Antracose: Longziekte door inademing van koolstofdeeltjes
Antracose is een longaandoening die ontstaat bij mensen die werken met kolen, koolstof of roet. Wanneer mensen hieraan blootgesteld zijn, komen stofdeeltjes in de longen terecht. Dit leidt meestal tot milde klachten die na verloop van tijd na blijvende blootstelling verergeren. Hoesten, pijn op de borst en kortademigheid zijn enkele symptomen van de stoflongziekte. De arts behandelt deze ziekte symptomatisch, omdat een genezing niet mogelijk is bij deze progressieve ziekte. Voorts moet de patiënt de inademing van de stofdeeltjes vermijden.
Epidemiologie longaandoening
De prevalentie van antracose in de algemene bevolking is lastig in te schatten, omdat hiervoor een bronchoscopie (inwendig kijkonderzoek van de luchtpijpvertakkingen) nodig is, hetgeen onmogelijk is voor de algemene bevolking. Wel lopen mijnwerkers meer risico op de longaandoening. Daar heeft 12 à 50% van de werknemers last van antracose. Dit varieert naargelang de werkomstandigheden en de blootstellingsduur. Verder is de gemiddelde leeftijd van patiënten met antracose 63 jaar. De symptomen zijn tot slot erger in de winter.
![Roken vormt een risicofactor voor antracose / Bron: Geralt, Pixabay](/artikel-fotos/miske/238316977812-thumb1.jpg)
Roken vormt een risicofactor voor antracose /
Bron: Geralt, PixabayOorzaken: Door inademing aan koolstofdeeltjes
Antracose is een vorm van een
pneumoconiose (stoflongaandoening) die vooral mijnwerkers treft. De longziekte is veroorzaakt door de ophoping van koolstof in de longen. Deze koolstof komt door herhaalde blootstelling aan
luchtvervuiling of inademing van rook- of koolstofdeeltjes in de longen terecht. Hierdoor ontstaat bindweefselvorming in de longen (
longfibrose).
Risicofactoren van antracose
Risicofactoren voor de stoflongaandoening zijn:
- chronische luchtwegaandoeningen
- de inademing van silica (silicose)
- de veiligheidsvoorschriften niet naleven op de werkplaats
- roken in combinatie met de inademing van stofdeeltjes
![Pijn op de borst komt mogelijk voor / Bron: Pexels, Pixabay](/artikel-fotos/miske/848685788398-thumb1.jpg)
Pijn op de borst komt mogelijk voor /
Bron: Pexels, PixabaySymptomen: Kortademigheid en hoesten
Antracose is een asymptomatische, mildere vorm van een stoflongziekte. Wanneer toch symptomen plaatsvinden, zijn dit meestal
hoesten en
kortademigheid. Verder is antracose mogelijk geassocieerd met
tuberculose (bacteriële infectie met longproblemen), en hierdoor komt ook nog
gewichtsverlies of
koorts tot stand.
Pijn op de borst en
vermoeidheid zijn andere klachten. Antracose is verder ook gemeld in combinatie met een stembandverlamming of
stenen in de luchtpijpvertakkingen, ziekten die ook gepaard gaan met tuberculose.
Diagnose en onderzoeken
Lichamelijk onderzoek
Bij het beluisteren van de longen (
auscultatie) met de stethoscoop, bemerkt de arts een piepende uitademing (
wheezing). Af en toe hoort hij ratelende ademgeluiden (
reutels) of verminderde
ademgeluiden. Verder zijn bij sommige patiënten geen afwijkingen te bespeuren bij het fysiek onderzoek.
Diagnostisch onderzoek
Een
bronchoscopie vormt de gouden standaard voor het opsporen van de longaandoening. Verder is een
spirometrie (longfunctieonderzoek) nodig.
Differentiële diagnose
Sommige artsen verwarren antracose met:
Daarom is ook nog een
CT-scan en
MRI-scan nodig voor het bevestigen van de diagnose.
![Een ondersteunende behandeling is nodig, wat o.a. met medicatie gebeurt / Bron: Stevepb, Pixabay](/artikel-fotos/miske/459448189584-thumb1.jpg)
Een ondersteunende behandeling is nodig, wat o.a. met medicatie gebeurt /
Bron: Stevepb, PixabayBehandeling longziekte
Een effectief bewezen behandeling is niet voorhanden voor antracose. De patiënt vermijdt alleszins de plaats waar de inademing van koolstofdeeltjes optreedt. Stoppen met roken is ook nodig om het ziekteproces niet te verergeren. De arts zet een ondersteunende behandeling in met behulp van korte of langwerkende
bronchodilatoren (luchtwegverwijders),
antibiotica en
corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers). Zuurstoftherapie is nodig bij kortademigheid en
ademhalingsproblemen. Verder is het soms nodig om via een fysiotherapeut borstmassages te krijgen. De corticosteroïden ademt de patiënt in (lokale behandeling) of anders gebruikt hij tabletten (systemische behandeling). Systemische corticosteroïden vertonen een tijdelijke verlichting bij meer dan de helft van de patiënten. Wanneer antracose optreedt in combinatie met tuberculose, zet de arts medicijnen in tegen tuberculose wat de algemene gezondheid van de patiënt doet verbeteren. Wanneer patiënten met alleen antracose verschijnen, gebeurt echter meestal een conservatieve behandeling. Heel af en toe plaatst de arts een
stent (metalen buisje om een vernauwing weer open te krijgen) tussen de luchtpijpvertakkingen indien een ernstige gelokaliseerde obstructie (verstopping) van de bronchiën optreedt.
Prognose stoflongaandoening
Antracose is een langzaam progressieve aandoening. Hierdoor ontstaat steeds meer schade aan de longen, wat leidt tot hart- en ademhalingsproblemen. De patiënt is hierdoor niet meer in staat om te gaan werken. In de geraadpleegde medische literatuur is verder geen informatie gevonden over eventuele sterftecijfers ten gevolge van de ziekte.
Preventie van stoflongziekte
De preventie van antracose bestaat uit:
- het beperken van de inademing van koolstofdeeltjes
- het gebruik van veiligheidskledij en gasmaskers
- het verminderen van de vrijgave van stofdeeltjes (via allerlei bouwkundige en technische maatregelen)
Het is tot slot aangewezen dat mijnwerkers en personen die vaak zijn blootgesteld aan deze stoffen, regelmatig een medisch onderzoek ondergaan om tijdig de longproblemen op te kunnen sporen.
Lees verder