InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Mastoïditis: Infectie na middenoorontsteking met oorpijn

Mastoïditis: Infectie na middenoorontsteking met oorpijn

Mastoïditis: Infectie na middenoorontsteking met oorpijn Bij mastoïditis is het processus mastoideus of mastoïd van de schedel ontstoken. Het mastoïd is het tepelvormig aanhangsel van het rotsbeen, en ligt net achter het oor. Deze ontsteking komt meestal tot stand door een middenoorontsteking en soms door een tumor of door radiotherapie. Oorpijn, een oorafscheiding en gehoorverlies vormen de belangrijkste symptomen van deze potentieel ernstige bacteriële infectie. Dankzij een snelle behandeling met antibiotica herstellen de meeste patiënten vlot van deze aandoening, al is soms ook wel een operatie vereist. Hoewel de meeste patiënten (meestal kinderen) goed herstellen van mastoïditis, treden mogelijk ernstige (neurologische) problemen op wanneer de arts de behandeling niet tijdig inzet.

Epidemiologie mastoïditis

De incidentie van mastoïditis in ontwikkelde landen bedraagt 1,2-6,1 per 100.000. Mastoïditis komt vaker voor bij jonge kinderen, en dit het vaakst tussen de leeftijd van zes en dertien maanden. De ziekte tast echter mensen van elke leeftijd aan. Verzwakte patiënten zijn vaker vatbaar voor mastoïditis. Ook mensen met een verstandelijke beperking of communicatieproblemen zijn doorgaans vaker getroffen.

Oorzaken: Middenoorontsteking

Otitis media

Een onbehandelde acute middenoorontsteking (otitis media) veroorzaakt meestal mastoïditis. De infectie verspreidt zich namelijk van het oor naar het mastoïd. De structuur van dit bot lijkt op een honingraat, en wanneer dit zich vult met besmet materiaal, breekt dit snel.

Andere oorzaken

Een cholesteatoom in het middenoor zorgt eveneens soms voor mastoïditis. Dit is een abnormale verzameling van huidcellen in het oor achter het trommelvlies waardoor de gehoorgang verstopt is, wat leidt tot een infectie. Af en toe treedt de ontsteking aan het tepelvorming aanhangsel van het rotsbeen op als gevolg van radiotherapie.

Symptomen: Oorafscheiding en oorpijn

Uit het oor komt een afscheiding (otorree). Achter het oor treedt een zwelling op, waardoor het oor lijkt uit te steken. Een zwelling van de oorlel, oorpijn, roodheid van het oor of achter het oor en gehoorverlies zijn andere kenmerken. Deze typische symptomen gaan gepaard met hoofdpijn, prikkelbaarheid, hardnekkig huilen, voedingsproblemen en koorts die mogelijk hoog is of plotseling stijgt. Meestal is mastoïditis een acute infectie, maar sommige patiënten ervaren chronische problemen waardoor constant een oorafscheiding ontstaat.

Ruggenprik / Bron: Brainhell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Ruggenprik / Bron: Brainhell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk en diagnostisch onderzoek

De arts gaat op zoek naar uiterlijke tekenen van mastoïditis aan het hoofd en het oor. Veelal kent de patiënt een geschiedenis van een middenoorontsteking. De arts voert bovendien een gehooronderzoek (audiometrie) en een otoscopie (inwendig kijkonderzoek van het oor) uit. Daarnaast is een röntgenfoto, MRI-scan of een CT-scan van het oor en het hoofd nodig. De bacteriën die zich in de oorafscheiding bevinden, zijn via een cultuur op te sporen. Wanneer de arts vermoedt dat de patiënt lijdt aan meningitis als gevolg van mastoïditis, voert hij een lumbale punctie (ruggenprik: onderzoek van hersenvocht) uit om de ruggenmergsvloeistof te controleren op besmetting.

Differentiële diagnose

De zeldzame ziekte mastoïditis wijst mogelijk op andere aandoeningen met een gelijkaardig klinisch beeld zoals:
  • andere bronnen van intracraniële of gelokaliseerde sepsis
  • basale schedelbreuk (breuk in schedel door hoofdtrauma)
  • Bell’s Palsy (plotse aangezichtsverlamming door zenuwschade)
  • botcysten (met vloeistof gevulde gebieden in bot) of tumoren
  • cellulitis (huidinfectie met rode en gezwollen huid)
  • cervicale lymfekliervergroting (gezwollen lymfeklieren in de nek)
  • koorts van onbekende oorsprong
  • meningitis
  • otitis externa (zwemmersoor: ooraandoening met afscheiding uit oor en oorpijn)
  • otitis media
  • parotis zwelling
  • trauma aan het oor / mastoïd
  • Wegener granulomatosis

Behandeling aandoening via antibiotica (en chirurgie)

Mastoïditis is niet altijd eenvoudig te behandelen omdat het medicijn niet diep in het bot geraakt. De aandoening vereist daarom een herhaalde of langdurige behandeling. De arts behandelt de infectie met antibiotica die hij eerst via een injectie toedient en de patiënt daarna oraal (via de mond) inneemt. Meestal gebeurt de behandeling van mastoïditis in het ziekenhuis. Af en toe is een chirurgische ingreep nodig om een deel van het bot te verwijderen (mastoïdectomie) indien de antibiotica niet werken. Heeft de patiënt een middenoorontsteking, dan is een operatie aan het middenoor via het trommelvlies soms nodig (myringotomie) om de middenoorontsteking te behandelen.

Prognose

Mastoïditis is een moeilijk te genezen aandoening. Dankzij een vroege en adequate behandeling met antibiotica, komen complicaties haast niet voor en herstelt de patiënt volledig met een lage kans op complicaties of gehoorverlies. De ziekte keert soms wel terug. Wanneer echter complicaties optreden, komen hierbij veel gezondheidsproblemen voor en soms komt een patiënt met mastoïditis zelfs te overlijden.

Complicaties infectie

Indien de arts de aandoening niet behandelt, leidt mastoïditis tot ernstige, zelfs levensbedreigende, gezondheidsproblemen zoals:
  • aangezichtsverlamming
  • abcesvorming
  • een epiduraal abces (ontsteking met pus in de schedel of het ruggenmerg)
  • een hersenabces
  • een hersenvliesontsteking (meningitis)
  • een subduraal empyeem
  • een vernietiging van het mastoïd
  • een verspreiding van de infectie naar de hersenen of het hele lichaam
  • gedeeltelijk of volledig gehoorverlies
  • het Gradenigo syndroom - otitis media, retro-orbitale pijn en abducens palsy
  • labyrintitis (ontsteking van het labyrint, een deel van het binnenoor)
  • osteomyelitis (botontsteking)
  • petrositis (ontsteking van het rotsbeen door uitbreiding van de middenoorontsteking in de rotsbeencellen)
  • sigmoïd sinustrombose
  • vertigo (duizeligheid)

Preventie ontsteking van mastoïd

Een patiënt moet steeds snel en grondig een middenoorontsteking laten behandelen want hierdoor neemt het risico op mastoïditis sterk af.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Otorree: Oorafscheiding door probleem met oor of hersenenOtorree: Oorafscheiding door probleem met oor of hersenenOtorree (otorroe, otorrhea) is de medische term voor ‘afscheiding uit het oor’. Meestal bestaat dit uit oorsmeer, maar p…
Oorpijn. Wat kan de oorzaak zijn?Oorpijn. Wat kan de oorzaak zijn?Pijn in één oor of beide oren kan erg pijnlijk zijn. Kinderen worden vaak getroffen door oorpijn. Meestal wordt de pijn…
Bulleuze myringitis: Infectie van trommelvlies met blaasjesBulleuze myringitis: Infectie van trommelvlies met blaasjesHet trommelvlies (myrinx) - dat tussen het buitenoor en het middenoor ligt - is verantwoordelijk voor het verzenden van…
Infectieziekten bij kinderen – Middenoorontsteking (loopoor)Middenoorontsteking is een vervelende infectieziekte. Een kindje met Middenoorontsteking heeft vaak erge pijn aan dit oo…
Pijn achter het oor: oorzaken van stekende of kloppende pijnPijn achter het oor: oorzaken van stekende of kloppende pijnPijn achter het oor kan bestaan uit stekende, scherpe of juist doffe, zeurende pijn. Ook kan het gaan om pijn die steeds…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenIcons, Pixabay
  • Geraadpleegd op 8 maart 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/2056657-differential-diagnoses#showall
  • Mastoiditis, http://patient.info/doctor/mastoiditis
  • Mastoiditis, http://www.nhs.uk/conditions/mastoiditis/Pages/Introduction.aspx#symptoms
  • Mastoiditis, http://www.stanfordchildrens.org/en/topic/default?id=mastoiditis-90-P02048
  • Mastoiditis, http://www.webmd.com/cold-and-flu/ear-infection/mastoiditis-symptoms-causes-treatments en http://www.webmd.com/cold-and-flu/ear-infection/mastoiditis-symptoms-causes-treatments#2
  • Mastoiditis, https://medlineplus.gov/ency/article/001034.htm
  • Ontsteking van het mastoïd, http://www.neus-keel-oor.be/nl/nko/oor/aandoeningen/mastoiditis/
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/2056657-overview#showall
  • Predictors of Mastoiditis after Intensity-Modulated Radiotherapy in Nasopharyngeal Carcinoma: A Dose-Volume Analysis., https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26918040
  • Afbeelding bron 1: Brainhell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Mastoïditis: Infectie na middenoorontsteking met oorpijn"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 07-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oorproblemen
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!