InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Teelbalkanker/ zaadbalkanker, tumoren teelballen, symptomen

Teelbalkanker/ zaadbalkanker, tumoren teelballen, symptomen

Teelbalkanker/ zaadbalkanker, tumoren teelballen, symptomen Teelbalkanker of zaadbalkanker: behandeling, klachten en symptomen teelbalkanker. Testistumoren zijn een vrij zeldzaam verschijnsel. Desondanks is teelbalkanker de meest voorkomende kankersoort of carcinoom bij jonge mannen. Over het algemeen is dit een zeer kwaadaardig carcinoom. Desalniettemin kunnen de meeste mensen met teelbalkanker curatief behandeld worden, dat wil zeggen behandeling die op genezing is gericht. We richten ons in dit artikel specifiek op kiemceltumoren van de testis.

Teelbalkanker


Epidemiologie: hoe vaak komt teelbalkanker voor?

Van alle kwaadaardige tumoren bij de man, is ongeveer 1-2% gelokaliseerd in de testis. Het overgrote deel hiervan, circa 95%, ontwikkelen zich in de spermaproducerende cellen, zogeheten kiemceltumoren. De overige zijn vooral Leydig-celtumoren - de cellen van Leydig maken deel uit van het bindweefsel van de zaadbal - en maligne (kwaadaardige) lymfomen, dat is een type cel van het immuunsysteem.

Ieder jaar wordt in Nederland bij 400 mensen kiemceltumoren vastgesteld. Bij jonge mannen tussen de 20 en 40 jaar zijn dit de meest voorkomende kwaadaardige tumoren. Maar ze kunnen ook bij jonge kinderen en oudere mannen worden vastgesteld, ofschoon bij mannen van 60 jaar en ouder maligne lymfomen in de testis vaker voorkomen dan kiemceltumoren. Het is vooralsnog onduidelijk of erfelijkheid een rol speelt. Bij 2-3% van de patiënten wordt na verloop van een aantal jaren, een tweede kiemceltumor in de andere testikel gevonden.

Risicofactoren teelbalkanker/zaadbalkanker

Niet-ingedaalde teelballen of teelbal bij de geboorte wordt vaak genoemd als risicofactor. De kans dat een tumor ontstaat in een niet-ingedaalde teelbal is dertigmaal groter dan bij een normaal ingedaalde teelbal. Er is een statistische relatie, doch het oorzakelijk verband is niet duidelijk. Heden ten dage gaat men er van uit dat niet zozeer de afwijkende ligging van de testikel bijdraagt in de tumorvorming, maar dat er een genetisch bepaalde factor een rol speelt.(1)

Mannen die al eens eerder teelbalkanker hebben gehad, hebben een iets grotere kans dat ze opnieuw teelbalkanker ontwikkelen. Ook is de kans op teelbalkanker groter bij testisatrofie. Testisatrofie is het verschrompelen van de weefsels van één of beide zaadballen, hetgeen aangeboren kan zijn of zich op latere leeftijd kan ontwikkelen.

Een andere risicofactor is cannabisgebruik. Cannabis verhoogt het risico op teelbalkanker met factor twee. Marihuana heeft nog veel meer, soms onomkeerbare, schadelijke effecten op het mannelijke voortplantingsstelsel, zoals een verlaging van het testosterongehalte, onvruchtbaarheid en impotentie.(2)

Verschijnselen, klachten, kenmerken en symptomen van teelbalkanker

Bij teelbalkanker kunnen zich de volgende symptomen voordoen:
  • vaak: harde pijnloze knobbel ter grootte van een erwt in de betreffende teelbal;
  • vrij vaak: pijnloze zwelling c.q. vergroting van de testikel of teelbal - verandering qua grootte en textuur (3);
  • soms: een doffe pijn of een onbestemd gevoel in de onderbuik, achter of in het scrotum - een dof, zwaar gevoel in de onderbuik, achter de balzak of in de balzak zelf;
  • heel soms: een scherpe pijn in de aangedane zaadbal;
  • ook is het mogelijk dat de klachten verband houden met metastasen (uitzaaiingen): deze kunnen aanleiding geven tot rugpijn, uitstralende pijn in de benen, buikpijn, of een zwelling van de borstklier of van het gebied rond de tepel.

Stadiumindeling teelbalkanker/zaadbalkanker

Artsen kunnen vaststellen in welk stadium de ziekte zich bevindt. Er worden bij teelbalkanker vier stadia onderscheiden:

Stadium I Geen metastasen, de tumor is beperkt gebleven tot de testikel.
Stadium II De ziekte beperkt zich tot de testikel en de lymfekliergebieden onder het middenrif.
Stadium IIII Vanuit de testikel heeft de ziekte zich uitgebreid in de lymfekliergebieden zowel onder als boven het middenrif.
Stadium IV Metastasen in longen, lever, hersenen of skelet.

Behandeling en prognose van teelbalkanker

Er is sprake van twee soorten tumoren: seminomen en niet-seminomen. Seminiomen blijken zeer stralingsgevoelige tumoren te zijn. Bij seminomen wordt na verwijdering van een zaadbal, orchidectomie genaamd, meestal overgegaan op radiotherapie op de regionale lymfeklieren - in veel gevallen ook wanneer er geen uitzaaiingen zijn vastgesteld. Bij verdergaande lymfeklieruitzaaiingen kan overgegaan worden op chemotherapie.

Bij niet-seminomen wordt er bij stadium I (zie voorgaande) na orchidectomie volstaan met regelmatige controle van de patiënt; een soort 'wait-and-see policy'. Bij tumorgroei (zo'n 25% van de patiënten) kan men dan volstaan met chemotherapie. Indien er wel uitzaaiingen worden vastgesteld, fase II, III en IV, wordt er doorgaans ingezet op polycheomotherapie.

Zelfonderzoek van de teelbal/teelballen

Bij mannen die zijn behandeld voor teelbalkanker, bestaat er een kleine kans op het krijgen van een tweede teelbaltumor - een recidief. Bij de controles in het ziekenhuis zal hierop gelet worden. Verder zal worden aangeraden zelf de 'overgebleven' teelbal regelmatig te onderzoeken op onregelmatigheden. Het zelf onderzoeken van de teelballen overigens aan te raden voor alle mannen. Dit kan heel goed na een warme douche. Rol hierbij de teelbal voorzichtig tussen uw duim en wijsvinger. Indien u een zwelling of verharding voelt, neem dan contact op met uw huisarts of - als u teelbalkanker hebt gehad - met uw behandelende arts.

Klik hier voor meer informatie over aandoeningen aan de teelbal (o.a. pijn teelbal).

Klik hier om naar de artikelenreeks over de genitaliën van de man te gaan, waar we aandoeningen bespreken van de penis (piemel), teelballen (zaadballen, testes), scrotum (balzak) en prostaat.

Noten
  1. C.J.H. van de Velde (redactie): Oncologie; zevende herziene druk, Bohn Stafleu van Loghum, 2005, p. 397.
  2. Cannabis verdubbelt risico op teelbalkanker: http://www.e-gezondheid.be (voor de laatste keer geraadpleegd op 15 juni 2009)
  3. Een excessieve hoeveelheid vocht dat zich ophoopt in de teelbal waarbij een zwelling ontstaat, wordt hydrokèle genoemd.

Lees verder

© 2009 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Fimosis, Teelbaltumor symptomen en Bijbalontsteking.
Gerelateerde artikelen
Teelbalkanker, oorzaken, symptomen en behandelingTeelbalkanker (testiscarcinoom) is de meest voorkomende soort kanker bij mannen jonger dan 35 jaar. Ongeveer 0,004% van…
Kanker: teelbalkankerTeelbalkanker is een redelijk zeldzame vorm van kanker, die ongeveer 4 op de 100.000 mannen treft. De kanker begint mees…
Teelbalkanker of zaadbalkanker: symptomen, behandelingTeelbalkanker of zaadbalkanker: symptomen, behandelingBij teelbalkanker/zaadbalkanker is er sprake van een kwaadaardig gezwel van de teelbal. Teelbalkanker komt niet vaak voo…
Pijn aan teelbal: oorzaken en behandeling bij zaadbalpijnPijn aan teelbal: oorzaken en behandeling bij zaadbalpijnPijn aan de teelballen kan voor een man erg hinderlijk zijn en een reden voor ongerustheid. Hoewel pijn aan de testikels…
Teelbalkanker zelf opsporen, symptomen en behandelingTeelbalkanker zelf opsporen, symptomen en behandelingIedere man dient vanaf zijn vijftiende levensjaar zijn teelballen regelmatig te controleren. Vanaf deze leeftijd is het…
Bronnen en referenties
  • Cannabis verdubbelt risico op teelbalkanker: http://www.e-gezondheid.be (voor de laatste keer geraadpleegd op 15 juni 2009)
  • C.J.H. van de Velde (redactie): Oncologie; zevende herziene druk, Bohn Stafleu van Loghum, 2005.
  • Teelbalkanker: http://74.125.77.132 (voor de laatste keer geraadpleegd op 15 juni 2009)
  • Zaadbalkanker: http://nl.wikipedia.org/wiki/Teelbalkanker (voor de laatste keer geraadpleegd op 15 juni 2009)

Reageer op het artikel "Teelbalkanker/ zaadbalkanker, tumoren teelballen, symptomen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

J. Gunthard, 28-09-2013 10:35 #4
Waarom werden er geen namen van virussen vermeld, die de teelbal/zaadbalkanker
veroorzaken?

Sgtpot, 24-07-2013 11:47 #3
Ik heb een pijnloze knobbel te grote van een erwt. Naar de dokter geweest (al 3x) en die zegt dat het niks is. Gewoon een cyste. Geen zorgen over te maken. Ik ben nog steeds bang dat de dokter fout is. Af en toe heb ik ook een rare pijn eraan. Alsof iemand er hele tijd tegen aandrukt. De dokter zegt dat het niks is op basis van een beetje voelen en uitleggen wat een cyste was. Wil eig naar de uroloog, maar ben bang dat het te laat is omdat ik maanden ermee heb gelopen en dat de dokter zei: niks aan doen… Wie weet raad? Reactie infoteur, 31-07-2013
Ik heb hier een artikel geschreven over cysten in de bijbal: http://alturl.com/mr3ww

U twijfelt of de huisarts wel de de goede diagnose heeft gesteld. U kunt in dat geval een second opinion aanvragen. Een patiënt is altijd gerechtigd een second opinion direct aan een tweede arts te vragen. Het recht op de mening van een andere behandelaar (huisarts, tandarts of specialist) is geregeld in de Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO).

De Wilde Davy, 24-05-2013 16:18 #2
Ik heb teelbalkanker gehad in 2004 en een paar keer chemo. ik leef nu met 1 bal alles ging goed op sexueel vlak maar nu begint het te minderen qua zin in sex.
Kan ik hiervoor een testobehandeling krijgen zoja bij wie moet ik dan terecht?
Alvast bedankt. Reactie infoteur, 26-05-2013
Het verwijderen van een zaadbal hoeft niet te leiden tot vermindering van de geslachtsdrift (libido) en evenmin tot impotentie. U kunt uw probleem het beste bespreken met uw huisarts, zodat hij/zij kan onderzoeken wat de oorzaak is.

Joel, 08-09-2012 16:28 #1
Ik heb al een tijd last ban me teel-zaadbal. Ze krimpen en de zak is rimpelig op dat moment. Ook heb ik last van steken in me bovenbeen en onderbuik en heb al een rijdje last van hevige hoofdpijn. Dik lijkt allemaal op deze sympthomen en klopt dit? Krijg er een beetje een naar gevoel doer! Reactie infoteur, 17-09-2012
Het is belangrijk om uw klachten voor te leggen aan uw huisarts, zodat hij/zij kan onderzoeken wat er aan de hand is.

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Kanker, gezwellen en tumoren
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!