InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Diabetes mellitus en risico op hart- en vaataandoeningen

Diabetes mellitus en risico op hart- en vaataandoeningen

Diabetes mellitus en risico op hart- en vaataandoeningen Hart- en vaataandoeningen komen vaak voor bij patiënten met suikerziekte. Gemiddeld 65% van de patiënten met diabetes mellitus sterft aan een soort hartaandoening of een beroerte. Het risico op overlijden door hart- en vaatziekten en een beroerte is twee tot vier keer zo hoog bij patiënten met suikerziekte in vergelijking met gezonde personen. Vooral patiënten met diabetes mellitus type 2 lijden aan hartziekten. Hartaandoeningen zijn namelijk de belangrijkste doodsoorzaak bij patiënten met type 2-suikerziekte. Enkele tips verminderen de kans op cardiovasculaire aandoeningen bij diabetici.

Oorzaken van hartaandoeningen bij patiënten met diabetes mellitus

De meest voorkomende oorzaak van hart- en vaatziekten bij een patiënt met diabetes mellitus is atherosclerose (slagaderverkalking), een ophoping van cholesterol in de bloedvaten die zuurstof en voeding aan het hart leveren. Wanneer de cholesterolplaque uiteenvalt of scheurt, probeert het lichaam dit met bloedplaatjes te herstellen. Omdat de slagader klein is, blokkeren de bloedplaatjes de bloedstroom, waardoor er geen zuurstof meer kan vrijkomen en een patiënt een hartaanval ontwikkelt. Hetzelfde proces vindt mogelijk plaats in alle slagaders in het lichaam. Wanneer een tekort aan bloed naar de hersenen aanwezig, kampt de patiënt met een beroerte. Een tekort aan bloed aan de voeten, handen of armen resulteert in een perifere vaatziekte.

Risicofactoren van cardiovasculaire aandoeningen bij suikerziekte

Diabetes mellitus is behandelbaar, maar zelfs als de glucosespiegels onder controle zijn, neemt het risico op hartaandoeningen en een beroertes sterk toe. Patiënten met suikerziekte en dan vooral met type 2 hebben mogelijk volgende aandoeningen of problemen die bijdragen aan de ontwikkeling van cardiovasculaire aandoeningen (hart- en vaatziekten).

Abnormaal cholesterolgehalte en hoge triglyceriden

Cholesterol is een type vet geproduceerd door de lever dat aanwezig is in het bloed. Patiënten met diabetes mellitus hebben vaak een ongezond cholesterolgehalte, waaronder een hoog LDL (slechte) cholesterolgehalte, een laag HDL (goede) cholesterolgehalte en hoge triglyceriden. Deze triade van slechte lipidetellingen komt vaak voor bij patiënten met premature coronaire hartziekten (kransslagaderaandoeningen). Het is ook kenmerkend voor een lipidenstoornis die gepaard gaat met insulineresistentie (cellen reageren niet op insuline).

Familiegeschiedenis

Een familiegeschiedenis van hartziekten draagt mogelijk eveneens bij aan de kans op het ontwikkelen van een hartaandoening. Als één of meer van de familieleden vóór de leeftijd van vijftig jaar een hartaanval kreeg, heeft een diabeticus een nog hogere kans op het ontwikkelen van een hartaandoening.

Gebrek aan fysieke activiteit

Een sedentaire levensstijl (veel zitten) is een andere belangrijke risicofactor voor insulineresistentie en cardiovasculaire aandoeningen. Trainen en gewicht verliezen voorkomt of vertraagt de ontwikkeling van diabetes mellitus type 2, verlaagt de bloeddruk en vermindert het risico op een hartaanval en een beroerte.

Hoge bloeddruk (hypertensie)

Een hoge bloeddruk is een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Er is tevens een positieve associatie tussen een hoge bloeddruk en insulineresistentie. Wanneer patiënten zowel een hoge bloeddruk als suikerziekte hebben, wat een veel voorkomende combinatie is, verdubbelt hun risico op hart- en vaatziekten. Bij patiënten die een hoge bloeddruk hebben, moet het hart harder werken om bloed te pompen. Een hoge bloeddruk kan het hart belasten, de bloedvaten beschadigen en het risico op een hartaanval, een beroerte, oogproblemen en nierproblemen vergroten.

Obesitas (zwaarlijvigheid)

Obesitas is een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten en is sterk geassocieerd met insulineresistentie. Gewichtsverlies verbetert het cardiovasculaire risico, verlaagt de insulineconcentratie en verhoogt de insulinegevoeligheid. Obesitas en insulineresistentie zijn ook in verband gebracht met andere risicofactoren, waaronder een hoge bloeddruk.

Diabetici die roken lopen een verhoogd risico op hart- en vaatziekten / Bron: Geralt, PixabayDiabetici die roken lopen een verhoogd risico op hart- en vaatziekten / Bron: Geralt, Pixabay

Roken

Rokers (die al dan niet lijden aan suikerziekte) hebben een hoger risico op hartaandoeningen en een beroerte.

Slecht gereguleerde bloedsuikers (te hoog) of buiten het normale bereik

Diabetes mellitus doet de bloedsuikerspiegel soms tot gevaarlijke niveaus stijgen (hyperglykemie). Medicatie is vaak nodig om de bloedsuikerspiegel te beheersen.

Patiënten met insulineresistentie of diabetes in combinatie met één of meer van deze risicofactoren lopen een nog groter risico op hartaandoeningen of beroertes.

Symptomen

Hartfalen

Diabetici lopen ook een groter risico op hartfalen, een ernstige medische aandoening waarbij het hart niet in staat is om bloed adequaat te pompen. Dit leidt tot een vochtophoping in de longen (longoedeem) die ademhalingsmoeilijkheden veroorzaakt, of vochtretentie in andere lichaamsdelen (vooral de benen) waardoor gezwollen benen tot stand komen.

Hartaanval

De symptomen van een hartaanval omvatten:

Perifere vaatziekte

Een perifere vaatziekte gaat gepaard met de volgende mogelijke symptomen:

Behandeling van hartziekte bij patiënten met suikerziekte

Hartziekten

Er zijn verschillende behandelingsopties voor hartziekten bij diabetici afhankelijk van de ernst van de hartaandoening:
  • aspirinetherapie om het risico op bloedstolsels te verminderen die leiden tot hartaanvallen en beroertes
  • chirurgie
  • lichaamsbeweging om gewicht te verliezen, een te hoge bloedsuikerspiegel, een te hoge bloeddruk en te hoge cholesterolwaarden te verbeteren en om buikvet te verminderen (risicofactoren van hartziekten)
  • medicijnen
  • voedingsaanpassingen

Perifere vaatziekte

De behandeling van een perifere vaatziekte bestaat uit één of meer van volgende therapieën:
  • aspirinetherapie
  • chirurgie (in sommige gevallen)
  • cholesterol onder de 100 brengen
  • deelname aan een normaal wandelprogramma (45 minuten per dag, gevolgd door rust)
  • medicijnen
  • speciaal schoeisel
  • stoppen met roken
  • streven naar een A1C van minder dan 7%
  • verlagen van de bloeddruk tot minder dan 130/80

Aspirine
Een lage dosis aspirinetherapie wordt aanbevolen voor mannen en vrouwen met diabetes mellitus type 1 of 2 die ouder zijn dan 40 jaar en een hoog risico lopen op hartaandoeningen en perifere vaataandoeningen. Een arts bepaalt of een behandeling met aspirine geschikt is. Als een patiënt bepaalde medische aandoeningen heeft, is aspirinetherapie mogelijk niet aanbevolen.

Het eten van een gezonde en gevarieerde voeding is belangrijk / Bron: Jill111, PixabayHet eten van een gezonde en gevarieerde voeding is belangrijk / Bron: Jill111, Pixabay

Preventie van hartaandoening bij diabetici

De beste manier om hart- en vaatziekten te voorkomen, is goed voor zichzelf zorgen en de diabetes mellitus goed onder controle houden:
  • de bloedsuikerspiegel zo normaal en stabiel mogelijk houden
  • de cholesterolaantallen onder controle krijgen, mogelijk met behulp van medicatie
  • een gezonde bloeddruk behouden, indien nodig met medicatie. Het doelwit voor patiënten met diabetes mellitus ligt onder de 130/80.
  • een hartgezonde voeding eten zoals het mediterrane dieet of het DASH-dieet.
  • gewicht verliezen bij overgewicht
  • met een arts praten over aspirinetherapie
  • regelmatige lichaamsbeweging uitoefenen
  • stoppen met roken
  • stress verminderen

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Diabetes/suikerziekte: Wanneer loop je risico?Veel mensen denken dat ze niet zo snel diabetes zullen krijgen, en blijven doorgaan met een slechte levensstijl. Toch is…
Pravastatine: medicijn dat cholesterol verlaagtPravastatine: medicijn dat cholesterol verlaagtWe hebben vet nodig in onze voeding voor vele processen binnen ons lichaam. Wanneer we te veel vet eten, kan er een teve…
Diabetes type 2: inhoud, risico en behandelingDiabetes type 2: inhoud, risico en behandelingDiabetes mellitus type 2, ofwel (ouderdoms)suikerziekte, is een toenemend voorkomende ziekte in vele landen, en zo ook i…
Atorvastatine voor een lager cholesterolgehalteAtorvastatine voor een lager cholesterolgehalteWe hebben cholesterol nodig om vet in het lichaam te transporteren en het is nodig om cellen, hormonen en gal te maken.…
Suikerziekte: Heb ik diabetes?Suikerziekte: Heb ik diabetes?Diabetes, ook wel suikerziekte, komt steeds vaker voor. In Nederland hebben een miljoen mensen diabetes; minstens een kw…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 12 april 2019:
  • Cardiovascular Disease and Diabetes, https://www.heart.org/en/health-topics/diabetes/why-diabetes-matters/cardiovascular-disease--diabetes
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diabetes, Heart Disease, and Stroke, https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/preventing-problems/heart-disease-stroke
  • Heart Disease and diabetes, https://www.webmd.com/diabetes mellitus/type-2-diabetes mellitus-guide/heart-blood-disease#1
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Jill111, Pixabay

Reageer op het artikel "Diabetes mellitus en risico op hart- en vaataandoeningen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 13-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Diabetes mellitus
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!