InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Uitdroging symptomen, uitdrogingsverschijnselen (o.a. baby)

Uitdroging symptomen, uitdrogingsverschijnselen (o.a. baby)

Uitdroging symptomen, uitdrogingsverschijnselen (o.a. baby) Uitdroging symptomen en uitdrogingsverschijnselen, hoe herken je uitdroging? Uitdroging (dehydratie) kan optreden na het verlies van veel vocht en zouten als gevolg van bijvoorbeeld zeer hoge koorts, overgeven, (fors) bloedverlies, ernstige diarree, hevige transpiratie (zweten), bij gebruik van bepaalde medicijnen of bij extreme hitte. Simpel gesteld verliest de persoon bij uitdroging meer vocht dan dat hij binnenkrijgt. Volwassenen hebben een dagelijkse vochtbehoefte van ongeveer 2 liter. Dat zijn circa 8 glazen of eenheden.

Symptomen uitdroging - uitdrogingsverschijnselen


Wat zijn de verschijnselen en symptomen van uitdroging, wat kun je ertegen doen en hoe kun je het voorkomen?

Uitdroging

Het lichaam van een volwassene heeft een dagelijkse vochtbehoefte van ongeveer 2 liter; dat is 6-8 glazen water per dag. Voor het goed functioneren van het lichaam moeten de hoeveelheden water en zouten in het lichaam op peil blijven; door water- en zoutverlies droogt het lichaam uit. Bij onvoldoende vochtinname en/of overmatig vochtverlies droogt het lichaam uit. Dit wordt 'dehydratie' genoemd.

Voldoende drinken

Voldoende drinken is essentieel voor het goed functioneren van het menselijk lichaam. Gemiddeld hebben volwassen Nederlanders ongeveer 2,0 tot 2,5 liter vocht nodig om het dagelijkse vochtverlies aan te vullen. Idealiter zou 70 procent van het vocht uit dranken moeten komen, aldus de Gezondheidsraad. Dit staat voor volwassenen gelijk aan 1,5 tot 2,0 liter per dag. De overige 30 procent van het vocht komt uit ons eten en oxidatiewater (vocht dat vrijkomt in het lichaam als eiwit, vetten en koolhydraten uit eten worden omgezet in energie).

Mogelijke oorzaken uitdroging

Risicogroepen voor uitdroging zijn baby's, kinderen en ouderen. Bij ouderen of bejaarden is de oorzaak dikwijls een te geringe vocht-inname. Vooral door onvoldoende te drinken bij warm weer, verhoogt de kans op uitdroging. Dit is bij ouderen nogal eens het geval. Mogelijke andere oorzaken van uitdroging zijn onder meer:
  • ernstig vochtverlies (o.a. overmatig plassen en/of zweten);
  • aanhoudend braken (o.a. bij baby's);
  • brandwonden;
  • aanhoudende diarree (vooral bij baby's en ouderen);
  • koorts (vooral bij baby's en ouderen).

Kinderen onder de 2 jaar kunnen snel, dat wil zeggen binnen 24 uur, uitdrogen. Kinderen boven de 2 jaar kunnen binnen 2 tot 3 dagen uitdrogen.

Ouderen vaak in ziekenhuis door uitdroging
Uitdroging is één van de belangrijkste oorzaken waardoor ouderen in het ziekenhuis belanden. Vaak heeft het verstrekkende gevolgen, want na de ziekenhuisopname kunnen de meesten niet meer zelfstandig wonen. Uitdroging kan tot allerlei gezondheidsrisico’s leiden, van ijlen tot geneesmiddelenvergiftiging. Uit onderzoek van GGD West-Brabant (uitgevoerd in 2014) blijkt dat maar liefst 2 op de 10 Brabantse ouderen minder drinkt dan de dagelijks aanbevolen hoeveelheid van 8 glazen per dag. Als reden hiervoor geven ze aan dat ze het minimum niet kennen en ook geen dorst hebben. Dat laatste komt doordat het dorstgevoel afneemt, naarmate de leeftijd vordert.

Uitdrogingsverschijnselen

De symptomen voor ernstige uitdroging zijn:
  • een lage bloeddruk en circulatoire shock ;
  • een snelle pols (hoge polsslag) of juist een heel zwakke pols (zwakke polsslag);
  • niet of nauwelijks meer plassen;
  • hoofdpijn;
  • droge slijmvliezen, droge mond, een gevoel van dorst;
  • misselijkheid;
  • vaatkrampen;
  • spierkrampen in voornamelijk handen, voeten en benen;
  • stemverlies;
  • hartritmestoornissen;
  • tintelingen;
  • zeer donkergele urine;
  • sterk ingezonken ogen;
  • loomheid/sufheid, algehele malaise, conditieverlies, gevoel van zwakte.

Voorkomen, behandelen en bestrijden van uitdroging

Uitdroging kan op de volgende manieren worden voorkomen en bestreden:
  • Drink over de hele dag water, drink frequent. Volwassenen dienen dagelijks 6-8 glazen water te drinken. Bij inspanning, koorts en warm weer is de vochtbehoefte van het lichaam hoger.
  • Drink 2 liter vocht op een warme dag teneinde uitdroging te voorkomen. Te veel water is echter ook niet goed. De nieren kunnen maximaal 0,7 tot 1 liter vocht per uur verwerken. Het advies van het Voedingscentrum geldt om vooral thee, koffie, melk, frisdrank, vruchtensap of water te nemen. Door alcohol verlies je meer vocht dan je binnenkrijgt, waardoor je juist sneller uitdroogt.
  • Wanneer je (te) veel alcohol drinkt, heb je meer vocht nodig. Dit komt doordat: alcohol een vochtuitdrijvend effect heeft.
  • Mensen die intensief sporten kunnen wel 1 tot 2 liter vocht per uur verliezen. Zij kunnen een sportdrank nemen. Sportdranken bevatten naast water koolhydraten en elektrolyten en kunnen worden gebruikt om de glycogeenreserve —de hoeveelheid suikers die in (spier)weefsel en in de lever is opgeslagen— aan te vullen en de electrolytenbalans in het lichaam te handhaven. Deze drankjes kunnen uitdroging voorkomen of gebruikt worden om lichte uitdroging te behandelen. Bij matige inspanning kun je ook gewoon water drinken.
  • Kinderen kunnen bij extreme hitte meer vocht gebruiken, doch minder dan volwassenen. Kinderen die braken of veel naar het toilet gaan, kunnen te veel water hebben gedronken. In dat geval is aan te raden om vochtige voedingsmiddelen te geven, zoals zuivel, groente en fruit.
  • Blijf uit de zon, zoek de schaduw en de koelte op ten einde vochtverlies door transpireren zo mogelijk te voorkomen
  • Voorkom bij braken en diarree uitdroging door voldoende inname van veel water, (slappe) thee, heldere soep of vruchtensap. Bij uitdroging dient het vochtverlies gecompenseerd te worden. Courante oorzaken van uitdroging, zoals hevige transpiratie, diarree en braken, leiden doorgaans tot een verlies van elektrolyten, zoals natrium en kalium. Dit dient aangevuld te worden. In dat geval kan rehydratie worden toegepast met een orale rehydratie-oplossing (ORS). Hierdoor kan het lichaam het vocht beter opnemen en vasthouden. ORS is een poeder dat aangemaakt moet worden met schoon leidingwater of mineraalwater zonder koolzuur.

Waarschuw de huisarts als lichte uitdrogingsverschijnselen ondanks de genomen maatregelen (voldoende/extra vocht innemen, het gebruik van ORS) aanhouden of zelfs verergeren. Bij ernstige uitdroging moet altijd direct een arts ingeschakeld worden. Zonder snelle en adequate behandeling is ernstige uitdroging levensbedreigend.

Symptomen van uitdroging bij baby's

De symptomen van uitdroging bij baby's zijn:
  • zeer onregelmatig plassen;
  • donkergele urine;
  • laag energie-niveau;
  • droge mond, weinig speeksel en geen of nauwelijks tranen bij huilen;
  • droge lippen (kloofjes) en huid;
  • diepliggende ogen en fontanellen (sterk ingezonken fontanel; zachte plekken boven op het hoofd).

Als het ernstig is, dan kunnen de volgende verschijnselen optreden:
  • dat de baby minder dan acht tot tien keer per dag urineert (geen natte luier de laatste drie uur);
  • dat de urine donkergeel is;
  • als je de huid indrukt, neemt het maar weer langzaam de oude vorm aan;
  • dat de urine naar vis ruikt en/of ureumkristallen bevat: ziet eruit als verpulverd baksteen en geven de luier een rozerode kleur.

Als een baby ook maar enig teken van uitdroging vertoont, neem dan onmiddellijk contact op met de huisarts.

Bij baby's die diarree hebben, dreigt het gevaar van uitdroging. Een goede behandeling is in dat geval het geven van water, zouten en voedingssuikers. Dit gebeurt meestal in de vorm van ORS (Oral Rehydration Solution/Salts). ORS vult de verloren suikers, zouten en vocht in het lichaam weer aan. In ernstige gevallen moet in het ziekenhuis de vochtbalans herstelt worden.

Risico's van zon en hitte vermijden bij kleine kinderen
Voor baby’s tot 6 maanden is zonlicht ongezond, aangezien een babyhuid de ultraviolette straling (UV-straling) niet kan verdragen. Ze hebben een dunne huid en geen pigment, waardoor ze erg gevoelig zijn voor de zon en direct verbranden. Zorg dat de baby in de schaduw slaapt of speelt. Smeer de gevoelige delen zoals de neus, oren, oogleden, nek en onder de randjes van de kleding, extra goed in met een (baby-)zonnebrandmiddel met een hoge factor. Bedenk dat ook in de schaduw kinderen kunnen verbranden. Alle delen van de babyhuid moeten goed worden beschermd tegen de zon. Luchtige katoenen kleding, een zonnehoedje of -petje en een parasol zijn essentieel als het buiten warm en zonnig is.

Slaapt de baby in een kinderwagen of wandelwagen, kijk dan uit voor oververhitting en uitdroging door ervoor te zorgen dat:
  • de kinderwagen niet in de zon staat; en
  • de kap van de wagen naar beneden geklapt is.

Kinderen tussen de zes maanden en de drie jaar zijn wat minder gevoelig voor de zon. Zij kunnen gerust een half uur in de zon spelen. Goede bescherming is daarbij belangrijk. Smeer het kind op tijd in: bij voorkeur een half uur voordat ze de zon in gaan. Doe dit royaal en herhaal dit na elke 2 uur. Ook als de kinderen uit het water komen, moeten ze weer opnieuw worden ingesmeerd met zonnebrand. Tussen 11 en 3 uur is de zon het sterkst. Laat het kind op dat tijdstip een t-shirt dragen.

Lees verder

© 2009 - 2014 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
EHEC bacterie symptomen en Buikgriep.
Gerelateerde artikelen
Uitdroging bij kinderenJonge kinderen zijn niet altijd in staat om zelf aan te geven dat ze tekort aan vocht hebben. Een eerste symptoom hierva…
Uitdroging herkennen: hoe weet je of iemand is uitgedroogd?Uitdroging herkennen: hoe weet je of iemand is uitgedroogd?Bij uitdroging kunnen diverse verschijnselen optreden. Kinderen en ouderen lopen meer kans op uitdroging. In het begin i…
Voorkomen van uitdroging bij diarree: de ORS oplossingVoorkomen van uitdroging bij diarree: de ORS oplossingBij diarree en braken kan snel een flink vochtverlies ontstaan dat aangevuld moet worden voordat er ernstige uitdrogings…
Uitdrogingsverschijnselen hond: herkennen uitdroging hondUitdrogingsverschijnselen hond: herkennen uitdroging hondAfhankelijk van zijn lichaamsgewicht en mate van lichaamsbeweging, heeft een hond gemiddeld ongeveer 1,5 liter water per…
Je baby en peuter extra beschermen tijdens een hittegolfJe baby en peuter extra beschermen tijdens een hittegolfBaby's en jonge kinderen onder de vier jaar lopen tijdens erg warm weer, maar vooral tijdens een hittegolf een verhoogd…
Bronnen en referenties
  • Arlene Eisenberg, Heidi Murkoff en Sandee Hathaway: Baby's eerste jaar - Van 0-13 maanden; Van Holkema & Warendorf, negende druk 2000.
  • www.consumed.nl
  • www.dokterdokter.nl/mijn-kind/peuter-kleuter/article/24125/de-risico-s-van-zonnebrand-bij-kleine-kinderen
  • www.ggzleiden.nl/sbeosimages/uitdroging_bij_ouderen.pdf
  • www.merckmanual.nl/mmhenl/sec12/ch158/ch158b.html
  • www.voedingscentrum.nl

Reageer op het artikel "Uitdroging symptomen, uitdrogingsverschijnselen (o.a. baby)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Jolanda van der Doelen, 21-07-2014 10:29 #4
Het voedingscentrum geeft wel vaker zeer foute informatie. Het is absoluut niet waar dat je koffie en theïnehoudende dranken kunt optellen bij genoeg vochtinname!
Koffie en thee zijn net als alcohol diuretische dranken. D.w.z. Dat het vocht aan je lichaam onttrekt. Drink gewoon water en liefst niet koud maar lauw.
Koud water op warme dagen is erg slecht. Reactie infoteur, 21-07-2014
Het Voedingscentrum schrijft daarover het volgende:
"Dranken met cafeïne leveren gewoon vocht aan het lichaam. Vaak wordt gedacht dat dranken met cafeïne vochtafdrijvend werken. Dat is niet zo. Het lichaam verliest niet meer vocht door het drinken van bijvoorbeeld koffie. Cafeïne zorgt er alleen voor dat het vocht het lichaam sneller verlaat, doordat het de nieren stimuleert." (Bron: http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/cafeine.aspx, voor de laatste keer geraadpleegd op 21-07-2014)

"In a study by Lawrence E. Armstrong, a professor of exercise physiology at the University of Connecticut, Armstrong determined that moderate intake of caffeinated beverages -fewer than five to seven cups of coffee daily- does not affect hydration." (Bron: Armstrong LE, Pumerantz AC, Roti MW, Judelson DA, Watson G, Dias JC, Sokmen B, Casa DJ, Maresh CM, Lieberman H & Kellogg M. 2005. Fluid, Electrolyte, and Renal Indices of Hydration During 11 Days of Controlled Caffeine Consumption. International Journal of Sport Nutrition & Exercise Metabolism 15(3):252-265.)

Tio, 18-07-2013 00:37 #3
Toen bij die Parijse Hittegolf zijn veel oudere mensen als gevolg van uitdroging en hitte bezweken. Dat was in 2003. Ze nemen te weinig drinken en niemand die er op let en dan bij zo'n hitte krijg je al vlug te weinig vocht binnen. Soms staan er fonteinen in de stad om je af te koelen. Dan delen ze ook water uit voor mensen om maar geen vocht tekort te krijgen. Dit initiatief heeft de burgemeester van de stad New York genomen toen het daar zo warm was.

Weledelhooggeleerde Dhr Meijer, 31-05-2012 10:54 #2
Bij de apotheek is een soort van zout te Koop (oftewel orisel) wat je in je water kunt oplossen zodat je wel genoeg zout binnen krijgt, want een teveel aan water kan zorgen voor een zouttekort. Dit werkt goed bij een (bijna) uitdroging.

Marco, 01-11-2011 14:21 #1
Handig artikel, bedankt voor de info, ik weet nu dat ik aan uitdroging lijdt… Echter zal wel vermeld moeten worden dat alleen heel veel water drinken NIET de bedoeling is gezien naast de afvalstoffen dan ook electrolyten en bouwstoffen weg worden gespoeld. Overmatig waterinname kan levensgevaarlijk zijn dus waarschuw mensen hiervoor, mijn advies; wissel af met sportdrank/limonade, dan voorkom je een hoop ellende (o.a. hartklachten).

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Lipaandoeningen
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!