Gescheurde milt: symptomen, behandeling, herstel en prognose
Een gescheurde milt of miltruptuur is een medische noodsituatie die kan optreden als gevolg van een harde stomp of stoot in de maagstreek. Bij een miltruptuur scheurt het miltkapsel en het daaronder gelegen weefsel. De meest voorkomende oorzaak van een gescheurde milt is stomp trauma aan de buik. Het kan voorkomen bij buikletsel door auto- en sportongevallen of een mishandeling. De milt kan ook spontaan scheuren, bijvoorbeeld bij een vergrote milt als gevolg van een bepaalde infectie. Een gescheurde milt wordt gediagnosticeerd door de buik te onderzoeken en een echografie of CT-scan te gebruiken, afhankelijk van je algehele toestand. Zonder spoedbehandeling, kan een gescheurde milt een levensbedreigende bloeding veroorzaken. Een operatie om de milt te verwijderen is niet altijd nodig. Observatie en conservatieve behandeling kunnen soms voldoende zijn.
Wat is een gescheurde milt?
Van een ‘beetje buikpijn’ naar een spoedoperatie
Kevin, 32, dacht dat hij gewoon een kneuzing had opgelopen tijdens een potje zaalvoetbal. Een lompe duw, hard tegen de muur geknald, en ja, dat voelde pijnlijk. Maar ach, hij kon nog lopen, dus hij ging gewoon naar huis. De volgende ochtend voelde hij zich slap, had een vage pijn in zijn linkerzij en een licht drukkend gevoel op zijn borst. “Misschien verkeerd geslapen,” mompelde hij tegen zichzelf. Hij gooide er een paar
paracetamol in en ging door met zijn dag. Tot hij ineens, uit het niets, duizelig werd. Zijn gezicht werd lijkbleek en hij voelde het bloed uit zijn hoofd wegtrekken.

Een gescheurde milt is een noodsituatie /
Bron: Decade3d/Shutterstock.comZijn vriendin stond erop dat hij naar het ziekenhuis ging, en dat was maar goed ook. Binnen no time lag hij aan het infuus. De dokter keek hem doordringend aan: "Je milt is gescheurd. Je hebt een interne bloeding." Kevin werd direct geopereerd. Later kreeg hij te horen dat hij het niet had overleefd als hij langer had gewacht. Hij schrok zich rot – een ‘beetje buikpijn’ bleek een tikkende tijdbom. Nu, maanden later, vertelt hij zijn verhaal aan iedereen die het wil horen: negeer je lichaam niet. Een gescheurde milt is verraderlijk en kan je, zonder dat je het doorhebt, levensgevaarlijk in de problemen brengen.
Wat is een gescheurde milt eigenlijk?
De
milt is een belangrijk orgaan die in de buikholte ligt: links onder het
middenrif en achter de maag. De milt zorgt voor een goede afweer tegen bacteriën door het aanmaken van antistoffen en het verwijderen van bacteriën en andere ziektekiemen uit het bloed. Door een harde stomp of stoot in de maagstreek kan de milt scheuren (miltruptuur), waarbij het miltkapsel en het daaronder gelegen weefsel scheurt. Hierdoor komt er bloed in de buikholte terecht. Een zeer hevige inwendige bloedingen kan zonder spoedoperatie levensbedreigend zijn.
FAQ gescheurde milt: alles wat je écht moet weten
Een gescheurde milt is zo’n blessure die je niet ziet aankomen, maar die je leven wél even flink op z’n kop zet. Eén verkeerde klap, een lullige val of zelfs een stom ongeluk in het dagelijks leven – en ineens zit je met een orgaan dat het begeeft. En laten we eerlijk zijn: de meeste mensen weten amper wat de milt doet, laat staan wat er gebeurt als dat ding scheurt. Maar zodra je ermee te maken krijgt, schieten de vragen door je hoofd: Hoe erg is dit? Moet ik geopereerd worden? Kan ik zonder milt leven? En hoe lang ben ik uit de running?
Rustig maar, je bent niet de enige die zich dit afvraagt. Een gescheurde milt is geen alledaagse blessure, en de informatie die je vindt, is soms zo droog en medisch dat je alsnog verdwaalt in een doolhof van ingewikkelde termen. Daarom: een FAQ zonder geneuzel, maar gewoon heldere antwoorden op de vragen die je écht hebt. Geen overbodige medische poespas, maar concrete, eerlijke info over wat je kunt verwachten, wat je vooral niet moet doen en hoe je herstel er realistisch uitziet.
Of je nu zelf net een klap op je buik hebt gehad, iemand kent die ermee zit of gewoon je kennis wilt bijspijkeren – deze FAQ geeft je alle ins en outs over een gescheurde milt. Geen paniek, maar ook geen onnodige risico’s. Want als er één ding is waar je niet mee wilt sollen, is het je milt. Dus lees mee en wees slim: soms kan de juiste kennis letterlijk het verschil maken.
Vraag | Antwoord |
Wat is een gescheurde milt precies? | Een gescheurde milt is letterlijk wat het klinkt: je milt heeft een scheur, klein of groot. Dat kan door een klap, een val of soms zelfs spontaan (al komt dat zelden voor). En geloof me, het is geen "even uitzitten en door"-blessure. Dit kan serieuze interne bloedingen geven, dus actie is vereist. |
Hoe weet ik of mijn milt gescheurd is? | Soms weet je het meteen (als in: felle pijn, flauwvallen, bloeddruk die keldert), maar het kan ook stiekem sluimeren. Vage buikpijn links, uitstralend naar je schouder, duizeligheid, bleek zien, misselijkheid… klinkt als een slechte cocktail, maar kan allemaal wijzen op een gescheurde milt. |
Kan een milt vanzelf genezen? | Soms wel, soms niet. Kleine scheurtjes kunnen vanzelf helen, mits je rust neemt en goed in de gaten wordt gehouden. Maar als er veel bloed lekt of de scheur groter wordt, is een operatie onvermijdelijk. Dit is geen ‘even wachten en hopen dat het overgaat’-situatie. |
Moet ik altijd geopereerd worden als mijn milt gescheurd is? | Niet per se. Artsen kijken hoe ernstig de bloeding is. Kleine scheuren? Strikte bedrust en observatie in het ziekenhuis. Grote scheuren of levensbedreigend bloedverlies? Dan sta je binnen no-time op de operatietafel. |
Kan ik zonder milt leven? | Ja, dat kan. Maar je mist dan een stukje van je immuunsysteem, want de milt filtert bacteriën uit je bloed. Zonder milt ben je gevoeliger voor infecties en moet je extra vaccinaties en soms antibiotica nemen. Je leven wordt niet compleet anders, maar je moet wel opletten. |
Hoelang duurt het herstel? | Dat ligt eraan. Kleine scheurtjes? Reken op 6 tot 8 weken zonder gekke fratsen. Grote schade of operatie? Dan praat je over maanden voordat je echt weer ‘de oude’ bent. En sporten of zwaar tillen? Vergeet het voorlopig. |
Mag ik sporten na een gescheurde milt? | Kort antwoord: nee, niet meteen! Lang antwoord: Pas als je arts het groen licht geeft. En dat is meestal pas na 6 tot 12 weken, afhankelijk van de ernst. En contactsporten (voetbal, boksen, hockey)? Wacht langer, tenzij je graag opnieuw in het ziekenhuis belandt. |
Wat moet ik eten na een miltscheur? | Je milt helpt bij de bloedaanmaak, dus als die even niet optimaal werkt (of verwijderd is), heeft je lichaam extra hulp nodig. Denk aan ijzerrijk eten zoals spinazie, linzen en rood vlees, en vitamine C om de opname te boosten. En hydratatie is key, dus drink genoeg water! |
Mag ik alcohol drinken na een gescheurde milt? | Niet slim, zeker niet in de eerste weken. Alcohol verdunt het bloed en kan een bloeding erger maken. Bovendien heeft je lichaam al genoeg te verwerken. Wil je per se proosten? Wacht tot je volledig hersteld bent en overleg het met je arts. |
Wat zijn de gevaren als ik niet op tijd naar de dokter ga? | Simpel: interne bloeding, shock, en in het ergste geval… ja, laten we daar maar niet te lang bij stilstaan. Maar serieus, als je milt écht gescheurd is en blijft bloeden, kan het levensbedreigend zijn. Geen tijd voor stoerdoenerij – bel die arts! |
Kan een gescheurde milt terugkomen? | Eenmaal geheeld, blijft je milt meestal gewoon heel. Maar heb je een zwakke milt door een ziekte of eerder letsel? Dan blijf je vatbaarder. Dus als je eerder een scheur hebt gehad, wees dan extra voorzichtig met contactsporten en risicovolle activiteiten. |
Hoe lang moet ik wachten om weer auto te rijden? | Autorijden met een herstellende milt is tricky. Je wilt geen plotselinge pijn of duizeligheid terwijl je achter het stuur zit. Overleg met je arts, maar gemiddeld mag je na een paar weken weer rustig beginnen – als je geen medicatie hebt die je reactievermogen beïnvloedt. |
Waarom voel ik pijn in mijn schouder als mijn milt gescheurd is? | Dat heet referred pain. Je milt deelt zenuwen met je linkerschouder, dus als die onder druk staat door een bloeding, voel je het op een heel andere plek. Klinkt gek, maar het is een serieus alarmsignaal. |
Wat gebeurt er als ik te vroeg weer begin met tillen of sporten? | Je riskeert dat je milt opnieuw beschadigt of gaat bloeden. En geloof me, je wilt niet weer in het ziekenhuis belanden omdat je dacht dat je ‘wel weer kon’. Gun jezelf die rust, je milt zal je dankbaar zijn. |
Epidemiologie van miltruptuur
Een miltruptuur, of gescheurde milt, is een ernstige medische aandoening die vaak voorkomt na een trauma aan de buik. De milt, een orgaan dat betrokken is bij het immuunsysteem en de bloedfiltering, kan aanzienlijke schade oplopen, wat levensbedreigend kan zijn vanwege het risico op massale inwendige bloedingen. Laten we een diepgaande blik werpen op de epidemiologie van miltruptuur, inclusief verschillen in geslacht en leeftijd, klimaatinvloeden, geografische variaties en genetische overwegingen.
Geslacht en leeftijd: wie loopt het meeste risico?
Volwassenen vs. kinderen :Miltrupturen komen vaker voor bij volwassenen dan bij kinderen. De incidentie bij volwassenen is hoger vanwege het grotere risico op deelname aan activiteiten waarbij ernstig trauma kan optreden, zoals auto- en motorongevallen, sporten, en werkgerelateerde ongevallen. Bij kinderen zijn miltrupturen meestal het gevolg van valpartijen en sportactiviteiten. Interessant is dat miltrupturen bij kinderen vaak beter kunnen worden beheerd met conservatieve (niet-chirurgische) behandelingen dankzij de grotere regeneratieve capaciteiten van hun lichaam.
- Statistieken: In Europa komen miltrupturen voor bij ongeveer 10-20 per 100.000 mensen per jaar, waarbij een groter deel volwassenen betreft.

Minder vrouwen dan mannen krijgen een miltruptuur /
Bron: Clker Free Vector Images, Pixabay Mannen vs. vrouwen: Er is een duidelijke genderkloof in de incidentie van miltrupturen: mannen hebben een aanzienlijk hoger risico dan vrouwen. Dit verschil wordt toegeschreven aan het feit dat mannen over het algemeen vaker deelnemen aan risicovolle activiteiten en beroepen. In Nederland en België wordt geschat dat ongeveer 60-70% van de geregistreerde miltrupturen bij mannen voorkomt.
- Voorbeeld: In een groot Belgisch traumaonderzoek bleek dat 65% van de patiënten met een miltruptuur man was, vaak als gevolg van verkeersongevallen of sportblessures.
Klimaat en omgevingsfactoren
Klimaatverschillen: Hoewel klimaat op zichzelf geen directe oorzaak is van miltrupturen, kan het indirect bijdragen aan het risico. In warmere klimaten, waar buitenactiviteiten zoals fietsen, watersporten en motorsporten populair zijn, kan de incidentie van miltrupturen hoger zijn. In Nederland en België worden miltrupturen vaker gemeld in de lente en zomer, wanneer meer mensen deelnemen aan buitenactiviteiten en sporten.
Lokale infrastructuur en verkeersveiligheid: Verkeersongevallen zijn een van de belangrijkste oorzaken van miltrupturen. De kwaliteit van de infrastructuur en de verkeersregels spelen hierbij een cruciale rol. In Nederland, met zijn goed ontwikkelde fietsinfrastructuur, komen miltrupturen relatief vaak voor bij fietsers die bij ongelukken betrokken raken. In België, met zijn dichtbebouwde steden en drukke wegen, worden miltrupturen vaak gemeld bij auto-ongelukken.
Overzeese gebieden: In de Nederlandse overzeese gebieden zoals Aruba en Curaçao, dragen recreatieve activiteiten zoals duiken, jetskiën en off-road rijden bij aan de incidentie van miltrupturen. De combinatie van toeristische avonturen en het ontbreken van strikt toezicht kan leiden tot meer letselgevallen.
Wereldwijde epidemiologie: variatie in incidentie
Nederland en België: In Nederland wordt het aantal miltrupturen per jaar geschat op ongeveer 15-25 per 100.000 inwoners, met een lichte toename in stedelijke gebieden waar verkeer en sportparticipatie hoger zijn. België ziet vergelijkbare cijfers, hoewel de incidentie in sommige regio’s iets hoger kan liggen vanwege het drukke wegverkeer en motorsportactiviteiten.
Verschillen met andere landen: Wereldwijd varieert de incidentie van miltrupturen aanzienlijk. In landen met hoge verkeersdichtheid en een groot aantal motorsportliefhebbers, zoals in de VS en Australië, is het risico op miltrupturen hoger. In India en andere delen van Azië, waar het gebruik van tweewielers veel voorkomt en de verkeersveiligheid vaak minder strikt is, worden miltrupturen vaak gemeld als gevolg van verkeersongevallen.
Klimaatinvloeden in tropische regio’s: In tropische landen, waar recreatieve activiteiten zoals watersporten populair zijn, kan het risico op miltrupturen toenemen. Hier spelen ook toerisme en avontuurlijke sporten een rol, waardoor de kans op buiktrauma en letsel toeneemt.
Genetica en onderliggende aandoeningen
Genetische aanleg: Ofschoon genetica op zichzelf geen directe risicofactor is voor miltrupturen, kan het een rol spelen in de kwetsbaarheid van het miltweefsel. Aangeboren aandoeningen die de sterkte van bindweefsel beïnvloeden, zoals het syndroom van Ehlers-Danlos, kunnen de kans op orgaanrupturen vergroten, inclusief de milt. Daarnaast kunnen bloedziekten zoals sferocytose of andere erfelijke hemolytische anemieën leiden tot een vergrote milt (splenomegalie), wat het risico op scheuren verhoogt bij trauma.
Onderliggende medische aandoeningen: Mensen met een vergrote milt door aandoeningen zoals infecties (bijv. mononucleosis) of leveraandoeningen hebben een verhoogd risico op spontane of licht-getriggerde miltrupturen. Hoewel spontane miltrupturen zeldzaam zijn, kunnen ze optreden zonder significant trauma bij patiënten met een pathologische vergroting van de milt.
Praktische voorbeelden en casussen
Nederland: de fietser: Een voorbeeld van een veelvoorkomende situatie is die van een Amsterdamse fietser die bij het oversteken wordt aangereden door een auto. Door de impact op de buikstreek wordt een graad II miltruptuur vastgesteld. Dit type letsel kan vaak conservatief worden behandeld met rust en observatie, mits er geen complicaties optreden.
België: de sporter :Een andere casus betreft een jonge rugbyspeler uit Vlaanderen die tijdens een wedstrijd hard geraakt wordt en naar het ziekenhuis wordt gebracht met buikpijn en lage bloeddruk. Een CT-scan toont een graad III miltruptuur, waarvoor een operatie nodig is om de bloeding te stelpen.
Wereldwijd voorbeeld: In de Verenigde Staten worden veel miltrupturen gemeld bij skiërs en snowboarders die vallen op harde sneeuw of ijs. Een bekende casus is een professionele snowboarder die, na een val van een halfpipe, een graad IV miltruptuur opliep en een spoedoperatie moest ondergaan om levensgevaarlijke bloedingen te stoppen.
Symptomen van een gescheurde milt
Verschijnselen
Klachten en symptomen van een gescheurde milt zijn onder meer:
- Pijn in het bovenste linker gedeelte van de buik;
- Uitstraling van de pijn naar de linkerschouder, wat verergert bij inademing (teken van Kehr);
- De buik is drukgevoelig;
- Geleidelijk bloedverlies leidt tot daling van de bloeddruk en er wordt onvoldoende zuurstof naar vitale organen, zoals de hersenen en het hart, vervoerd. Symptomen van lage bloeddruk en zuurstoftekort zijn:
Medische noodsituatie
Een gescheurde milt met bloeding is een medische noodsituatie, waarbij onverwijld bloedtransfusies moeten worden toegediend om een voldoende circulatie in stand te houden en een operatieve ingreep moet plaatsvinden om de bloeding te stoppen. Zonder adequate behandeling kun je in
shock raken en overlijden.
Oorzaken gescheurde milt
Een gescheurde milt (of miltruptuur) klinkt als een scenario uit een actiefilm – iets dat gebeurt bij een heftige val of een klap in de buik. En ja, dat is vaak het geval, maar er zijn nog veel meer situaties die de milt in gevaar kunnen brengen. Denk aan interne gezondheidsproblemen of zelfs spontane complicaties door aandoeningen die je misschien niet direct met je milt associeert. Laten we eens kijken naar de meest voorkomende en misschien verrassende oorzaken van een gescheurde milt, want kennis is hier je beste bescherming!
Buikletsel: de nummer één oorzaak
Dit is de meest bekende oorzaak van een gescheurde milt en kan in allerlei vormen komen. Een val van de trap, een auto-ongeluk, een klap bij contactsporten – alles waarbij je buik een harde klap krijgt, kan genoeg zijn om je milt te beschadigen. De milt ligt namelijk net onder de ribben aan de linkerkant van je buik, en is hierdoor kwetsbaar bij botsingen of vallen.
- Tim was een fanatieke rugbyspeler. Tijdens een wedstrijd kreeg hij een harde tackle tegen zijn linkerkant. Hoewel hij in eerste instantie alleen wat pijn voelde, bleek hij later in het ziekenhuis een gescheurde milt te hebben opgelopen door de impact van de botsing.
Tip: Draag altijd de juiste beschermende uitrusting bij contactsporten en wees voorzichtig met extreme activiteiten. Soms is die extra bescherming precies wat je milt nodig heeft.
Vergrote milt
De milt kan vergroot zijn doordat bloedcellen zich ophopen in de milt. Een
vergrote milt kan worden veroorzaakt door verschillende onderliggende problemen, zoals de
ziekte van Pfeiffer, een virale infectie door het Epstein-Barrvirus (een andere benaming is klierkoorts, vanwege
opgezette klieren), evenals andere infecties,
leverziekten en bloedkanker.
Ook kan door overmatig drinken de milt vergroten als onderdeel van het proces van het ontstaan van
levercirrose. Als gevolg hiervan is de afvoer van bloed vanuit benen en onderlichaam verstoord, wat leidt tot een verhoogde druk in de bloedvaten naar milt en lever en bijgevolg tot een vergrote milt.
Hoe kan het scheuren? Bij een vergrote milt hoef je geen harde klap te krijgen om problemen te veroorzaken. Soms kan een simpele val, een onhandige beweging, of zelfs intensief hoesten al genoeg zijn om een scheur te veroorzaken.
Weetje: Zelfs dagelijkse activiteiten zoals bukken om iets op te rapen of een plotselinge beweging kunnen risicovol zijn als je milt vergroot is. Daarom is het bij splenomegalie belangrijk om rustig aan te doen en risico’s te vermijden.
Miltinfarct
Een miltinfarct treedt op wanneer de bloedtoevoer naar de milt wordt aangetast, wat resulteert in weefselischemie (onvoldoende doorbloeding van het miltweefsel) en uiteindelijke necrose (weefselsterfte). Het kan het gevolg zijn van occlusie, wat duidt op afsluiting van een bloedvat of ader. Het infarct kan globaal zijn of een klein gebied van de milt treffen, afhankelijk van welk vat is afgesloten. Het meest voorkomende symptoom is buikpijn in het linkerbovenkwadrant (tot 70% van de gevallen). Bijkomende symptomen zijn
koorts en
koude rillingen,
misselijkheid en
braken,
pijn op de borst en pijn in de linkerschouder wat verergert bij inademing (teken van Kehr).
- Bij Anna, die lijdt aan sikkelcelziekte, werd na heftige buikpijn en koorts een miltinfarct ontdekt. Hoewel haar milt niet direct scheurde, moest ze wekenlang rust houden om verdere complicaties te voorkomen.
Infecties en ontstekingen
Sommige infecties en ontstekingen kunnen indirect leiden tot een gescheurde milt. Infecties zoals mononucleosis (de ziekte van Pfeiffer), malaria, of hepatitis kunnen je milt laten opzwellen. Een opgezwollen milt is gevoeliger voor scheuren, zelfs bij lichte trauma’s of intensieve inspanning. Ook aandoeningen zoals lupus of reumatoïde artritis kunnen ontstekingen in het lichaam veroorzaken die de milt verzwakken.
Tip: Heb je last van een infectie en merk je symptomen zoals buikpijn, vermoeidheid, of een vol gevoel in de buik? Geef het aan bij je arts. Een simpele check kan aantonen of je milt vergroot is en of je extra voorzichtig moet zijn.
Bloed- en immuunziekten
Bloedziekten zoals leukemie, lymfomen of immuunstoornissen zoals hemolytische anemie kunnen je milt zodanig verzwakken dat het risico op een scheur groter wordt. Bij deze aandoeningen wordt de milt overbelast doordat hij harder moet werken om afwijkende bloedcellen te filteren. Dit kan leiden tot vergroting en een kwetsbare milt.
- Bij Peter werd lymfoom (een vorm van bloedkanker) vastgesteld. Zijn milt was hierdoor ernstig vergroot, en zijn arts adviseerde hem daarom om fysieke activiteiten tot een minimum te beperken. Een gescheurde milt zou de situatie aanzienlijk compliceren.
Spontane miltruptuur
In sommige zeldzame gevallen kan de milt zomaar scheuren zonder duidelijke oorzaak of voorafgaand trauma. Dit staat bekend als een spontane miltruptuur en kan verband houden met onderliggende aandoeningen zoals bloedstollingsproblemen, zware lichamelijke stress, of zelfs bepaalde medicatie die de bloedstolling beïnvloedt.
Weetje: Hoewel spontane miltrupturen uiterst zeldzaam zijn, worden ze soms geassocieerd met extreme fysieke inspanning of stress, zoals intensieve krachttraining of zware bevallingen.
De kwetsbare milt: wie loopt risico op een scheur en waarom?
Een gescheurde milt klinkt als iets wat alleen in een doktersserie gebeurt, maar het kan iedereen overkomen. Een ongelukkige val, een stevige tackle of zelfs een ziekte kan je milt in de problemen brengen. Maar wist je dat sommige mensen meer risico lopen dan anderen? Laten we de risicogroepen en risicofactoren eens op een rijtje zetten, zodat je weet waar je op moet letten.
Groep | Waarom deze groep risico loopt |
Sporters in actie | Denk aan rugby, boksen of skiën – sporten waar vallen en botsen onderdeel van de deal zijn. Een stevige klap op je buik of zij kan je milt flink beschadigen. Zelfs een verkeerde landing kan genoeg zijn om problemen te veroorzaken. |
Kinderen en tieners | Met hun fragiele bouw en eindeloze energie om te rennen en springen, komen ongelukken vaker voor. Voeg daar een relatief grotere milt aan toe, en je begrijpt waarom deze groep extra kwetsbaar is. |
Ouderen | Naarmate je ouder wordt, wordt je milt kwetsbaarder. Minder spiermassa en brozer weefsel maken zelfs een kleine val een mogelijk risico. Een struikelpartij in huis kan al genoeg zijn. |
Bloedziekte-patiënten | Mensen met aandoeningen zoals sikkelcelanemie of thalassemie hebben vaak een vergrote milt, wat betekent dat een klap sneller voor een scheur kan zorgen. Zelfs kleine trauma’s zijn bij hen niet zonder risico. |
Auto- en motorrijders | Bij verkeersongevallen is de milt vaak een van de eerste slachtoffers. Een gordel beschermt je leven, maar kan door de druk op je buik schade veroorzaken. |
Mensen met een vergrote milt | Splenomegalie (jawel, een mondvol) maakt je milt extra gevoelig. Dit kan komen door infecties zoals mononucleosis of malaria. Zelfs een mild trauma kan dan tot een scheur leiden. |
Risicofactoren: wat maakt het risico groter?
Factor | Waarom dit factor een rol speelt |
Een directe klap op je buik | Of het nu een ongelukkige botsing tijdens voetbal is of een val van de trap – impact op de linker bovenbuik kan je milt direct beschadigen. Let op blauwe plekken in dat gebied, want dat kan een hint zijn. |
Extreme sporten | Denk aan snowboarden, mountainbiken of paardrijden. Hoge snelheden en ruige omgevingen verhogen de kans op een flinke klap of val, met je milt als ongewild slachtoffer. |
Infecties zoals mononucleosis | Ook bekend als de "kissing disease", deze infectie vergroot je milt aanzienlijk. Dat betekent dat zelfs een kleine val of stoot schade kan aanrichten. |
Verkeersongevallen | Een botsing met de auto of motor is een klassieker als het gaat om miltschade. De gordel beschermt je, maar kan tegelijk directe druk op je buik veroorzaken. |
Medicijnen die je bloed dunner maken | Bloedverdunners verhogen het risico op ernstige bloedingen als je milt beschadigd raakt. Zelfs een kleine scheur kan hierdoor gevaarlijk worden. |
Medische ingrepen | Soms kan een gescheurde milt het gevolg zijn van een buikoperatie of zelfs een colonoscopie. Het risico is klein, maar niet nul. |
Ongetraind de bergen in | Extreme fysieke inspanning, zoals klimmen of lange wandelingen op grote hoogte, kan de druk op je milt verhogen en deze kwetsbaarder maken. |
Onderzoek en diagnose
Een gescheurde milt, dat klinkt behoorlijk angstaanjagend – en dat is het ook. Maar hoe komen artsen er eigenlijk achter dat je milt gescheurd is? Een miltruptuur kan verschillende oorzaken hebben, en de symptomen kunnen soms verraderlijk subtiel zijn. Daarom is het onderzoek en de diagnose een spannend speurwerk dat begint bij jouw eigen verhaal en eindigt met geavanceerde technologie om het mysterie van die milt op te lossen. Laten we eens stap voor stap door dit diagnoseproces gaan.
Stap 1: Het gesprek met de arts – vertel je verhaal
Alles begint met een goed gesprek. Voordat de arts overgaat tot testen, wil hij of zij jouw verhaal horen. Dit is het moment om alle symptomen en gebeurtenissen te delen, hoe klein of onbenullig ze ook lijken. Heb je onlangs een klap of stoot in de buik gehad, misschien tijdens het sporten of een ongeluk? Of voelde je pijn en ongemak zonder dat er iets speciaals gebeurde?
- Maria vertelt haar arts dat ze een week geleden van haar fiets is gevallen. Ze voelde een scherpe pijn in haar linkerbovenbuik, maar dacht dat het wel zou overgaan. Nu voelt ze zich moe, duizelig en heeft ze moeite met diep ademhalen. Dit zijn belangrijke aanwijzingen voor de arts om verder te kijken naar de gezondheid van haar milt.
Tip: Niets is te klein om te melden. Zelfs als de val of stoot slechts een ‘tikkie’ leek, kan het waardevolle informatie zijn voor de arts om de ernst van de situatie in te schatten.
Stap 2: Lichamelijk onderzoek – voelbare signalen
Na het gesprek volgt het lichamelijk onderzoek. De arts zal je buik zorgvuldig onderzoeken, vooral aan de linkerkant, net onder de ribbenboog, waar de milt zich bevindt. Hier zal hij of zij voorzichtig drukken om te voelen of de milt vergroot is en of er pijn of gevoeligheid is. De arts kan ook letten op andere tekenen, zoals blauwe plekken, zwellingen, of een ‘platte buik’ door spierspanning die je lichaam probeert op te voeren om de pijn te maskeren.
Hoe voelt het? Bij een gescheurde milt kan de buik zeer gevoelig zijn, en het aanraken ervan kan een scherpe, stekende pijn veroorzaken. De arts kan ook vragen of je pijn hebt in je schouder – dit staat bekend als het Kehr-teken en kan wijzen op een miltruptuur.
Stap 3: Bloedonderzoek – speuren naar de interne signalen
Een volgende stap in het diagnostische proces is het bloedonderzoek. Een miltruptuur kan leiden tot intern bloedverlies, wat duidelijk zichtbaar kan zijn in je bloedwaarden. De arts zal op zoek gaan naar afwijkingen die wijzen op bloedverlies en andere symptomen van interne problemen.
- Volledig bloedbeeld: Hiermee wordt gecontroleerd of je een verlaagd aantal rode bloedcellen of bloedplaatjes hebt, wat een teken kan zijn van intern bloedverlies door een gescheurde milt.
- Hemoglobineniveau: Bij een gescheurde milt kan het hemoglobinegehalte dalen als gevolg van bloedverlies. Een laag hemoglobine kan wijzen op bloedarmoede en geeft de arts meer informatie over de ernst van de bloeding.
Weetje: Een gescheurde milt kan ook invloed hebben op je bloeddruk. Als je last hebt van duizeligheid of flauwvallen, kan dit wijzen op een lagere bloeddruk door bloedverlies. De arts zal daarom ook je bloeddruk en hartslag in de gaten houden.
Stap 4: Beeldvormend onderzoek – tijd om binnenin te kijken
Als het lichamelijk onderzoek en de bloedtesten wijzen op een mogelijke gescheurde milt, is het tijd voor de ‘big guns’: beeldvormend onderzoek. Dit is dé manier om een kijkje te nemen in je buik en te zien wat er zich precies afspeelt.
Echografie: Dit is vaak de eerste stap in beeldvormend onderzoek. Met behulp van geluidsgolven kan de arts een beeld creëren van je milt en zien of er sprake is van interne bloedingen of andere afwijkingen. Het is snel, pijnloos, en geeft direct belangrijke informatie.

CT-scan /
Bron: IStock.com/Pavel Losevsky CT-scan: Als de echografie niet genoeg duidelijkheid biedt of als de arts de omvang van de bloeding wil beoordelen, wordt een CT-scan uitgevoerd. Een CT-scan geeft een gedetailleerder beeld van je organen en kan nauwkeurig laten zien of de milt gescheurd is, hoe groot de scheur is, en of er bloedophopingen in de buikholte zijn.
- Tijdens een CT-scan van Tim, die met hevige buikpijn in het ziekenhuis belandde na een ongelukje op de sportschool, werd een miltscheur vastgesteld. Dankzij de CT-scan kon de arts precies zien waar de scheur zich bevond en kon er snel actie worden ondernomen.
Stap 5: Diagnose en plan van aanpak
Na alle onderzoeken brengt de arts alle informatie samen om een diagnose te stellen. Als er inderdaad sprake is van een gescheurde milt, volgt direct een plan van aanpak. In milde gevallen kan de arts kiezen voor bedrust en observatie in het ziekenhuis, terwijl in ernstige gevallen mogelijk een operatie nodig is om de bloeding te stoppen en de milt te herstellen of zelfs te verwijderen.
Weetje: Een miltscheur kan niet altijd meteen duidelijk zijn. In sommige gevallen kan de milt pas dagen na het trauma scheuren, waardoor het belangrijk is om ook na een ongeluk alert te blijven op symptomen zoals buikpijn, duizeligheid, of bloeddrukdaling.
Behandeling gescheurde milt
Voldoende rust
De behandeling van een gescheurde milt zal mede afhangen van je lichamelijke gesteldheid en de ernst van de situatie. Soms moet er bij een gescheurde acuut worden geopereerd om levensbedreigend bloedverlies te voorkomen. In andere situaties kan een gescheurde milt met voldoende rust genezen. Wel moet je dan waarschijnlijk een tijdje in het ziekenhuis blijven, terwijl artsen en verpleegkundigen je medische situatie in de gaten houden en indien nodig niet-chirurgische zorg toedienen zoals bloedtransfusies. De arts kan — na ontslag uit het ziekenhuis — periodieke controles (met een CT-scan) aanbevelen om te kijken of de milt goed geneest. Als de milt niet wordt verwijderd, zul je een lange periode van herstel tegemoet gaan. Eerst zal de wond in de milt moeten helen en daarna moet er littekenweefsel ontstaan. Al met al kan dat het herstel wel een half jaar duren.
Operatie gescheurde milt
Bij een een operatieve ingreep zal — indien mogelijk — de milt zo veel mogelijk gespaard worden of slechts gedeeltelijk verwijderd worden. Soms is verwijdering van de milt (splenectomie) echter onvermijdelijk. Je kunt zonder een milt leven, maar het verhoogt wel het risico op ernstige infecties. Dit staat bekend als een
post splenectomie sepsis (PSS) of
overwhelming post splenectomy infection (OPSI). Na splenectomie wordt aangeraden om je ieder jaar tegen de
griep te vaccineren. Soms zal antibiotica worden gegeven om infecties te voorkomen, vooral wanneer je aan een andere aandoening lijdt waarbij een verhoogd risico van levensbedreigende infecties bestaat. Wanneer na splenectomie de wond genezen is, mag je alle normale activiteiten weer hervatten.
Praktische tips en zelfzorg bij een gescheurde milt
Een gescheurde milt is geen grap. Het is geen gekneusde teen of een verzwikte enkel waarbij je even op de tanden bijt en doorloopt. Nee, dit is een serieuze blessure waarbij je lichaam tijd, rust en de juiste aanpak nodig heeft om te herstellen. En dat betekent: slimme keuzes maken. Niet alleen de ‘klassiekers’ zoals plat liggen en geen zware dingen tillen, maar ook minder bekende, innovatieve manieren om je lichaam te ondersteunen. Want zeg nou zelf, je wilt toch niet onnodig risico lopen op complicaties?
Wat veel mensen niet beseffen, is dat herstel niet alleen draait om wat je níét moet doen, maar juist ook om wat je wél kunt doen. Kleine, praktische aanpassingen in je dagelijkse routine kunnen een wereld van verschil maken. Denk aan hoe je slaapt, wat je eet, zelfs hoe je ademt – allemaal factoren die je herstel versnellen of juist vertragen. En nee, geen zweverig gedoe zoals meditatie of yogahoudingen die je milt nog verder onder druk zetten. Dit gaat over concrete maatregelen die écht werken.
En laten we één ding vooropstellen:
zelfzorg is hier cruciaal. Geen half werk, geen stoerdoenerij. Luisteren naar je lichaam, maar ook goed opletten op subtiele signalen die kunnen wijzen op problemen. Een zeurende pijn die nét even anders voelt, een vage duizeligheid die niet wegtrekt – dat zijn dingen waar je niet laconiek over moet doen. Tijdig je huisarts raadplegen is geen overbodige luxe, maar een slimme zet. Je milt is tenslotte geen orgaan dat je even op stand-by kunt zetten tot het jou uitkomt.
Daarom een lijst met praktische, minder bekende en effectieve manieren om je herstel te ondersteunen. Geen zweverigheid, maar realistische stappen die je dagelijks kunt toepassen. Van slimme voedingskeuzes tot technieken die ongemak verminderen en complicaties helpen voorkomen. Want als je milt de klap heeft opgevangen, is het nu aan jou om het herstel in goede banen te leiden.
Absolute rust nemen – geen ruimte voor ego
"Ach, het zal wel meevallen." Die woorden sprak Joris, 34 jaar, toen hij na een mountainbikeongeluk met een gekneusde buikstreek naar huis werd gestuurd. Drie dagen later lag hij met helse pijnen op de SEH: gescheurde milt, interne bloeding. Gevolg? Een spoedoperatie en zes weken plat. Had hij zich maar niet laten verleiden tot ‘even iets pakken’ of ‘toch even de trap op’.
Als er één ding is waar je niet mee moet sollen, dan is het wel een beschadigde milt. Dit orgaan werkt als een soort interne beveiligingsdienst van je lichaam, filtert het bloed en regelt een hoop op de achtergrond. Maar als hij gescheurd is? Dan is hij net een lekkende waterleiding: eerst een druppel, dan een straaltje, en voor je het weet sta je blank. Daarom: rust is heilig.
Rust betekent niet ‘beetje minder doen’, maar radicaal op de rem. Geen boodschappen sjouwen, geen huishouden, zelfs geen enthousiaste knuffels van de hond die opspringt. Ja, dat betekent ook dat je je innerlijke controlfreak moet temmen. En ja, Netflix mag je beste vriend worden. Gun je lichaam de kans om te herstellen, want een tweede kans krijg je niet zomaar.
Slaap in een licht verhoogde houding – comfort is koning
Nina, 29, wist niet wat haar overkwam na haar val tijdens een volleybalwedstrijd. Eerst dacht ze aan een gekneusde rib, maar toen de pijn in haar zij erger werd, bleek het iets heel anders: een gescheurde milt. Slapen werd een nachtmerrie – elke beweging voelde als een messteek. Totdat een arts haar een gouden tip gaf: een lichte verhoging van haar bovenlichaam.
Waarom? Omdat een platte rugligging de druk in je buikholte verhoogt, waardoor het beschadigde gebied nóg meer belast wordt. Een lichte helling – denk aan een extra kussen onder je schouders of een verstelbaar bed – zorgt ervoor dat de druk afneemt en je bloedcirculatie verbetert. Bonus: minder kans op opgehoopt vocht in de buik en een aangenamere ademhaling.
Oh, en nog een tip voor de echte nachtworstelaars: plaats een kussen onder je knieën als je op je rug slaapt, of tussen je benen als je op je zij ligt. Kleine aanpassingen, groot verschil.

Laat koolzuurhoudende dranken links liggen /
Bron: Leemonton/Shutterstock.comVermijd koolzuurhoudende dranken – je buik zal je dankbaar zijn
Ken je dat opgeblazen gevoel na een glas frisdrank? Alsof er een ballon in je maag zit die maar blijft groeien? Nu, stel je voor dat die druk plaatsvindt in een buikholte waar een gescheurde milt zijn best doet om te genezen. Niet ideaal, toch?
Koolzuurhoudende dranken – van frisdrank tot bruisend water – vullen je darmen met lucht, wat kan zorgen voor extra druk op je milt. Die druk leidt tot ongemak, pijn en in het ergste geval zelfs complicaties. Dus nee, dat bruisende glas tonic of die ijskoude cola is nu even geen optie.
Wat dan wel? Voldoende water drinken is essentieel, maar dan zonder prik. Een scheutje
citroen erin kan helpen bij de spijsvertering en voorkomt dat je darmen lui worden. Kruidenthee is ook een slimme keuze, vooral varianten met
gember of
salie, die een ontstekingsremmend effect kunnen hebben.
Draag een buikband – een ondergewaardeerd hulpmiddel
Toen Lars, een fanatieke wielrenner, met een gescheurde milt thuis lag, voelde hij zich fragiel en onzeker. Iedere beweging, hoe klein ook, gaf een steek van pijn. Tot een fysiotherapeut hem wees op iets wat bijna niemand overweegt: een buikband.
Een buikband – ook wel een abdominale brace genoemd – biedt subtiele ondersteuning en voorkomt dat je buikspieren zich teveel inspannen. Dit is niet alleen handig als je per ongeluk niest (want dat kan écht pijnlijk zijn), maar ook bij eenvoudige dagelijkse bewegingen zoals opstaan of draaien in bed.
Niet elke buikband is geschikt: kies er een die ademend is en niet te strak zit. Het gaat niet om het ‘inpakken’ van je lichaam, maar om lichte compressie die helpt bij stabiliteit. En nee, het is geen modeaccessoire, maar als het Lars hielp om zonder paniek uit bed te komen, dan is het het proberen waard.
Eet ijzerrijke voeding – want bloedverlies compenseert zichzelf niet
Na een gescheurde milt kan je lichaam best wat extra hulp gebruiken. Neem nou Dave, een sportieve veertiger die na een auto-ongeluk op de IC belandde. Zijn milt scheurde en hoewel hij nét geen bloedtransfusie nodig had, voelde hij zich wekenlang slap, licht in zijn hoofd en futloos. Niet zo gek, want hij had flink wat bloed verloren.
En dat is precies het punt: een gescheurde milt kan bloedingen veroorzaken, zichtbaar of onzichtbaar. Je lichaam moet dat verlies op eigen kracht compenseren. Maar bloed aanmaken kost bouwstoffen – en daar komt
ijzer om de hoek kijken. Dit mineraal is cruciaal voor de aanmaak van hemoglobine, dat zuurstof door je lichaam transporteert.

Vitamine C /
Bron: Istock.com/NatchaSDus: geen vage crashdiëten of ‘ik eet wel gewoon wat ik altijd eet’. Zet extra spinazie, rode biet, linzen en eieren op het menu. En als je een excuus zoekt om een biefstuk te eten? Nou, hier heb je 'm. Maar let op: ijzer wordt nóg beter opgenomen als je het combineert met
vitamine C, dus knijp een beetje
citroen over je salade of snack een
sinaasappel erbij.
Hydratatie met elektrolyten – geen simpele dorstlesser, maar een herstelfactor
Joris, een fanatieke hardloper, dacht dat hij na zijn miltincident gewoon wat extra water moest drinken en klaar. Totdat hij zich steeds zwakker voelde, ondanks die liters vocht. Wat hij niet wist? Hij verloor essentiële elektrolyten, de mineralen die helpen bij de vochtbalans, zenuwfunctie en bloeddruk.
Want ja, water drinken is belangrijk, maar alléén water is niet altijd genoeg. Zeker als je last hebt van duizeligheid of bleekheid, kan je lichaam wel wat extra natrium, kalium en magnesium gebruiken. Dus mix eens wat kokoswater, een snufje zeezout en een scheutje vers citroensap in je drinkfles. Of ga voor een natuurlijke boost met
granaatappel, een echte supervrucht die niet alleen hydrateert, maar ook de doorbloeding ondersteunt.
Voorkom dat je uitdroogt zonder het door te hebben. Vochtverlies na een operatie of interne bloeding kan verraderlijk zijn – het is niet altijd zichtbaar in dorst. Check je urine: hoe lichter, hoe beter. Donkergeel? Dan ben je al te laat.

Maaltijd met veel vezels: volkoren pasta, groenten en zaden en noten /
Bron: Martin SulmanZorg voor een zachte stoelgang – persen is nu je vijand
Niemand praat er graag over, maar na een gescheurde milt wil je echt niet vastzitten op het toilet. Vraag dat maar aan Linda, die na een simpele valpartij op haar linkerzij een miltscheur opliep. De eerste week na de operatie ging alles goed, tot ze voor het eerst écht naar het toilet moest. Persen? Pijn, druk, klamme handen. En dat terwijl ze gewoon een beetje had kunnen anticiperen.
Hier is de deal: persen betekent extra druk in je buikholte. Precies dáár waar je milt moet herstellen. En hoe voorkom je dat? Simpel: zorg dat je darmen soepel blijven werken. Dat betekent veel vezels, zoals
vezels uit volkorenproducten, peulvruchten en lijnzaad. Maar ook voldoende vocht – zonder hydratatie werken vezels averechts en krijg je juist verstopping.
Nog een geheime troef?
cranberrysap. Niet alleen goed voor je blaas, maar het helpt ook de darmflora in balans te houden. Een gezond microbioom zorgt voor een betere vertering en dus soepelere stoelgang.
Koel de linkerzij voorzichtig – maar doe het slim
Koelen? Dat klinkt als een simpele tip. Maar wat de meesten fout doen, is dat ze een ijskoud coldpack direct op hun huid leggen. Vraag dat maar aan Sam, die met een blauwe en pijnlijke buikstreek na een skateboardongeval de verkeerde methode gebruikte: een bevroren zak doperwten recht op zijn buik, wat resulteerde in een rode, geïrriteerde huid.
Slim koelen doe je zo: gebruik altijd een doek tussen de koudebron en je huid. En wissel af – 15 minuten koelen, 30 minuten rust. Dit voorkomt bevriezing van de huid en helpt tegelijkertijd om zwelling te verminderen.
En als je geen fan bent van ijs? Geen probleem. Er zijn alternatieve methoden, zoals
arganolie, die een subtiel verkoelend effect kan hebben en tegelijkertijd de huid soepel houdt. Want zeg nou zelf, een beetje extra verzorging kan nooit kwaad, toch?
Lucht vermijden in darmen – want opgeblazen voelen is géén luxeprobleem
Je kent dat opgeblazen gevoel wel na een bord pasta of een glas frisdrank. Niet fijn, maar meestal geen ramp. Maar stel je voor dat je net een gescheurde milt hebt gehad. Dan is die extra druk in je buikholte je grootste vijand. Vraag dat maar aan Patrick, een man die na een klap op zijn buik met een gescheurde milt in het ziekenhuis belandde. De eerste dagen ging het goed, tot hij op dag vier ineens last kreeg van een opgezette buik, krampen en een drukkend gevoel. De boosdoener? Te veel ingeslikte lucht.
Lucht in de darmen kan ontstaan door snel eten, drinken door een rietje en praten terwijl je eet. En ja, ook kauwgom kauwen en koolzuurhoudende dranken zorgen voor extra lucht in je buik. Dit betekent dus: rustig eten, goed kauwen en je rietje even laten liggen.

Kardemom bestaat uit een groene peul gevuld met kleine zwarte zaadjes /
Bron: Onbekend, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Een slimme tip? Voeg
kardemom of
gember toe aan je eten of thee. Beide kruiden staan bekend om hun spijsverteringsbevorderende eigenschappen en helpen bij het afvoeren van overtollig gas.
Gebruik een slimme ademhalingstechniek – zuurstof is je geheime wapen
Ademen doen we allemaal, maar de manier waarop je ademt kan een groot verschil maken in je herstel. Niels, een man die na een val van de trap een gescheurde milt opliep, had er geen idee van dat verkeerd ademen zijn herstel vertraagde. Hij ademde oppervlakkig, hoog in zijn borst, omdat diep ademhalen pijn deed. Gevolg? Hij voelde zich continu moe en duizelig.
Een diepe, gecontroleerde ademhaling helpt om de druk in je buik laag te houden, verbetert je zuurstofopname en ondersteunt je bloedcirculatie. De truc? Belly breathing.
Zo doe je het:
- Ga comfortabel zitten of liggen.
- Leg één hand op je borst en de andere op je buik.
- Adem diep in door je neus en laat je buik opbollen (niet je borst!).
- Adem langzaam uit door je mond.
Herhaal dit een paar keer per dag. Dit helpt niet alleen bij je herstel, maar zorgt ook voor minder stress – en laat stress nou net iets zijn wat je lichaam niet nodig heeft tijdens genezing.
Wees alert op subtiele alarmsignalen – geen ruimte voor struisvogelgedrag
Niemand heeft zin om wéér naar de dokter te gaan na een ziekenhuisopname. Dat snap ik. Maar je milt is geen kiespijn – je kunt een probleem niet negeren en hopen dat het vanzelf oplost.
Lisa, een sportieve 27-jarige, dacht dat ze na haar miltscheur gewoon wat moe was. Logisch, toch? Totdat ze op een ochtend opstond en licht in haar hoofd werd. Haar gezicht was bleek, haar hart bonsde. “Ik zal wel te weinig geslapen hebben,” dacht ze. Fout. Haar lichaam gaf haar een signaal, en dat signaal had ze serieuzer moeten nemen.
Een interne bloeding is niet altijd duidelijk. Soms begint het met subtiele klachten zoals:
- Bleekheid
- Onverklaarbare vermoeidheid
- Een stekende of drukkende pijn in je linkerzij of schouder
- Duizeligheid bij opstaan
Kortom: negeer deze signalen niet. Bel je huisarts als iets niet goed voelt. Liever een keer te veel dan te weinig.
Vraag medische begeleiding bij sporthervatting – want ‘ik voel me goed’ is geen graadmeter
Het moment dat je je weer fit voelt en zin hebt om te sporten, komt sneller dan je denkt. Maar let op: je milt kan een tikkende tijdbom zijn als je te vroeg begint.
Tom, een fanatiek voetballer, scheurde zijn milt bij een ongelukkige tackle. Na zes weken voelde hij zich weer top en besloot hij om ‘gewoon even een balletje te trappen’. Fout. Eén verkeerde beweging en hij lag weer op de spoedafdeling.

Tijdens je herstel niet hardlopen /
Bron: Istock.com/nd3000Je milt heeft minimaal 6 tot 8 weken nodig om volledig te genezen. En dat betekent: geen krachtsport, geen contactsport, geen hardlopen. Wandelen? Ja. Zwemmen? Misschien, maar alleen als je arts het goedkeurt.
Wil je veilig terug naar je sport? Dan geldt:
✔️ Eerst een check-up bij je arts
✔️ Rustig opbouwen met lichte bewegingen
✔️ Luisteren naar je lichaam: pijn = stoppen
Kortom: niet eigenwijs zijn. Je krijgt geen tweede kans als je je milt opnieuw forceert.
Prognose en herstel
Nadat je milt is hersteld of verwijderd, kan het herstel een paar weken duren. Het is belangrijk voor je om voldoende te rusten en je lichaam de tijd te geven om te genezen, en om pas je normale activiteiten te hervatten zodra de behandelend arts daarvoor het startsein heeft gegeven. Er wordt over het algemeen geadviseerd om gedurende drie maanden nog niet je normale sportactiviteiten te hervatten, maar om dit langzaamaan op te bouwen.

Griepprik /
Bron: Image Point Fr/ShutterstockJe kan leven zonder milt, maar door zijn rol in het immuunsysteem kan een verwijderde milt het vermogen van je lichaam om infecties te bestrijden ernstig beïnvloeden. Dit betekent dat iedereen die een splenectomie heeft ondergaan moet worden gevaccineerd tegen griep (
griepprik) en
pneumokokken. Sommige mensen krijgen bovendien het advies om zich te laten vaccineren voor
meningokokken en Haemophilus influenzae type b, afgekort Hib, een bacterie.
Kinderen die een splenectomie hebben ondergaan, moeten mogelijk dagelijks antibiotica nemen om infecties te helpen voorkomen. Bij volwassenen is dit meestal niet nodig, tenzij ze ziek worden of wanneer ze de kans hebben om ziek te worden, bijvoorbeeld vanwege ene verminderde weerstand. Zelfs na herstel is het belangrijk om zorgverleners te informeren dat je geen milt meer hebt, omdat dit van invloed kan zijn op toekomstige behandelingen.
Complicaties
Een gescheurde milt klinkt al heftig genoeg, maar helaas houdt het daar niet altijd op. Dit soort verwondingen kan een scala aan complicaties met zich meebrengen, van interne bloedingen tot infecties. Het is een complexe situatie waarbij snelle medische interventie en nauwlettend herstel cruciaal zijn om de risico's tot een minimum te beperken. Hier duiken we in de mogelijke complicaties van een gescheurde milt, compleet met voorbeelden, cijfers, en wat handige weetjes. Want het is beter om te weten waar je op moet letten, zodat je de juiste zorg kunt krijgen.
Interne bloedingen
De meest zorgwekkende complicatie van een gescheurde milt is zonder twijfel een interne bloeding. Je milt bevat veel bloed, en als hij scheurt, kan dat bloed zich ophopen in je buikholte. Dit kan leiden tot een levensbedreigende situatie waarbij je snel bloed en druk verliest. Interne bloedingen kunnen binnen enkele minuten tot uren fataal zijn als er niet snel wordt ingegrepen.
Symptomen om op te letten: Een gescheurde milt kan scherpe buikpijn, duizeligheid, een versnelde hartslag, en lage bloeddruk veroorzaken. Vaak is er ook sprake van uitstralende pijn naar de linkerschouder, een symptoom dat bekendstaat als het Kehr-teken.
Cijfers: Volgens medische statistieken sterft ongeveer 10% van de mensen met een onbehandelde miltscheur aan de gevolgen van interne bloedingen. Dit maakt duidelijk waarom een gescheurde milt altijd als een noodgeval wordt beschouwd.
- Toen Tim van zijn fiets viel, had hij in eerste instantie alleen wat buikpijn. Pas toen hij duizelig werd en begon te zweten, besefte hij dat er meer aan de hand was. In het ziekenhuis werd een interne bloeding vastgesteld door een gescheurde milt. Dankzij snelle medische hulp kon de bloeding worden gestopt en werd Tim’s leven gered.
Citaat: “De milt is een klein orgaan, maar bij een scheur kan het een groot risico voor je leven betekenen. Snel handelen is essentieel,” zegt dr. Jansen, chirurg op de spoedeisende hulp.
Infecties: het risico zonder milt
Als de gescheurde milt uiteindelijk verwijderd moet worden (splenectomie), brengt dit een verhoogd risico op infecties met zich mee. De milt speelt een belangrijke rol in je immuunsysteem door bacteriën en afvalstoffen uit je bloed te filteren. Zonder milt ben je vatbaarder voor ernstige infecties, waaronder bacteriële infecties zoals pneumokokken, meningokokken, en Hib.
Weetje: Na een splenectomie loop je een verhoogd risico op post-splenectomie sepsis (PSS), een snelle, levensbedreigende infectie. Daarom wordt aanbevolen om jaarlijks een griepvaccinatie te halen en extra voorzorgsmaatregelen te nemen, zoals het gebruik van antibiotica als profylaxe bij ziekteverschijnselen.
Cijfers: Mensen zonder milt hebben een overlijdensrisico van 50% bij het krijgen van een ernstige bacteriële infectie als deze niet op tijd wordt behandeld. Daarom is het zo belangrijk om extra waakzaam te zijn en direct medische hulp in te schakelen bij tekenen van ziekte.
- Na zijn splenectomie had Mark zijn voorzorgsmaatregelen goed op orde. Hij haalde elk jaar zijn griepprik en had altijd een noodkuur antibiotica bij de hand voor het geval hij ziek werd. Toen hij een keer hoge koorts kreeg, kon hij dankzij de juiste nazorg snel handelen en een ernstige infectie voorkomen.

De hand van een persoon met ernstige bloedarmoede (links) vergeleken met een persoon zonder (rechts) /
Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bloedarmoede
Een andere complicatie van een gescheurde milt is
bloedarmoede, die kan ontstaan door bloedverlies. Je milt speelt een rol in de productie van rode bloedcellen, en een verwonding of verwijdering ervan kan leiden tot een daling van het aantal rode bloedcellen in je lichaam.
Symptomen: Bloedarmoede kan leiden tot vermoeidheid, bleekheid, kortademigheid, en duizeligheid. Het herstel kan weken tot maanden duren, afhankelijk van de ernst van de bloeding en je algehele gezondheid.
Cijfers: Ongeveer 30% van de patiënten die een gescheurde milt hebben gehad, ontwikkelen in de eerste maanden na de verwonding milde tot matige bloedarmoede. Dit is een belangrijk aandachtspunt tijdens de herstelperiode.
Chronische pijn
Bij een gescheurde milt kan de pijn aanhouden, zelfs nadat de milt is geheeld of verwijderd. Dit kan komen door de littekenvorming in de buik of door zenuwschade die is ontstaan tijdens het trauma of de operatie. Hoewel chronische pijn niet levensbedreigend is, kan het wel je kwaliteit van leven beïnvloeden.
Behandeling: Fysiotherapie, pijnmedicatie, en in sommige gevallen psychologische ondersteuning kunnen helpen om met de pijn om te gaan en je dagelijkse functioneren te verbeteren.
- Na haar operatie bleef Emma last houden van steken in haar buik, vooral bij het tillen of buigen. Met hulp van haar fysiotherapeut leerde ze haar bewegingen aan te passen en technieken om de pijn beter te beheersen.
Littekenbreuk: zwakke plek na de operatie
Na een operatie aan de milt, zoals een splenectomie, kan er in sommige gevallen een littekenbreuk ontstaan op de plek van de operatiewond. Dit gebeurt wanneer de buikwand bij het litteken verzwakt is, waardoor een deel van de organen of vetweefsel naar buiten kan uitpuilen. Dit is zichtbaar als een bobbel onder de huid op de plaats van het litteken en kan soms gepaard gaan met pijn of ongemak, vooral bij inspanning.
Behandeling: Een littekenbreuk kan operatief worden hersteld. Hierbij versterkt de chirurg de buikwand met hechtingen of een kunststof matje om verdere uitstulpingen te voorkomen. Het komt niet vaak voor, maar het is belangrijk om te weten waar je op moet letten na een operatie.
- Na haar splenectomie merkte Laura dat er een zwelling ontstond op de plek van haar litteken. Vooral bij het tillen of hoesten voelde ze wat ongemak. Een controlebezoek bij de arts bevestigde dat het om een littekenbreuk ging. Met een kleine chirurgische ingreep werd de buikwand hersteld, waarna ze weer zonder zorgen haar dagelijkse activiteiten kon oppakken.
Preventie
Als je een vergrote milt hebt, dan doe je er verstandig aan activiteiten te vermijden die een gescheurde milt kunnen veroorzaken. Mensen met de ziekte van Pfeiffer vermijden gedurende enkele weken contactsporten, zwaar tillen en andere activiteiten die het risico op een gescheurde milt vergroten. Bescherming van de milt tegen stoten en vallen kan het risico op een gescheurde milt verkleinen.
Lees verder