InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Weinig plassen: oorzaken, symptomen en behandeling oligurie

Weinig plassen: oorzaken, symptomen en behandeling oligurie

Weinig plassen: oorzaken, symptomen en behandeling oligurie De medische term van weinig plassen is oligurie. Weinig plassen kan gepaard gaan met andere symptomen zoals buikpijn, koorts, branderig gevoel bij het plassen en (veel) zweten. Dat is afhankelijk van de oorzaak. Oligurie duidt op verminderde uitscheiding van urine. Door verschillende oorzaken kan de normale hoeveelheid urine die per dag 1000 tot 1500 ml bedraagt, behoorlijk dalen. Normaal gesproken kan dit eenvoudigweg te wijten zijn aan een te kleine hoeveelheid vloeistoftoevoer (te weinig drinken). In sommige gevallen kan oligurie komen door ook ernstige ziekten zoals nierinsufficiëntie (nierfalen), die levensbedreigend zijn en onmiddellijke medische zorg behoeven.

Wat is oligurie?

De meeste gezonde mensen kunnen hun plas ophouden tot de blaas circa 800 ml urine bevat. De gemiddelde persoon produceert 1500 ml urine per dag, waarbij de frequentie van urineren afhankelijk is van een aantal factoren. De meeste volwassenen plassen 5 tot 8 keer per dag bij een vochtinname van zo 1,5 tot 2 liter per dag. Als je slechts drie tot vier keer per dag moet plassen en de hoeveelheden urine extreem klein zijn, dan wordt gesproken van oligurie (weinig plassen). De dagelijks uitgescheiden hoeveelheid urine is daarbij ongeveer tussen de 100 en 600 milliliter. Daarnaast bestaat er polyurie, een aandoening waarbij je overmatig moet urineren (veel plassen) en pollakisurie., een toename van het aantal urinelozingen per dag zonder dat de dagelijks geproduceerde hoeveelheid urine toeneemt (vaak plassen).

Buikpijn / Bron: Leszek Glasner/Shutterstock.comBuikpijn / Bron: Leszek Glasner/Shutterstock.com

Symptomen

Afhankelijk van de oorzaak kan weinig plassen gepaard gaan met andere symptomen zoals:
  • buikpijn
  • koorts
  • branderig gevoel bij het plassen
  • (veel) zweten
  • spierkrampen
  • bloed in de urine
  • pijn bij het plassen
  • tachycardie (snelle hartslag)
  • duizeligheid
  • hoofdpijn

Oorzaken van weinig plassen

Oligurie of verminderde uitscheiding van urine kan door verschillende factoren worden veroorzaakt. De hoeveelheid urine bij oligurie is minder dan 500 - 600 milliliter binnen 24 uur.

Urinewegen / Bron: La Gorda/Shutterstock.comUrinewegen / Bron: La Gorda/Shutterstock.com

Storing van de sluitspier van de blaas

De verminderde urinestroom kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door een verstoring van de sluitspier van de blaas. Door een tumor of verklevingen kan de functie van de kringspier van de blaas verminderd zijn, zodat de uitscheiding van de urine beperkt is.

Urinewegobstruatie door vergrote prostaat

Naarmate de prostaat groter wordt, drukt de klier de plasbuis steeds meer samen en blokkeert aldus de urinestroom. Dit wordt 'urinewegobstructie' genoemd. Mannen die zijn getroffen door prostaatkanker kunnen hiermee te maken krijgen. De prostaat is een kleine klier die rondom de urinebuis ligt en als de klier vergroot raakt als gevolg van kanker dan kan dit de urinebuis afknellen. Een goedaardige prostaatvergroting (prostaathypertrofie) kan dit ook veroorzaken.

Zenuwaandoeningen

Zenuwaandoeningen die van invloed zijn op de geleiding van signalen aan de blaas, kunnen ook oligurie veroorzaken. De blaas geeft impulsen af ​​aan bepaalde hersengebieden om de blaas te ledigen wanneer haar capaciteit is bereikt. Als deze stimulus echter wordt verstoord, neemt de hoeveelheid urine dat je loost af.

Verstoorde nierfunctie

De hoeveelheid urine is ook fundamenteel afhankelijk van de functie van de nieren. In geval van nieraandoeningen kan er onvoldoende urine worden geproduceerd, wat een oligurie kan veroorzaken. Er is dan sprake van slecht werkende nieren (acute nierinsufficiëntie of nierfalen). Zo'n oligurie is bijvoorbeeld het typische symptoom van nierfilterontsteking (glomerulonefritis).

Uitdroging

Te weinig urine komt vaak door uitdroging als gevolg van braken, diarree of koorts en gelijktijdig onvoldoende vochtinname.

Sommige medicijnen veroorzaken oligurie / Bron: Stevepb, PixabaySommige medicijnen veroorzaken oligurie / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicijnen

Een andere oorzaak zijn medicijnen die schadelijk kunnen zijn voor de nieren, waaronder chemotherapie of immunosuppressieve geneesmiddelen en bepaalde antibiotica.

Psychosomatische oorzaak

Een oligurie kan een gevolg zijn van psychosomatisch lijden. Depressie of apathie zijn mogelijk. Een arts moet worden geraadpleegd als een persoon lijdt aan een apathie, zich isoleert van andere mensen of een aanhoudende depressieve stemming heeft. Als de persoon zich in een levensfase bevindt die veel van hem vraagt ​​of erg stressvol is, kunnen verschillende ontspanningsmethoden helpen.

Arts raadplegen

Wanneer je weinig plast dien je een arts te raadplegen, zeker als het een aantal dagen aanhoudt. Als maximum 500 milliliter wordt uitgescheiden in de loop van een dag ondanks een normale vloeistofinname, zal de arts gaan onderzoeken wat er aan de hand is. Als de hoeveelheid urine nog lager is, moet onmiddellijk een bezoek aan een arts worden afgelegd. Als de uitgescheiden hoeveelheid urine continu afneemt over een langere periode, is ook een bezoek aan een arts noodzakelijk. Het kan zijn dat er zweren of tumoren aanwezig die blijven groeien en aldus de nieractiviteit of de blaasfunctie verstoren, of er is sprake van een (goedaardige) prostaatvergroting. Als er bijkomende klachten zijn, zoals pijn tijdens het plassen, ongemak en pijn in de buik of bloed in de urine, moet zo snel mogelijk een arts worden geraadpleegd.

CT-scan / Bron: Tyler Olson/Shutterstock.comCT-scan / Bron: Tyler Olson/Shutterstock.com

Onderzoek en diagnose

De volgende onderzoeken zijn uitermate zinvol voor het achterhalen van de oorzaak van oligurie. Na een meting van de hoeveelheid urine die je plast in milliliters (bijvoorbeeld in een maatbeker) gedurende 24 uur, kan een zelfkatheterisatie gedaan worden met als doel om het residu te bepalen, dus om te controleren of je blaas leeg is na het urineren. Beeldvormend onderzoek kan ook zinvol zijn om afwijkingen op te sporen die de klachten zouden kunnen veroorzaken. Met een echografie kunnen de nieren, de prostaat, de urineleiders en de blaas zichtbaar gemaakt worden op een beeldscherm. Zo nodig kan een MRI- of CT-scan worden uitgevoerd om de diagnose aan te vullen en te bevestigen. Daarnaast kunnen bloedonderzoek en urineonderzoek zinvol zijn.

Complicaties

Oilgurie als gevolg van een acuut nierfalen kan leiden tot talrijke complicaties als het niet wordt behandeld. Hierdoor worden met name veel orgaansystemen getroffen. Vooral in de longen kan vocht optreden. Ophoping van vocht in de longen heet longoedeem. Verder kan acute respiratory distress syndrome of ARDS ontstaan, een aandoening waarbij de longen om verschillende redenen niet effectief werken.

Oedeem kan leiden tot cardiovasculair hartfalen. Oligurie veroorzaakt complicaties zoals aritmieën (afwijkingen van het ritme waarmee het hart pompt), die optreden als gevolg van een ontregelde elektrolytenbalans. Het daaruit voortkomende hartfalen veroorzaakt verdere complicaties. Oligurie kan leiden tot verdere complicaties zoals uremie of niervergiftiging en metabole acidose, een te lage pH (< 7,35) van het bloed, dat wordt veroorzaakt door een overschot aan zure of een tekort aan basische stoffen.

Behandeling van weinig plassen

Aangezien weinig plassen of oligurie meestal wijzen op een acuut nierfalen, kan een vroege behandeling de klachten vaak gaat verhelpen.Naast de algemene behandeling bestaande uit compensatie van het vloeistofvolume en een aanpassing van de verlaagde bloeddruk in je lichaam, worden de buitensporige kaliumelektrolyten verminderd. Voor dit doel wordt bijvoorbeeld glucose aan het lichaam toegevoegd. Zogenaamde diuretica of plaspillen voeren het teveel aan vocht af. Dialyse moet ook worden overwogen in geval van oligurie omdat er een risico is op acuut nierfalen bestaat. Als een oligurie echter niet gebaseerd is op nierschade, maar alleen op een verminderde hoeveelheid vocht, is vloeistoftoevoer via infusie of oraal (via de mond) voldoende. De wijze van toediening is afhankelijk van de ernst van de uitdroging. Als een oligurie merkbaar wordt door middel van vochtretentie in de benen, kan vochtafdrijvende medicatie worden toegediend.

Prognose

Weinig plassen of oligurie is een zeer gevaarlijke en ongezonde toestand voor je lichaam en kan in het ergste geval leiden tot de dood. Om deze reden moet de onderliggende oorzaak snel opgespoord en adequaat behandeld worden. Zonder behandeling leidt een oligurie tot spierkrampen en ook tot tachycardie (snelle hartslag), In het ergste geval kan de getroffen persoon een plotselinge hartdood (waarbij de bloedsomloop plotseling stilstaat) krijgen en eraan overlijden. Niet zelden leidt de ziekte ook tot duizeligheid of ernstige hoofdpijn en beperkt daardoor de kwaliteit van leven aanzienlijk. Snelle behandeling van oligurie voorkomt ernstige complicaties en restverschijnselen.

Preventie

Om weinig plassen of oligurie te voorkomen, wordt een regelmatige en normale toevoer van vocht aanbevolen, omdat dit van vitaal belang is. Bovendien moet je in een vroegtijdig stadium een arts raadplegen in het geval van blaas- en nierontstekingen, prostaatproblemen en vochtretentie. Veel mensen zijn vatbaar voor hartfalen of nier- en blaasinfecties, die de vorming van oligurie en vochtretentie veroorzaken. Om deze redenen is een controle door de behandelende arts de beste preventie van oligurie.

Lees verder

© 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Oligurie: Verminderde urineproductie (weinig urinevorming)Oligurie: Verminderde urineproductie (weinig urinevorming)Plassen is nodig, want hierdoor verdwijnen giftige afvalstoffen uit het lichaam waardoor het lichaam goed kan functioner…
Urine en plassen: aandoeningen, klachten en uiterlijkNormaal produceert een persoon ongeveer 2 liter urine per dag. Dit gebeurt vooral overdag, ís nachts wordt weinig geplas…
Vruchtwater bij de ontwikkeling van het maagdarmstelselVruchtwater bij de ontwikkeling van het maagdarmstelselVruchtwater is van groot belang voor de ontwikkeling van een foetus, met name voor de ontwikkeling van het maagdarmstels…
Pijn bij het plassen bij de vrouw: oorzaken en behandelingPijn bij het plassen bij de vrouw: oorzaken en behandelingPijn bij het plassen is een probleem waar een heleboel vrouwen regelmatig last van hebben. Plasklachten bij de vrouw bes…
Steeds het gevoel dat je vaak moet plassen: hoe kan dat?Steeds het gevoel dat je vaak moet plassen: hoe kan dat?Of je nu ligt, zit of staat je hebt continue het gevoel dat je moet plassen; een loze aandrang. Veel mensen hebben er la…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Michaeljung/Shutterstock.com
  • https://encyclopedie.medicinfo.nl/ards
  • https://www.healthline.com/health/urine-output-decreased
  • https://www.zuyderland.nl/wp-content/uploads/2017/10/928-A4-Internet-folder-Residu-bepalen.pdf
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Urineren
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Oliguria
  • https://www.encyclo.nl/begrip/Pollakisurie
  • https://healthengine.com.au/info/oliguria-decreased-urine-production
  • https://www.simpto.nl/symptomen/weinig-plassen/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Metabole_acidose
  • https://study.com/academy/lesson/oliguria-definition-causes-symptoms-treatment.html
  • https://www.zgt.nl/patienten-en-bezoekers/onze-specialismen/de-prostaatkliniek/onderzoek/alle-onderzoeken-a-z/echografie-urinewegen/
  • https://www.uzleuven.be/nl/aritmieen
  • Afbeelding bron 1: Leszek Glasner/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: La Gorda/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Tyler Olson/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Weinig plassen: oorzaken, symptomen en behandeling oligurie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 27-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Urine
Bronnen en referenties: 17
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!