InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Ooglymfoom (intraoculair lymfoom): Kanker in oog of ogen

Ooglymfoom (intraoculair lymfoom): Kanker in oog of ogen

Ooglymfoom (intraoculair lymfoom): Kanker in oog of ogen Een lymfoom is een vorm van kanker die voortkomt uit oncontroleerbaar delende lymfocyten (type witte bloedcellen). Een lymfoom begint meestal in de lymfeklieren, die deel uitmaken van het immuunsysteem. Af en toe ontstaat een lymfoom in de ogen, wat dan in medische termen gekend is als een ‘intraoculair lymfoom’. Ooglymfomen ontstaan om onbekende redenen, maar veel ouderen en patiënten met een zwak immuunsysteem kampen met dit type kanker. Een wazig gezichtsvermogen en een overgevoeligheid voor licht zijn enkele symptomen van de kankervorm die meestal beide ogen treft. De behandeling van een intraoculair lymfoom verloopt op dezelfde manier als een lymfoom in een ander lichaamsdeel, namelijk via chirurgie, chemotherapie en/of radiotherapie. De vooruitzichten zijn variabel bij een lymfoom in de ogen. Via enkele maatregelen is het tot slot mogelijk om het risico op het verkrijgen van oogkanker te verminderen.

Oorzaken van intraoculair lymfoom

Wanneer een lymfoom verschijnt in de ogen, is in medische termen sprake van een ‘primair intra-oculair lymfoom’. Intraoculaire lymfomen zijn altijd een type non-Hodgkinlymfoom. Waarom dit lymfoom ontstaat in de ogen, is niet bekend.

Risicofactoren van ooglymfoom

Aandoeningen

Patiënten met bepaalde aandoeningen lopen meer kans op het ontwikkelen van een lymfoom in de ogen:
  • een Chlamydia psittaci-infectie van het oog (een bacteriële infectie die vaak vogels treft)
  • een familiegeschiedenis van een immuunziekte hebben
  • een immuunaandoening
  • een lymfoom in een deel van de hersenen hebben
  • een orgaantransplantatie hebben gehad
  • een systemische ziekte
  • reumatoïde artritis (ontsteking van gewrichten en organen) en andere auto-immuunziekten
  • virussen (in sommige zeldzame gevallen) zoals een Epstein-Barr-virusinfectie (klierkoorts)

Omgevingsfactoren

Volgende omgevingsfactoren verhogen het risico op het krijgen van een ooglymfoom:
  • beroep met blootstelling aan straling, zoals kernwerkers, piloten, astronauten, enzovoort
  • blootstelling aan industriële chemicaliën
  • blootstelling aan stralen van röntgenfoto’s en een CT-scan
  • chemotherapie
  • een verhoogd serumlactaatdehydrogenase - LDH (een type enzym)
  • genetische veranderingen (mutaties)
  • leeftijd: ouderen (zestigplussers zijn vaker aangetast)
  • medicijnen om het immuunsysteem te onderdrukken (immunosuppressiva)
  • roken

Symptomen: Oogpijn, rode ogen en een wazig gezichtsvermogen

Een primair intraoculair lymfoom ontwikkelt zich in het netvlies en in het glasvocht in het oog. De kankercellen tasten ook de oogzenuw aan de achterkant van het oog aan. Bij acht op de tien patiënten zijn beide ogen getroffen. Wel zijn de klachten meestal meer aanwezig in één oog.

Een wazig gezichtsvermogen komt voor / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Een wazig gezichtsvermogen komt voor / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Oogproblemen

De meest voorkomende symptomen voor een ooglymfoom zijn onder andere:

Algemene tekenen

Algemene symptomen komen ook voor, zoals:

Wanneer andere organen dan de ogen betrokken zijn, verschijnen mogelijk nog bijkomende klachten.

Een oogonderzoek is nodig / Bron: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Een oogonderzoek is nodig / Bron: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Diagnose en onderzoeken

Een grondig lichamelijk onderzoek en een complete medische geschiedenis is erg belangrijk. Daarnaast is een neurologisch onderzoek vereist om betrokkenheid van het centrale zenuwstelsel uit te sluiten. De arts beveelt meestal ook een bloedonderzoek aan. Voorts is een oogonderzoek vereist. De patiënt meldt de oogarts eerst informatie over zijn gezichtsvermogen. De oogarts controleert op zijn beurt de oogbewegingen. Hij gebruikt hiervoor een oftalmoscoop. Dit is een instrument dat een lichtje en een vergrotende lens bevat, wat nodig is om de achterkant van het oog goed te kunnen inspecteren. Verder zet de arts soms beeldvormende onderzoeken in, wat nodig is om de locatie van de oogtumor op te sporen en ook om te kijken of de kanker zich reeds verspreid heeft (metastasen). Meestal is een biopsie van het geleiachtige glasvocht nodig. De arts neemt dan een monster van weefsel of cellen om dit met een microscoop te bekijken en verder te testen om de aanwezigheid van oogkanker te bevestigen. De oogbiopsie gebeurt via een oogoperatie die gekend is als een ‘vitrectomie’ (glasvochtoperatie).

Behandeling van intraoculaire lymfomen

Een ooglymfoom behandelt de arts meestal met chirurgie, chemotherapie en/of uitwendige bestralingstherapie (radiotherapie). De arts tracht in eerste instantie het lymfoom uit het oog te verwijderen via een chirurgie ingreep. Chemotherapie dient de oogarts toe in het oog, via een ader (intraveneus) of direct in de wervelkolom. Hierdoor is het mogelijk om kankercellen te doden. Radiotherapie maakt gebruik van zeer krachtige bundels om tumoren te verkleinen en kankercellen te doden. De radiotherapie is gericht op de ogen of anders op de hersenen en het ruggenmerg.

Prognose van kanker in ogen

De prognose is afhankelijk van vele factoren, zoals het subtype en het stadium van het ooglymfoom, de progressie van de aandoening, de respons op de behandeling en de gezondheid van de patiënt.

Complicaties van type oogkanker

De complicaties van een ooglymfoom omvatten:
  • aantasting van lokale en verre organen
  • een verlies van functie van het orgaan / gebied waar de kanker terechtgekomen is
  • een verzwakt immuunsysteem
  • onomkeerbare schade aan het hoornvlies, resulterend in een blijvend verlies van het gezichtsvermogen
  • ontaarding naar agressiever type: Af en toe kan de tumor transformeren in een meer agressieve vorm of subtype van lymfoom

De dood treedt soms op als gevolg van de systemische verspreiding van een lymfoom.

Preventie van lymfoom in het oog

Het is niet mogelijk om een lymfoom in het oog te voorkomen. Wel is het mogelijk om het risico op de aandoening te verminderen door het toepassen van volgende maatregelen:
  • bacteriële infecties en andere auto-immuunziekten snel behandelen indien aanwezig
  • een gezonde voeding nuttigen
  • geschikte beschermende uitrusting dragen tijdens het werken met röntgenstralen en andere radioactieve bronnen
  • niet roken
  • onnodige blootstelling aan chemicaliën vermijden
  • voldoende lichaamsbeweging uitvoeren

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Bultjes op oogbol: Oorzaken gezwelletjes op oog (oogbultjes)Bultjes op oogbol: Oorzaken gezwelletjes op oog (oogbultjes)Bultjes op het ooglid of rond de ogen zijn vrij bekend. Sommige patiënten hebben echter een zichtbare bult op de oogbol…
Pijn aan de ogenPijn aan de ogenDe ogen zijn zeer belangrijk: we zien er alles mee. Pijn aan de ogen kan voorkomen bij griep, maar kan ook een gevolg zi…
Oculaire toxoplasmose: Parasitaire ooginfectieOculaire toxoplasmose: Parasitaire ooginfectieToxoplasmose (toxoplasmosis) is wereldwijd de meest voorkomende oorzaak van een ooginfectie. Oculaire toxoplasmose is ee…
Ogen en oogzorg in de winter: Problemen, symptomen en tipsOgen en oogzorg in de winter: Problemen, symptomen en tipsWie het koud heeft in de winter, grijpt al snel en gemakkelijk naar een sjaal, handschoenen en/of laarzen. Zorg voor de…
Middeltjes tegen vermoeide ogenMiddeltjes tegen vermoeide ogenVermoeide ogen komen veel voor. Meestal veroorzaken ze hoofdpijn, of een wazig zicht. Tegenwoordig krijgen onze ogen hee…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Giuliamar, Pixabay
  • Geraadpleegd op 25 april 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Eye Lymphoma causes, https://www.aao.org/eye-health/diseases/eye-lymphoma-causes
  • Eye Lymphoma Diagnosis, https://www.aao.org/eye-health/diseases/eye-lymphoma-diagnosis
  • Eye Lymphoma Symptoms, https://www.aao.org/eye-health/diseases/eye-lymphoma-symptoms
  • Eye Lymphoma Treatment, https://www.aao.org/eye-health/diseases/eye-lymphoma-treatment
  • Lymphoma of Eye, https://www.dovemed.com/diseases-conditions/lymphoma-eye/
  • Overview, https://emedicine.medscape.com/article/1219134-overview#showall
  • Types, http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/eye-cancer/stages-types/types
  • What Is Eye Lymphoma?, https://www.aao.org/eye-health/diseases/eye-lymphoma
  • Who Is at Risk for Eye Lymphoma?, https://www.aao.org/eye-health/diseases/eye-lymphoma-risk
  • Afbeelding bron 1: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Ooglymfoom (intraoculair lymfoom): Kanker in oog of ogen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 05-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!