Pyomyositis: Bacteriële infectie met aangetaste spieren
Pyomyositis (tropische pyomyositis) is een aandoening waarbij een etterende infectie van de skeletspieren ontstaat. De infectieziekte komt tot stand door bacteriën die zich verspreiden via de bloedbaan. Meestal gaat deze (tropische) aandoening gepaard met de vorming van een abces. De symptomen van de bacteriële infectie zijn vrij algemeen zoals pijn in de dij en koorts. Hierdoor is het klinisch beeld moeilijk te plaatsen voor de arts, waardoor de diagnose meestal vertraging oploopt en een agressievere behandeling noodzakelijk is om het leven van de patiënt te redden. De aandoening werd voor het eerst in de medische literatuur beschreven door de arts Scriba in Japan in 1885.
Epidemiologie van (tropische) aandoening
Pyomyositis is een tropische infectie hoewel de ziekte steeds meer voorkomt in gematigde klimaten. Dit blijkt uit een Italiaans wetenschappelijk onderzoek dat verscheen in Journal Medical Case Report in 2016. Tropische pyomyositis komt voornamelijk voor in twee leeftijdsgroepen: kinderen in de leeftijd van twee tot vijf jaar en volwassenen tussen twintig en vijfenveertig jaar. Mannen zijn vaker aangetast dan vrouwen door de infectieziekte.
Oorzaken van bacteriële infectie
Pyomyositis is een acute bacteriële infectie die in 90% van de gevallen wordt veroorzaakt door
stafylokokkenbacteriën, vooral
Staphylococcus aureus. De bacteriën tasten de skeletspieren aan wat resulteert in een gelokaliseerde
abcesvorming. Ook andere bacteriën zijn mogelijk de veroorzaker van de aandoening zoals:
Risicofactoren van pyomyositis
De meeste patiënten met pyomyositis in de tropengebieden zijn gezond zonder onderliggende aandoening, terwijl de meeste patiënten die leven in gematigde gebieden, een
verzwakt immuunsysteem of een onderliggende ziekte ervaren. De infectieziekte komt echter mogelijk ook tot stand bij mensen die verder gezond zijn.
Volgende risicofactoren zijn bekend voor pyomyositis:
Aangetaste spieren
De grote skeletspiergroepen zijn aangetast bij pyomyositis. De (tropische) aandoening tast namelijk voornamelijk de spieren van de onderste ledematen aan, hoewel het ook de spieren van de bovenste ledematen, de romp en de wervelkolom mogelijk treft. De meest getroffen spieren zijn:
- biceps
- buik- en ruggenmergspieren
- gastrocnemius
- iliopsoas
- pectoralis major
- quadriceps glutei
- serratus anterior
Bij de meeste patiënten is een enkele spiergroep aangetast, maar bij 12% - 40% van de patiënten zijn meerdere spiergroepen sequentieel of gelijktijdig betrokken.
Symptomen: Aangetaste spieren
Het ziektebeeld is verdeeld over drie fasen.
Eerste fase
In het beginstadium treden meestal eerst subtiele tekenen op zoals:
- een algemeen ziek gevoel (malaise)
- een beperkt bewegingsbereik, en pijn en stijfheid bij het maken van bewegingen
- een stevige zwelling van de getroffen spieren
- gezwollen lymfeklieren aan de zijkant van de liesstreek en in de nek
- keelpijn
- koorts (eventueel met tussenpozen) en rillingen
- lage rugpijn
- pijn en zwakte in de bil / flank / heup / dij tijdens het lopen en bij aanraking
Tweede fase
Vanaf de tweede week tot de derde week vormt het abces zich in de spier. Hoge piekkoorts met ernstigere systemische symptomen is typerend voor het ‘etterende stadium’. De meeste patiënten bezoeken met deze symptomen de arts. De klassieke tekenen van een abces ontbreken vaak omdat de infectie diep zit en de bovenliggende spier gespannen is. Bij een naaldaspiratie (opzuigen van pus) bemerkt de arts pus. Regionale
lymfeklieren zijn niet betrokken.
Derde fase
Een onbehandelde infectie verspreidt zich verder wat resulteert in bacteriëmie (erg veel bacteriën in het bloed), gevolgd door septikemie (
bloedvergiftiging), een
septische shock (complicatie van
sepsis met lage bloeddruk), acuut
nierfalen en verspreidende abcessen. Daarnaast treedt weefselversterf van de aangetaste spieren op. Deze symptomen vragen een diepgaande en agressieve behandeling.
Diagnose en onderzoeken
Vaak een late diagnose
De diagnose gebeurt vaak pas in een laat stadium omdat de aangetaste spier zich diep bevindt, de lokale symptomen niet duidelijk zijn, de typische vroege tekenen ontbreken en de ziekte redelijk onbekend is. Een gemiddelde vertraging van tien dagen vanaf het begin van de symptomen tot de juiste diagnose is in de literatuur vermeld.
![Een bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay](/artikel-fotos/miske/873387757552-thumb1.jpg)
Een bloedonderzoek is nodig /
Bron: Frolicsomepl, Pixabay
Diagnostisch onderzoek
De aspiratie van pus van de spier of een
spierbiopsie met kweek en weefselkleuring is de gouden standaard wanneer grote abcessen afwezig zijn. Laboratoriumonderzoeken zijn niet specifiek en zijn zelden nuttig bij de diagnose van pyomyositis. Wel neemt de arts een bloedstaaltje omdat hij op deze manier in staat is om te onderzoeken op welke antibiotica de bacteriën het beste reageren.
Beeldvormende onderzoeken zoals
röntgenfoto’s, een
echografie, een
CT-scan en een
MRI-scan bepalen de kenmerken en de ernst van de spierinfectie en het al dan niet aanwezige abces.
Behandeling
Antibiotische behandeling
- Pyomyositis wordt meestal behandeld met antibiotica. Stafylokokken zijn vaak gevoelig voor de antibiotica penicilline, cefazoline, vancomycine en clindamycine. De therapieduur is meestal twee tot drie weken.
- In het geval van een ernstige aandoening kan ziekenhuisopname noodzakelijk zijn voor een intravenieuze toediening van antibiotica.
- Ernstigere aandoeningen worden behandeld met chirurgie om abcessen te draineren, gevolgd door een antibioticabehandeling voor een periode van vier tot zes weken.
- Een antibiogram helpt om de juiste antibiotica te kiezen voor de behandeling.
Prognose van pyomyositis
De prognose is gunstig wanneer de aandoening op tijd wordt gediagnosticeerd en behandeld. De sterftecijfers bij tijdige behandeling zijn ongeveer 0% - 5% en bij vertraagde behandeling ongeveer 30% - 50%. Vertraagde diagnose leidt vaak tot een ernstigere en uitgebreider infectie met een hogere mortaliteit en morbiditeit.
Complicaties van pyomyositis
- Longabcessen
- sepsis (bacteriën in het bloed) en een septische shock
- nierfalen
- Verspreiding van de infectie naar andere organen (bv. hersenabces)
- Spierschade met functionele beperkingen
- gewrichtsschade door afwezigheid van spieren en bindweefsel
- vertraagde genezing van de aangetaste spieren en gewrichten
- angina door bacteriële infecties van de keelholte en mondholte
- yoga en fysiotherapie kunnen nodig zijn als behandeling van infectieziekte
Preventie van pyomyositis
Er zijn geen specifieke richtlijnen voor het voorkomen van pyomyositis. Echter, het kan nuttig zijn om te letten op de volgende aspecten om infecties te verminderen:
- het vermijden van onveilige injecties en het versterken van goede hygiëne bij injecties
- het voorkomen van een zwak immuunsysteem
- het tijdig behandelen van infecties en onderliggende aandoeningen
- het vermijden van infectie van insectenbeten door gebruik van insectenwerende middelen
- het volgen van een gezonde levensstijl en het voorkomen van ondervoeding
- het vermijden van contact met geïnfecteerde personen en het houden van een goede persoonlijke hygiëne
- het uitvoeren van medische controles bij aanwezigheid van risicofactoren
Lees verder