InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Gescheurde milt (miltruptuur): Oorzaken en behandeling

Gescheurde milt (miltruptuur): Oorzaken en behandeling

Gescheurde milt (miltruptuur): Oorzaken en behandeling De milt is een orgaan van een vuist groot dat zich onder de linkerribbenkast in de buurt van de maag bevindt. De milt bevat speciale witte bloedcellen die bacteriën vernietigen en die helpen om infecties te bestrijden. Het miltkapsel, een soort taaie, elastische weefsellaag, beschermt de milt tegen een directe verwonding. Bij sommige patiënten scheurt de milt (miltruptuur) wat het gevolg is van een verwonding aan het buikgebied of een aandoening. Pijn aan de linkerschouder, flauwvallen en tekenen van een shock zijn enkele symptomen van een milt die gescheurd is. Een bloedtransfusie of een operatie zijn behandelingsopties voor een gescheurde milt. De vooruitzichten hangen af van de ernst van de ruptuur.

Oorzaken van gescheurde milt

Een gescheurde milt treedt op wanneer het miltkapsel openbreekt waardoor bloed in de buikstreek terechtkomt. Dit gebeurt meestal door een ernstige directe klap of stomp trauma in de buikstreek, maar ook enkele aandoeningen leiden mogelijk tot een scheur in de milt.

Risicofactoren van miltruptuur

Aandoeningen

Bepaalde ziekten dragen ook bij aan een gescheurde milt. Hierbij zwelt de milt (miltzwelling) en verdunt het miltkapsel. Dit maakt het orgaan fragiel waardoor de milt sneller scheurt door een slag in de buik.

Ziekten die het risico op een gescheurde milt vergroten, zijn:

Omgevingsfactoren

Diverse omgevingsfactoren veroorzaken een miltruptuur. De meest voorkomende zijn:
  • een verwonding tijdens contactsporten, zoals voetbal en hockey
  • fietsongevallen, zoals vallen op het stuur van de fiets
  • huiselijk geweld
  • ongevallen met motorvoertuigen

Wazig zien komt mogelijk voor bij een gescheurde milt / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Wazig zien komt mogelijk voor bij een gescheurde milt / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Symptomen

Afhankelijk van de grootte van de scheur, treedt een grote interne bloeding op. Meestal (maar niet altijd) kampt de patiënt met ernstige buikpijn. De ernst en zelfs de locatie van de pijn hangt af van de ernst van de miltruptuur en de hoeveelheid bloed die lekt uit de milt. De miltpijn is voelbaar aan:
  • de linkerkant van de buik onder de ribbenkast
  • de linkerschouder (teken van Kehr) wat verergert bij het inademen

Door een interne bloeding veroorzaakt door de gescheurde milt daalt de bloeddruk. Dit leidt tot:

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek
De arts voert een lichamelijk onderzoek uit waarbij hij het buikgebied betast. Dit voelt hard aan en ziet er opgezwollen uit omdat het gevuld is met bloed. Bij een groot bloedverlies uit de milt heeft de patiënt een lage bloeddruk (hypotensie) en een snelle hartslag (tachycardie). Een plotselinge lage bloeddruk bij vooral een jonge patiënt is een bijzonder ernstig teken en dan is een spoedoperatie geïndiceerd.

Diagnostisch onderzoek
CT-scan
Ook beeldvormende onderzoeken zijn nodig voor het diagnosticeren van een gescheurde milt. Een CT-scan van de buik is één van de meest gebruikte methoden. De arts injecteert contrast in een ader (meestal van de arm). Op deze manier bepaalt de arts de hoeveelheid bloed die uit de milt komt. Een actieve bloeding is niet altijd zichtbaar op een CT-scan in de buik zonder contrast.

Geen CT-scan mogelijk
Een CT-scan van de buik is echter niet aanbevolen wanneer de toestand van de patiënt ernstig is, waarbij de vitale functies onstabiel zijn of waarbij de bloeddruk laag is als gevolg van de verwonding (wat duidt op een shock). Andere patiënten zijn allergisch voor een CT-contrast of hebben nierproblemen en dan is een CT-scan evenmin mogelijk. De arts voert in deze gevallen andere onderzoeken uit:
  • een diagnostische peritoneale lavage: Hiermee bepaalt de arts snel of er een verzameling van bloed is in het buikgebied. De snelle en goedkope test is inzetbaar bij patiënten met een miltruptuur met een lage bloeddruk.
  • een gerichte abdominale sonografische techniek: Dit is een echografiemethode om de vochtophoping in de buikstreek op te sporen. Dit is inzetbaar bij een geruptureerde milt bij onstabiele patiënten, maar vaak is een CT-scan toch nog beter in een noodsituatie.
  • een MRI-scan van de buik: Stabiele patiënten met nierfalen of die ernstige allergieën hebben voor de contraststof die de arts gebruikt tijdens een CT-scan, krijgen een MRI-scan.

Een bloedonderzoek is soms nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek is soms nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay
Bloedonderzoek
Als de patiënt stabiel is en geen spoedoperatie nodig heeft, voert de arts laboratoriumonderzoeken uit zoals een volledig bloedonderzoek.

Behandeling

Sommige milde miltverwondingen genezen spontaan. Verder is soms een bloedtransfusie vereist bij patiënten die geen operatie nodig hebben. Andere patiënten hebben een spoedoperatie nodig om de milt te verwijderen (splenectomie) of te repareren. Deze chirurgische ingreep gebeurt in volgende situaties:
  • als de arts vermoedt dat er massale inwendige bloedingen zijn
  • als een patiënt met een vermoedelijke miltruptuur een lage bloeddruk heeft of onstabiele vitale functies

Normaal gesproken verwijdert de chirurg de volledige milt, maar bij een kleine scheur probeert de chirurg de milt nog te redden. Hij repareert hierbij de scheur en oefent druk uit op de milt of bloedvaten tot het bloed stolt en het lek stopt. In de meeste gevallen gebeurt de operatie laparoscopisch. De chirurg plaatst hierbij speciale chirurgische instrumenten en een cameralens met een lampje in de buik via incisies (chirurgische insnijdingen). Dankzij de camera krijgt hij beelden van de milt te zien op een beeldscherm, zodat hij de instrumenten goed kan beheren en geleiden. Soms maakt de chirurg een grote incisie om toegang te krijgen tot de milt. Ook voert de arts soms een arteriële embolisatie uit om op een veilige manier de milt te redden, maar dit is enkel mogelijk wanneer de procedure snel wordt opgestart.

Prognose van scheur in milt

Het herstel hangt af van de ernst van de ruptuur. De prognose is uitstekend voor patiënten met mildere miltrupturen. Hoe ernstiger de miltbeschadiging, hoe hoger de kansen op een minder goede uitkomst. Het herstel van een miltreparatie of miltverwijdering bedraagt enkele weken. Leven zonder milt is prima mogelijk, maar hierdoor verhoogt wel het risico op levensbedreigende infecties. Patiënten zonder milt moeten daarom het vaccin voor een pneumokokkeninfectie (infectie veroorzaakt door pneumokokkenbacterie). Sommige patiënten krijgen bovendien het advies om zich te laten vaccineren voor meningokokken en hemofilus influenzae type B (griep). Deze vaccins krijgt de patiënt meestal veertien dagen voor een electieve splenectomie of veertien dagen na de operatie. Kinderen zonder milt nemen dagelijks antibiotica om een ziekte te voorkomen. Bij volwassenen is dit meestal niet nodig, tenzij ze ziek worden of wanneer ze de kans hebben om ziek te worden. Patiënten zonder milt dragen tot slot het best een medische waarschuwingsarmband.

Complicaties van miltaandoening

Het risico op complicaties is het grootst bij 55-plussers. De belangrijkste complicatie van een gescheurde milt is een bloeding en de problemen die daaruit voortvloeien, zoals cysten (abnormaal gevormde zakvormige holten in het lichaam) en bloedstolsels. Een vertraagde bloeding en het afsterven van de milt zijn soms ook het gevolg van een gescheurde milt. Deze ernstige complicaties resulteren meestal in een operatie. Verder bestaat er een verhoogd risico op infecties doordat de immuunactiviteit afneemt na een splenectomie. De patiënt moet bijgevolg extra voorzorgsmaatregelen nemen om infecties te voorkomen. Patiënten komen tot slot af en toe te overlijden als gevolg van een gescheurde milt.

Preventie van scheuring van milt

Patiënten met een vergrote milt moeten activiteiten vermijden die mogelijk een gescheurde veroorzaken. Patiënten met klierkoorts vermijden contactsporten omdat deze het risico op een buiktrauma verhogen.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Gescheurde milt (miltruptuur): Symptomen en behandelingGescheurde milt (miltruptuur): Symptomen en behandelingDe milt is een relatief klein orgaantje, gelegen aan de linkerzij onder de ribben. Als de milt door één of andere oorzaa…
Pijn aan de milt: oorzaken, behandeling & tips bij miltpijnPijn aan de milt: oorzaken, behandeling & tips bij miltpijnDie stekende pijn in de zij die optreedt bij sportieve inspanningen: we hebben allemaal wel eens last gehad van "de milt…
Milt: raadselachtigste orgaan van de mensDe milt is het meest raadselachtige orgaan. Je milt zit onder de linkerlong, hoog achter in de buikholte en hij is een b…
Gescheurde milt: symptomen, behandeling, herstel en prognoseGescheurde milt: symptomen, behandeling, herstel en prognoseEen gescheurde milt of miltruptuur is een medische noodsituatie die kan optreden als gevolg van een harde stomp of stoot…
Vergrote milt: oorzaken, symptomen, gevolgen en behandelingVergrote milt: oorzaken, symptomen, gevolgen en behandelingVergrote milt symptomen en behandeling. Splenomegalie is de medische term voor een vergrote milt. De milt bevindt zich d…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 15 augustus 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Everything you need to know about ruptured spleen? https://www.medicalnewstoday.com/articles/192110.php
  • Ruptured spleen, https://www.physio-pedia.com/Ruptured_Spleen
  • Ruptured spleen, https://www.webmd.com/digestive-disorders/ruptured-spleen#1
  • Ruptured Spleen: Causes, Signs, Symptoms, Tests, Treatment, Prevention, https://www.epainassist.com/abdominal-pain/spleen/ruptured-spleen
  • Afbeelding bron 1: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Frolicsomepl, Pixabay

Reageer op het artikel "Gescheurde milt (miltruptuur): Oorzaken en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 09-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Milt
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!