InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Afwijkingen clitoris/vagina/schaamlippen/vulva - pijn/jeuk

Afwijkingen clitoris/vagina/schaamlippen/vulva - pijn/jeuk

Afwijkingen clitoris/vagina/schaamlippen/vulva - pijn/jeuk De vulva zijn de uitwendige vrouwelijke geslachtsorganen en het bestaat uit de huid rond de schede, de buitenste en de binnenste schaamlippen en de clitoris. De vagina is het verbindingskanaal tussen de vulva en de baarmoeder. Klachten van de vulva en vagina kunnen op alle leeftijden voorkomen en kunnen onder meer bestaan uit jeuk en pijn of huidafwijkingen zoals rode vlekjes of gele of witte puntjes op de vulva of rond de vagina-opening. De meeste klachten worden veroorzaakt door infecties, maar ze kunnen ook voortkomen uit huidafwijkingen of een allergie. Een aantal aandoeningen en afwijkingen behandelen we in dit artikel.

Klacht clitoris/vagina/schaamlippen/vulva


Verzakking van de baarmoeder en de vagina

Een baarmoeder- of vaginaverzakking komt vooral na de overgang voor, wanneer de banden en de spieren van de bekkenbodem die de vagina en de baarmoeder in het bekken houden, zwakker worden door een lager gehalte van het hormoon oestrogeen. Obesitas (overgewicht) en grote of zware kinderen hebben gebaard, zijn risicofactoren. Het komt meer voor bij blanke vrouwen. Naast obesitas, kunnen chronisch hoesten of hard moeten persen bij het ontlasten, aandoeningen waardoor extra druk op de spieren en banden in het bekken uitgeoefend wordt, waardoor er ook een verzakking kan ontstaan. De ernst kan variëren. In sommige gevallen kan de baarmoeder buiten de vulva komen.

De symptomen en verschijnselen van baarmoederverzakking en vaginaverzakking
Een baarmoeder- en/of vaginaverzakking kan de volgende klachten geven:
  • een zeurend gevoel of lichte pijn in de onderbuik en (onder)rug;
  • een drukkend en/of vol gevoel in de vagina;
  • het gevoel dat er iets naar buiten komt of iets uit de vagina steekt, wordt wel 'balgevoel' genoemd;
  • blaasklachten, zoals ongewild urineverlies (urine-incontinentie) en vaker moeten plassen;
  • problemen met de ontlasting - moeite om te ontlasten, obstipatie (verstopping);
  • soms moeite om te fietsen en te zitten;
  • problemen bij de geslachtsgemeenschap zoals dyspareunie: genitale pijn die samengaat met de coïtus en vaginale droogte.

Volgens de literatuur zijn er twee soorten verzakkingen van de vaginawand:
  • cystocele; en
  • rectocele.

Een cystocele is een verzakking van de vaginavoorwand met de daarachter gelegen blaas en een rectocele is een verzakking van de vagina-achterwand met de daarachter gelegen endeldarm. Beide soorten verzakkingen kunnen alleen of samen optreden. Ook is het in combinatie met een baarmoederverzakking mogelijk.

Behandeling verzakking van de baarmoeder en de vagina
Bij een milde verzakking kan vaak worden volstaan met het voorschrijven van oestrogeenhormomen ter versteviging van het ondersteunende weefsel. Soms is een baarmoederverwijdering onvermijdelijk. Deze operatie zal in combinatie met een 'plastiek', een operatie waarbij de vaginawanden op hun oorspronkelijke plaats worden teruggezet, worden uitgevoerd.

Vulvovaginitis/vaginitis/vulvitis: ontsteking van de vulva en/of vagina

Vulvovaginitis is een ontsteking van de vulva en vagina. Het is in feite een verzamelnaam van allerlei mogelijke ontstekingen in de vulva en vagina. Vulvitis is in de geneeskunde een ontsteking van de vulva en een ontsteking van de vagina wordt vaginitis genoemd. Gecombineerd spreekt men van vulvovaginitis.

In de meeste gevallen wordt vulvovaginitis veroorzaakt door een infectie en daarbij staat de schimmel Candida albicans (schimmelinfectie) op de eerste plaats. Een trichomonasinfectie, een infectie veroorzaakt door het protozoön Trichomonas vaginalis, die tot de seksueel overdraagbare aandoening trichomonisasis leidt, kan ook de oorzaak zijn (Trichomonas vaginalis). Bij sommige vrouwen komt de aandoening voort uit een teveel aan onschadelijke bacteriën die zich normaalgesproken ophouden in de vagina en dan zijn met name Gardnerella vaginalis en Mycoplasmahominis de boosdoeners (bacteriële vaginosis).

Soms wordt de aandoening veroorzaakt door irritatie als gevolg van het gebruik van bepaalde geparfumeerde badpodukten en crèmes. Bij een tekort aan het vrouwelijk hormoon oestrogeen kunnen ook klachten optreden. Na de overgang wordt de huid van de vulva dunner, atrofie genaamd. Daarbij kunnen gemakkelijk ontstekingen optreden (atrofische vulvitis). Bij kinderen kunnen ongebruikelijke infecties en terugkerende episodes van onverklaarbare vulvovaginitis, een aanwijzing van seksueel misbruik zijn.

Terzijde: wat is een ontsteking en wat zijn de oorzaken?
De reactie van het lichaam op beschadiging van een weefsel, vindt plaats in de vorm van een ontsteking. Vaak is een ontsteking pijnlijk en vervelend, maar het is een adequate reactie van het lichaam. Er zijn vijf soorten schadelijke prikkels die een ontstekingsreactie kunnen veroorzaken:
  1. Mechanische oorzaak: trauma door een stompe of een scherpe beschadiging, bijvoorbeeld een kneuzing respectievelijk steek- of snijwond. Denk hierbij ook aan veel krabben, waardoor de huid opengaat of het openschuren van de huid door bepaalde kleding of ondergoed te dragen.
  2. Chemische oorzaak: door bijvoorbeeld injectievloeistof of bloed dat buiten de bloedbaan terecht komt.
  3. Thermische oorzaak: door verbranding of bevriezing.
  4. Immunologische oorzaak: door een allergie (hooikoorts, astma, eczeem) of door auto-immuunziekten.
  5. Ziektekiemen: virussen, bacteriën, schimmels/gisten en protozoën.

De symptomen die kunnen optreden zijn:
  • irritatie en jeuk van het genitale gebied (vulva en vagina);
  • ontsteking (irritatie, roodheid en zwelling) van de Labia majora (grote schaamlippen), Labia minora (kleine schaamlippen) of perineale gebied (het gebied tussen anus en vagina);
  • toegenomen afscheiding uit de vagina (zie hieronder);
  • bij trichomonasinfectie: overvloedige, gele, schuimige en vies ruikende afscheiding uit de vagina;
  • bij bacteriële infectie soms een grijswitte afscheiding met een onprettige, vieze, onwelriekende, visachtige geur;
  • bij schimmelinfectie soms een dikke, witte afscheiding die er min of meer als kaas uitziet;
  • branderigheid (branderig gevoel) en jeuk;
  • pijn bij het vrijen;
  • ongemak bij het plassen of een branderig gevoel tijdens het plassen.

De symptomen de zich kunnen voordoen, zijn uiteraard afhankelijk van de oorzaak van de infectie.

Risicofactoren vaginitis:
  • onbeschermde seks met wisselende partners;
  • recent antibioticagebruik (antibiotica doodt de bacteriën die de candidaschimmel bestrijden);
  • diabetes mellitus (suikerziekte), vrouwen met deze ziekte zijn extra vatbaar een schimmelinfectie;
  • immuundeficiëntie (aids, chemotherapiepatiënten, systemisch corticoïdengebruik), vanwege verminderde weerstand (immuniteit).

De oorzaak van de infectie is bepalend voor de juiste behandeling. Meestal zal er een antibioticakuur worden voorgeschreven.

Bartholinitis: infectie van één of beide klieren van Bartholin

De klieren van Bartholini zijn twee slijmafscheidende klieren, gelegen in de vulva bij de uitgang van de vagina. Deze klieren ter grootte van een erwt produceren vloeistof die de vagina tijdens de geslachtsgemeenschap moeten bevochtigen. Bij bartholinitis raken één of beide klieren ontstoken. Vaak is het een gevolg van een bacteriële infectie in de vagina. De ontsteking kan ook veroorzaakt worden door een seksueel overdraagbare aandoening (SOA). Het buisje dat uitkomt in de vulva kan verstopt raken, waardoor er een pijnlijke zwelling ontstaat. Dit fenomeen wordt wel Bartholin-cyste genoemd. Ook kan er een pijnlijk abces ontstaan.

Mogelijke verschijnselen zijn:
  • koorts;
  • pijnlijke en rode vagina-opening;
  • bij een abces is het gebied opgezwollen en pijnlijk en gevoelig bij aanraking of tijdens de geslachtsgemeenschap.

Bartholinitis kan worden behandeld met een antibioticakuur. Bij een cyste of een abces is meestal chirurgisch ingrijpen geboden.

Vulvakanker: kanker aan de vulva

Vulvakanker is een vrij zeldzame aandoening. De verschijnselen die kunnen optreden, zijn:
  • jeuk en irritatie;
  • (bloederige) afscheiding;
  • pijn of branderig gevoel bij het plassen (branderigheid);
  • aanhoudende pijn in de vulvastreek
  • mogelijk een voelbare zwelling, een kleine verdikking of een zweer in de vulvastreek.

Vaginakanker: kanker aan de vagina

Vaginakanker komt net als vulvakanker ook zeer zelden voor. Bij deze kankersoort kunnen symptomen lange tijd uitblijven. De verschijnselen die op een gegeven ogenblik kunnen optreden, zijn:
  • waterige afscheiding uit de vagina;
  • bloedverlies na geslachtsgemeenschap;
  • in een later stadium kunnen blaas- en darmklachten ontstaan als gevolg van verspreiding van de kanker naar deze plekken in het lichaam (uitzaaiingen).

Allergie (jeuk, roodheid en irritatie)

Irritatie van de vulvahuid kan tot contacteczeem leiden. De symptomen daarvan zijn:
  • roodheid van de vulva;
  • jeuk van de vulva.

Irritatie kan door allerlei factoren ontstaan. Zo kan het gebruik van geparfumeerd of gekleurd toiletpapier, zeep, talkpoeder, ondergoed of badkleding sprays, crèmes, inlegkruisjes, zaaddodende pasta en condooms, aanleiding geven tot irritatie en eczeem veroorzaken.

Focale vulvitis (vulvaire vestibulitis, vulvair vestibulitis syndroom)

Focale vulvitis is een ziektebeeld - een combinatie van verschijnselen - die vooral voorkomt onder jonge vrouwen. De oorzaak kan een langdurige infectie van de schede zijn, zoals een schimmelinfectie.. Maar het ziektebeeld kan ook voortkomen uit een vervelende, zo niet traumatische ervaring op seksueel of fysiek vlak. De klachten zijn chronisch van aard en bestaan uit:
  • branderigheid en stekende pijn aan de vagina (vulvodynie);
  • irritatie of schraalheid van de vulva;
  • een verhoogde spanning van de bekkenbodemspieren, waarbij de schede tijdens de seksuele gemeenschap minder vochtig word;
  • terugkerende of aanhoudende genitale pijn die samengaat met de coïtus, geslachtsgemeenschap (dyspareunie);
  • na de coïtus treedt er een schraal en branderig gevoel op.

Allengs verergeren de klachten en in sommige gevallen is coïtus niet meer mogelijk vanwege de pijn.

Huidafwijkingen en huidaandoeningen

Bij de huidaandoening lichen sclerosus wordt de huid van de vulva dunner (atrophicus) of juist dikker (sclerosus), wit (lichen) en glanzend. Sommige delen van de vulva kunnen samengroeien, kleiner worden of zelfs geheel verdwijnen. De oorzaak is niet bekend. De belangrijkste symptomen zijn:
  • acute hevige, (schier) onverdraaglijke jeuk aan de vulva;
  • een rauw schrijnend gevoel en pijn;
  • bloedblaartjes en wondjes (door het krabben);
  • dikker worden van de huid van de vulva en de huid ziet er wit uit;
  • er kan littekenvorming ontstaan;
  • soms ontstaan er kloofjes en barstjes in de huid;
  • seksuele gemeenschap kan pijnlijk of zelfs onmogelijk zijn.

Door het verdikken van de huid, kan de urethra (plasbuis) overdekt raken hetgeen moeilijkheden geeft bij het urineren. Ook is het mogelijk dat de clitoris overwoekerd wordt. Verder kan de vagina nauwer worden waardoor geslachtsgemeenschap een pijnlijke aangelegenheid wordt. Ook kunnen er infecties ontstaan. In 6% van de gevallen gaat de afwijking over in kanker.

Vulvaire intra-epitheliale neoplasie (VIN) is een huidafwijking waarbij zich nieuw weefsel vormt in de huid, in de vorm van wratten, zweertjes of zwellingen. Het wordt veroorzaakt door het humaan papillomavirus. Ook deze huidafwijking kan een voorstadium zijn van vulvakanker. Bij ongeveer 9% van de vrouwen met ernstige afwijkingen ontstaat vulvakanker.

Syringomen zijn kleine goedaardige zweetkliertumoren, welke vaak in de puberteit ontstaan. Syringomen geven normaal gesproken geen klachten zoals jeuk of pijn. De papels zijn rond tot ovaal, huidkleurig tot geel (soms doorzichtig), variëren in grootte van 1 tot 3 mm, en zijn in groepjes gelokaliseerd rondom beide ogen. Ze kunnen ook op andere plaatsen van het lichaam voorkomen, zoals de vulva.

Ectopische talgkliertjes (Fordyce) kunnen aanwezig zijn op de buitenzijde van de kleine schaamlippen en zijn te herkennen als vele kleine gelig doorschijnende puntjes. Dit zijn vergrote talgkliertjes die soms ook voorkomen aan het slijmvlies van de lippen en aan tepels of oksels. Deze vergrote talgkliertjes zijn volkomen onschuldig. Als het als hinderlijk of storend wordt ervaren kan eventueel met CO2 laser cosmetische verbetering worden verkregen.

Gele puntje op de schaamlippen?
De labia of schaamlippen kunnen kleine talgkliertjes hebben die er uitzien als gele puntjes of bultjes. Ook kunnen er papillen op aanwezig zijn, hetgeen kleine regelmatige uitstulpinkjes op het binnenste oppervlak zijn. Al deze variaties van het aspect van schaamlippen zijn volkomen normaal, onschuldig en niet gevaarlijk.

Vulvaire psoriasis kan zich manifesteren in rode en schilferende plekken rond de vulva. Psoriasis is een niet-besmettelijke huidaandoening die verspreid over het gehele lichaam kan voorkomen. Er zijn verschillende typen psoriasis. Psoriasis op de genitale huid is vaak onderdeel van psoriasis elders op de huid, maar bij sommige mensen komt deze huidaandoening alleen in het genitale gebied voor. De meest voorkomende vorm toont schilferende witte plekken met als voorkeurslocaties de ellebogen en de knieën. Andere gebieden van de huid kunnen worden getroffen, zoals het behaarde hoofd en bij sommige mensen zijn de nagels en/of de gewrichten aangedaan. Psoriasis kan ook in de lichaamsplooien voorkomen, zoals in de liezen, oksels, bilspleet, navel en de plooi onder de borsten. Dat wordt psoriasis inversa genoemd. De schilfering is in deze gebieden veelal afwezig.

Lees ook: een artikel over de toiletdouche of douche-wc om uw anale en genitale zone te reinigen na de toiletgang.

Lees verder

© 2009 - 2014 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Website over gezondheid.
Gerelateerde artikelen
De vulva en haar onderdelenDe genitaliën van de vrouw wordt ook wel de vulva genoemd. Vaak wordt dit ook wel de vagina genoemd, maar dat is onjuist…
Vaginakanker, vaginacarcinoom, symptomen tumoren vaginaVaginakanker, vaginacarcinoom, symptomen tumoren vaginaVaginakanker symptomen - Primaire tumoren aan de vagina zijn zeer zeldzaam. Primiar betekent dat de kanker op de betreff…
Vaginacorrectie, voor en nadelenVaginacorrectie, voor en nadelenSinds enige tijd is er steeds vaker vraag naar een correctie van de schaamlippen. Er is hierbij dan vaak sprake van het…
Vulvakanker (kanker/tumoren vulva: schaamlippen, clitoris)Vulvakanker (kanker/tumoren vulva: schaamlippen, clitoris)Vulvakanker - Alle uitwendige schaamdelen van de vrouw, dat wil zeggen de huid rond de schede bestaande uit de kleine en…
Plastische chirurgie - Schaamlipcorrectie / LabiaplastiekSchaamlipcorrectie (ook gekend onder de namen vaginaplastiek, vagina remodellering, vaginaverkleining, vaginaopeningsver…
Bronnen en referenties
  • C. van Heycop ten Ham, H.J.C. Hendriks, J.H. in de Bosch, J.H.M. Schormans, J.W. van der Krans (redactie): Basisboek Pathologie, ThiemeMeulenhoff, Utrecht/Zutphen, eerste druk, tweede oplage, 2000, p. 279.
  • www.vulvapoli.nl/informatie/35-vulvaire-psoriasis
  • www.vulvapoli.nl/informatie/30-de-normale-vulva

Reageer op het artikel "Afwijkingen clitoris/vagina/schaamlippen/vulva - pijn/jeuk"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Door, 20-03-2013 14:30 #4
Dankzij deze informatie ben ik een stuk wijzer geworden. Ik kan mij hele goed vinden in de symptomen van baarmoeder verzakking. Ook ik voel alsof ik op een ei zit en heb het gevoel dat ik verschrikkelijk moet plassen, maar nog voor ik de wc bereik plas ik al urine. heel gênant als je tijdens het werk of winkelen opeens een natte broek hebt. Ik ben ervan overtuigd dat ook ik een verzakte baarmoeder heb aangezien ik niet alleen deze klachten ervaar maar ook binnen in de vagina voel ik een soort bal, Als ik daar tegen aan duw verkrampt het van binnen. Ik verlies bloed tijdens het plassen en het doet zeer. Het is zeker gene blaasontsteking want die herken ik ook snel genoeg. Morgen ga ik naar de vervangende huisarts, de mijne doet er niets aan, en dan eis ik een doorverwijzing naar een gynaecoloog of iets dergelijks. Hou jullie op de hoogte! Reactie infoteur, 11-11-2014
Ben benieuwd hoe het is afgelopen.

Anita Joppe, 28-09-2012 11:23 #3
Ik heb sinds enkele maanden het gevoel dat er iets uit de vaginaingangsteekt wat bij zitten een branderig gevoel en een tinteling geeft alsof ik moet plassen. Als ik dan weer ga staan voelt het of er inderdaad iets uit de verdrukking komt. Als ik met mijn brommer op een ongelijkmatig wegdek rijd moet ik constant mijn vagina dichtknijpen, anders krijg ik steeds felle scheuten bij de vaginaingang en direct erna een erg branderig gevoel. Ook heb ik bijna constant een soort tinteling waardoor het lijkt of ik moet plassen. Ik loop de hele tijd voor de zekerheid naar hte toilet. Vaak is het maar extreem weinig of helemaal niets. Ik heb nu 2 weken vaginale zetpillen, maar dat lijkt niet te helpen. Volgens de gynaecoloog is het een opgezwollen urinebuis. Is dit een mogelijkheid of zou er nog iets anders aan de hand kunnen zijn. Is er een oplossing?

Mevr Verstraete, 31-05-2012 09:40 #2
Ik heb al minstens 3 weken jeuk en prikkelend gevoel aan mijn linker schaamstreek, het komt iedere nacht op. Overdag voel ik bijna niets en in de nacht is het precies alsof een wesp mij constant aan het steken is, een korte steek en dan begint de jeuk. Ik kan er nauwelijks van slapen. Mijn huisarts weet geen antwoord, kan je mij raad geven aub

Gertrude, 11-09-2011 11:04 #1
Mijn complimenten voor dit artikel. Voor mij, als gewoon mens, is dit heel erg duidelijk uitgelegd. Ik heb er heel wat aan gehad en NU zeker de moeite waard om een bezoekje af te leggen bij de huisarts. Met dank hiervoor.

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Vrouwelijke geslachtsorganen
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!