InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Voetkrampen: Oorzaken van pijnlijke spierkrampen in voet(en)

Voetkrampen: Oorzaken van pijnlijke spierkrampen in voet(en)

Voetkrampen: Oorzaken van pijnlijke spierkrampen in voet(en) Veel patiënten zijn bekend met de pijn van voetkrampen. Deze krampen zijn plotselinge samentrekkingen van de voetspieren. Vaak halen deze pijnlijke krampen patiënten uit hun slaap. De pijn treedt op aan de voet, teen of kuit en houdt enkele seconden tot minuten aan. De scherpe pijn in de voet heeft meestal geen oorzaak. Maar ook enkele omgevingsfactoren en aandoeningen leiden tot de spierkrampen in de voet, zoals bijvoorbeeld uitdroging of diabetes mellitus. In de meeste gevallen verdwijnen voetkrampen vanzelf of met enkele huismiddeltjes. Wanneer slaapproblemen aanwezig zijn of de krampen erg hevig zijn of aanhouden, is medisch advies nodig. De arts moet dan de onderliggende oorzaak van de krampen identificeren en aanpakken.

Aandoeningen en pijnlijke krampen aan voet of voeten

Spierkrampen aan de voeten treden soms op door aandoeningen.

Auto-immune thyroïditis

Auto-immune thyroïditis is een ontsteking van de schildklier veroorzaakt door het eigen lichaam van de patiënt. Deze auto-immuunaandoening is soms ook het gevolg van een chirurgische verwijdering van een deel van de schildklier of van de volledige schildklier. De ernst en de duur van hypothyreoïdie (vertraagde werking van de schildklier) bepalen de ernst van symptomen. In zeldzame gevallen leidt auto-imune thyroïditis (ontsteking en zwelling van schildklier) onbehandeld tot hartfalen (slecht rondpompen van het bloed door het hart). Een snelle behandeling via medicatie is nodig voor patiënten met hypothyreoïdie.

Bloedarmoede

Bloedarmoede (anemie) resulteert in symptomen zoals vermoeidheid, bleekheid (pallor) en pijnlijke krampen in de benen (beenkrampen) en voeten. Een vitamine B12-tekort is vaak de oorzaak van bloedarmoede.

Diabetes mellitus (suikerziekte)

Patiënten met suikerziekte krijgen mogelijk te maken met diabetische neuropathie, een vorm van perifere neuropathie (aandoening van perifere zenuwen met pijn en zwakte) Hierbij zijn de zenuwen in de tenen en vingers beschadigd, zodat de patiënt abnormale sensaties ervaart, zoals een brandend gevoel, tintelingen, gevoelloosheid en pijn. De spieren verkrampen doordat de zenuwen niet goed werken, met voetkrampen als gevolg.

Lever- en hartziekten

Leverproblemen en hartziekten leiden tot een opeenhoping van gifstoffen in het lichaam. Wanneer de patiënt deze gifstoffen niet kwijtgeraakt, beginnen de spieren samen te trekken, wat resulteert in voetkrampen.

Hardlopers lijden sneller aan voetkrampen / Bron: Skeeze, PixabayHardlopers lijden sneller aan voetkrampen / Bron: Skeeze, Pixabay

Schade aan voetspier

Spierkrampen aan een voet komt tot stand door schade aan de voetspieren (overbelasting, spierscheur). Dergelijke letsels komen veel voor bij hardlopers, basketballers (die veel springen) en andere sportgerelateerde activiteiten.

Uitdroging en elektrolytenstoornissen

Soms komen krampen aan de voeten tot stand door uitdroging (dehydratie). Dit is het gevolg van het gebruik van diuretica (plaspillen) of bloeddrukmedicijnen. Een onvoldoende vochtinname leidt eveneens tot uitdrogingsverschijnselen. De patiënt moet zorgen dat hij voldoende gehydrateerd blijft door minimaal acht glazen water per dag te drinken. Meer water drinken is nodig bij veel lichamelijke beweging en ook in een warme omgeving. Een extreem laag kaliumgehalte (hypokaliëmie), een te laag magnesiumgehalte (hypomagnesiëmie) en een te laag calciumgehalte (hypocalciëmie) dragen ook bij aan de voetkrampen. De patiënt moet bijgevolg via voldoende voeding of via tabletten calcium, magnesium en kinine (kinine is aanwezig in tonic) nemen om krampen veroorzaakt door uitdroging, voedings- en mineralentekorten en elektrolytenonevenwichtigheden te voorkomen.

Zwangere vrouwen lijden sneller aan pijnlijke spierkrampen in de voeten / Bron: PublicDomainPictures, PixabayZwangere vrouwen lijden sneller aan pijnlijke spierkrampen in de voeten / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Zwangerschap

Zwangere vrouwen lijden sneller aan plotse samentrekkingen van de voetspieren. Dit gebeurt door de uitzetting van de baarmoeder. Hierdoor rekken de ligamenten en spieren uit die de baarmoeder ondersteunen. Voetkrampen 's nachts komen vaak voor in het derde zwangerschapstrimester.

Omgevingsfactoren en voetkrampen

Beweging en houding

Te veel beweging, of niet genoeg bewegen zijn risicofactoren voor de pijnlijke spierkrampen in de voet. Ook ontstaan voetkrampen door te lang in een bepaalde positie vertoeven. Het is belangrijk om voor een lichamelijke inspanning eerst rek- en strekoefeningen uit te voeren alsook om matige lichaamsbeweging uit te voeren.

Geslacht

Vrouwen lijden vaker dan mannen aan voetkrampen.

Leeftijd

Ouderen kampen sneller met krampachtige pijn in de voeten.

Het gebruik van sommige medicijnen leidt tot krampen in de voet / Bron: Stevepb, PixabayHet gebruik van sommige medicijnen leidt tot krampen in de voet / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicijnen en voetkrampen

Voetkrampen zijn vaak het gevolg van het gebruik van medicijnen. Diverse soorten medicijnen veroorzaken mogelijk krampen aan de voeten zoals:
  • antipsychotica
  • astmamedicijnen (medicatie voor de behandeling van astma, een chronische ontsteking van de luchtwegen in de longen)
  • bètablokkers (voor de behandeling van migraine, hartritmestoornissen, een hoge bloeddruk en sommige vormen van glaucoom)
  • diuretica (plaspillen)
  • statines (cholesterolverlagende medicijnen)

Heeft de patiënt regelmatig last van voetkrampen of zijn de klachten erg slopend, dan is het verstandig om een arts te raadplegen. Wellicht schrijft hij dan andere medicijnen voor die deze bijwerking niet veroorzaken.

Slecht passende schoenen

Wanneer schoenen niet goed passen en te nauw zitten, veroorzaakt dit mogelijk voetkrampen. De patiënt moet meer comfortabele schoenen dragen. De schoenen moeten de voetboog goed ondersteunen. Ze mogen niet te stijf maar ook niet te flexibel zijn.

Stress en angst

Stress en angst resulteren soms in plotse samentrekkingen van de voetspieren. Het helpt dan om stress te verlichten, bijvoorbeeld door het drinken van een kopje kamillethee.

Behandeling van spierkrampen

Acupressuur

Acupressuur toepassen biedt verlichting tijdens een kramp aan de voeten. Hierbij moet de patiënt met de vingers stevig op één van de drie punten drukken die overeenkomen met de voeten. Deze acupressuurpunten zijn:
  • de plek tussen de bovenlip en neus
  • de basis van de kuitspier (op het been van de kramp)
  • de bovenkant van de voet tussen de grote teen en de tweede teen (aan de voet waar de kramp aanwezig is)

De patiënt houdt de stevige druk op één van deze plekken ongeveer één minuut vast, en laat de vingers vervolgens los. Als het eerste punt geen verlichting biedt, probeert de patiënt best een ander punt.

Massage

De patiënt mag de voeten hard of zacht masseren want dit bevordert de bloedsomloop.

Rek- en strekoefeningen

Wanneer een voetkramp ontstaat, mag de patiënt een rekoefening uitvoeren. De patiënt moet al staand of zittend het been voor zich uitstrekken en de tenen naar boven en dan rechtdoor. Deze beweging moet de patiënt ongeveer één minuut volhouden. Ook deze oefening bevordert de bloedcirculatie, waardoor de krampen verlichten.

Voeding en drank

Enkele voedingsmiddelen verlichten de pijnlijke voetkrampen namelijk appelciderazijn (twee theelepels appelciderazijn in honing oplossen), augurkensap (drie theelepels drinken) en mosterd (drie theelepels eten). Deze voedingsmiddelen bevatten azijnzuur, wat nodig is voor het lichaam om acetylcholine aan te maken. Deze neurotransmitter is belangrijk voor de goede werking van de spieren. Des te meer acetylcholine een patiënt in het lichaam heeft, des te beter de spieren werken.

Warmte

Het aanbrengen van een heat pack (warmtepad), een warme handdoek of een verwarmingskussen op de getroffen voet biedt bij veel patiënten verlichting van de klachten. Bij de meeste patiënten verlichten de klachten binnen enkele minuten, maar de patiënt past best gedurende tien minuten de warmte toe zodat de pijn zeker weg is. Is de pijn nog niet verdwenen na tien minuten, dan wacht de patiënt twintig minuten en past hij daarna opnieuw warmte toe. Het is tot slot ook mogelijk om een warmwaterbad te nemen bij voetkrampen.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Krampen in je voeten? Behandeling en tips bij voetkrampenKrampen in je voeten? Behandeling en tips bij voetkrampenVoetkrampen die je plots overvallen op de sofa of in bed kunnen je als snel een pijnlijke grimas bezorgen. Pijnlijke kra…
Nachtelijke spierkrampNachtelijke spierkrampSoms heb je van die nachten dat je je draai niet kan vinden in je slaap. Je woelt en je woelt, maar die ideale slaapposi…
Wat zijn spierkrampen en hoe kan je ze voorkomen?Iedereen krijgt wel eens te maken met spierkrampen. Ze kunnen erg pijnlijk zijn maar verdwijnen meestal na enkele minute…
Nachtelijke krampen in de benen: oorzaken, behandeling, tipsNachtelijke krampen in de benen: oorzaken, behandeling, tipsPijnlijke beenkrampen die vooral s nachts optreden: de meesten onder ons hebben er wel eens last van gehad. Het gaat om…
Pijnlijke voetenPijnlijke voetenPijnlijke voeten kunnen soms duidelijk aanwijsbare oorzaken hebben, bijvoorbeeld door een schimmelinfectie of een ingegr…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: PaintedFeet01, Pixabay
  • Geraadpleegd op 4 mei 2018:
  • 7 Proven Methods to Alleviate Foot Cramps, https://www.positivehealthwellness.com/pain-relief/7-proven-methods-alleviate-foot-cramps/
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Finally, a Proven Solution for Leg & Foot Cramps, http://www.faboverfifty.com/health/finally-proven-solution-cramps/
  • Foot Cramps Causes & How to Get Rid of Them, http://www.paincare.org/foot-cramps/
  • Foot cramps, https://bottomlineinc.com/health/foot-health/foot-cramps
  • How to get rid of cramp in your foot: Three foods that offer fast relief,
  • How to Get Rid of Cramps, Especially Foot Cramps, https://bottomlineinc.com/health/foot-health/how-to-get-rid-of-cramps-especially-foot-cramps
  • How to Get Rid of Foot Cramps, http://www.shoeinsoles.co.uk/blog/how-to-get-rid-of-foot-cramps.html
  • The Mystery of Foot Cramps Explained, https://www.popsugar.com/fitness/Why-Do-My-Feet-Cramp-10070024
  • Afbeelding bron 1: Skeeze, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Voetkrampen: Oorzaken van pijnlijke spierkrampen in voet(en)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 29-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Voetafwijkingen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!