen de buikspieren en de spieren in het middenrif zich hevig samen, waardoor het pijnlijke buikspieren kan opleveren

Maagslijmvliesontsteking

Wanneer de maagwand ontstoken of opgezwollen raakt, kan pijn optreden. Misselijkheid, braken, gasvorming en een opgeblazen gevoel zijn andere veel voorkomende symptomen van maagslijmvliesontsteking.

Voedselintoleranties

Wanneer je lichaam niet (goed) in staat is om bepaald voedsel te verteren, wordt het afgebroken door darmbacteriën, die tijdens het proces gas afgeven. Wanneer grote hoeveelheden onverteerd materiaal aanwezig is, wordt er veel gas geproduceerd, wat druk en pijn veroorzaakt en kan uitmonden in een opgeblazen gevoel en buikpijn.

Obstipatie

Obstipatie of verstopping kan leiden tot buikkrampen en buikpijn. Obstipatie verhoogt namelijk de druk op de dikke darm, wat pijn kan veroorzaken. Als je minder dan drie keer per week moet poepen, is er sprake van obstipatie. Je krijgt hierbij harde ontlasting in de vorm van keutels en het poepen doet pijn. Voldoende drinken, bewegen en vezelrijke voeding kunnen helpen obstipatie te voorkomen.

Gastro-oesofageale refluxziekte (GORZ)

Gastro-oesophageale refluxziekte, of terugloop van maag naar de slokdarm, kan buikpijn, maagzuur en misselijkheid veroorzaken. Het gaat bij GORZ om (periodiek) terugvloeien van maagzuur in de slokdarm (oesofagus).

Maagzweer / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.comMaagzweer / Bron: Alila Medical Media/Shutterstock.com

Maagzweer

Een maagzweer die niet (goed) geneest, kan ernstige en aanhoudende buikpijn veroorzaken. De meest voorkomende oorzaken van een maagzweer is de Helicobacter pylori bacterie en het overmatig gebruik of langdurig gebruik van niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's), zoals ibuprofen.

Ziekte van Crohn

De ziekte van Crohn is een inflammatoire darmaandoening, wat resulteert in pijn, gasvorming, diarree, misselijkheid, braken en een opgeblazen gevoel. Gezien de chronische aard kan de aandoening leiden tot ondervoeding, waardoor gewichtsverlies en uitputting optreedt.

Coeliakie

In geval van coeliakie (glutenintolerantie) kun je niet tegen gluten, een eiwit dat voorkomt in veel granen, zoals tarwe en gerst. Dit veroorzaakt ontstekingen in de dunne darm, resulterend in pijn. Diarree en een opgeblazen gevoel zijn ook veelvoorkomende symptomen van coeliakie. In de loop van de tijd kan ondervoeding optreden, resulterend in gewichtsverlies en uitputting.

Menstruele krampen

Menstruatie kan ontstekingen en pijn in de buik veroorzaken. Een opgeblazen buik, gasvorming, krampen en obstipatie kunnen ook optreden tijdens de menstruatie, waardoor buikpijn ontstaat.

Endometriose

Endometriose uit zich als hevige menstruatieklachten. Bij deze chronische aandoening is weefsel dat op baarmoederslijmvlies lijkt aanwezig op plekken buiten de baarmoeder, zoals op eierstokken, eileiders, buikvlies, blaas of darmen, hetgeen leidt tot klachten tijdens de menstruatie. Vooral hevige pijn bij de menstruatie treedt hierbij op.

Blaasontsteking

Urineweginfecties zoals een blaasontsteking worden meestal veroorzaakt door bacteriën, voornamelijk E.coli-soorten, die de urethra (plasbuis) en blaas koloniseren, waardoor een blaasontsteking ontstaat. Symptomen zijn buikpijn (pijn in de onderbuik), een drukkend gevoel en een opgeblazen gevoel in de onderbuik. De meeste infecties veroorzaken ook pijn bij het urineren en troebele, stinkende urine.

Weinig voorkomende oorzaken

Minder vaak voorkomende oorzaken van buikpijn zijn onder meer:

Een warme kruik bij buikpijn / Bron: Absolutimages/shutterstockEen warme kruik bij buikpijn / Bron: Absolutimages/shutterstock

Wanneer een huisarts bezoeken?

De meeste gevallen van buikpijn zijn niet ernstig en de symptomen verdwijnen binnen enkele uren tot dagen met zelfzorgmaatregelen, zoals rust, pijnstiling, een warme kruik en voldoende drinken. Veel medicijnen die beschikbaar zijn via de winkel of online, zoals antacida (maagzuurremmers) en pijnstikkers (bijvoorbeeld paracetamol), helpen ook om de klachten te verminderen.

Acute (plotselinge en ernstige) of chronische (langdurige) buikpijn is vaak een teken van een onderliggende aandoening die medische aandacht en behandeling behoeft. Symptomen die medische aandacht vereisen (van de huisarts), zijn onder meer:
  • onverklaard gewichtsverlies
  • onverklaarbare moeheid en uitputting
  • veranderingen of verstoringen in stoelgang, zoals chronische obstipatie en/of diarree, die niet binnen enkele uren of dagen verdwijnen
  • rectale (anale) bloeding of bloed in ontlasting
  • ongewone vaginale afscheiding
  • afscheiding uit de penis
  • chronische pijn die voortduurt na het nemen van vrij verkrijgbare medicijnen of terugkomt na het stoppen van voorgeschreven medicatie
  • symptomen van een urineweginfectie

Behandeling van buikpijn met medicijnen

Er zijn diverse soorten medicijnen die worden gebruikt voor de behandeling van de onderliggende oorzaak van buikpijn. Er zijn bijvoorbeeld medicijnen voor de behandeling van eenvoudige virale buikgriep of ter behandeling van een maagzweer, terwijl een operatieve ingreep en/of chemotherapie de beste manier kan zijn om bepaalde kankers in de buik te behandelen. Voor andere oorzaken kan de arts antispasmodica voorschrijven. Deze medicijnen zorgen ervoor dat het colon zich ontspant, als gevolg waarvan de overgevoeligheid van de ingewanden en de buikpijn afneemt. In andere gevallen kan de arts antimicrobiële middelen, H2-blokkers of zelfs nitraten of morfine voorschrijven. Enkele oorzaken kunnen alleen worden behandeld door een operatie (bijvoorbeeld abdominale verklevingen van vorige operaties en bepaalde buikletsels).

Leefstijlveranderingen ter preventie

Veranderingen in leefstijl hangen af van de oorzaak van de pijn.
  • Eet gezond en gevarieerd, beweeg voldoende en rook niet.
  • Vermijd overmatig alcoholgebruik.
  • Betracht goede hygiëne, met name handen wassen na het poepen.

Angst / Bron: Istock.com/bahadosAngst / Bron: Istock.com/bahados

Buikpijn bij kinderen gekoppeld aan angst bij volwassenen

Kinderen met functionele buikpijn dat betekent regelmatig terugkerende buikpijn waarvoor geen specifieke oorzaak wordt gevonden lopen vijf keer meer kans op een comorbide angststoornis als ze de leeftijd van 21 jaar hebben bereikt dan gezonde kinderen, zo laat onderzoek zien die is gepresenteerd tijdens de jaarlijkse conferentie van de Anxiety Disorders Association of America.¹ Twee andere studies die op de conferentie aan bod kwamen suggereren dat de behandeling van angst bij volwassenen zowel gastro-intestinale als psychiatrische symptomen vermindert.

Al met al tonen deze studies aan dat de vroege diagnose en behandeling van angst in de kindertijd een aanzienlijke invloed heeft op de volwassen hersen-darm-verbinding die beide kanten uitwerkt. Darmen en de hersenen staan op diverse manieren met elkaar in verbinding. De darm is een intelligent orgaan en wordt daarom ook 'het tweede brein', of 'brein achter de navel' genoemd. De wetenschap die zich daar intensief mee bezig houdt, heet neuro-psycho-gastro-enterologie.

Nieuw onderzoek van Lynn Walker, verbonden aan de Vanderbilt University School of Medicine in Nashville, Tennessee (VS), heeft aangetoond dat kinderen in de leeftijd van 8 tot 15 jaar bij wie de pijn in de buik blijft bestaan tot hun 21e levensjaar, op volwassen leeftijd een vijf keer grotere kans hebben op een angststoornis en dat mensen bij wie de pijn is verdwenen als ze 21 jaar zijn, twee keer zoveel kans op een angststoornis hebben. Vroeg ingrijpen is derhalve geboden.

Noten:
  1. Anxiety Disorders Association of America (ADAA) 32nd Annual Conference. Session 306R, presented April 13, 2012; poster 106, presented April 14, 2012.

Lees verder

© 2018 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Buikpijn bij kinderenBuikpijn bij kinderenBuikpijn bij kinderen is heel vervelend. Het kan veel verschillende oorzaken hebben zoals stress, diarree, maagzuur, con…
Een maagzweer of gewoon buikpijn?Een maagzweer of gewoon buikpijn?Buikpijn is de meest gehoorde klacht, vooral kinderen klagen hier nog al eens van. De buik bestrijkt een groot gebied en…
Buikpijn: soorten, mogelijke oorzaken en behandelingBuikpijn: soorten, mogelijke oorzaken en behandelingBuikpijn is iets waar de meeste mensen wel eens last van hebben. Denk maar aan de stress van een drukke baan, of de span…
Wat te doen bij spastische darmen?Wat te doen bij spastische darmen?Een spastische darm wordt ook wel een prikkelbare darm genoemd. Met een prikkelbare darm heb je wekenlang buikpijn. Met…
Pijnklachten buik: welke pijnstillers nemen tegen buikpijn?Pijnklachten buik: welke pijnstillers nemen tegen buikpijn?Pijnklachten in de buik kunnen variëren van lichte tot gematigde en erg hevige buikpijn. Afhankelijk van de oorzaak zal…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Silviarita, Pixabay
  • Anxiety Disorders Association of America (ADAA) 32nd Annual Conference. Session 306R, presented April 13, 2012; poster 106, presented April 14, 2012.
  • https://www.mountsinai.org/health-library/symptoms/abdominal-pain
  • https://www.health.govt.nz/your-health/conditions-and-treatments/diseases-and-illnesses/abdominal-pain
  • https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/4167-abdominal-pain
  • https://kidshealth.org/en/kids/abdominal-pain.html
  • https://www.netdoctor.co.uk/conditions/digestive-health/a11617/lower-abdominal-pain-in-women/
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/Wavebreakmedia
  • Afbeelding bron 2: Elbud/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/CentralITAlliance
  • Afbeelding bron 4: Alila Medical Media/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 5: Absolutimages/shutterstock
  • Afbeelding bron 6: Istock.com/bahados

Reageer op het artikel "Buikpijn: symptomen, oorzaken en behandeling pijn in de buik"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 09-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Pijn in onderbuik
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!