InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Costello-syndroom: Kort gestalte en ontwikkeling van tumoren

Costello-syndroom: Kort gestalte en ontwikkeling van tumoren

Costello-syndroom: Kort gestalte en ontwikkeling van tumoren Het Costello-syndroom is een zeldzame aandoening waarbij de patiënt levenslang kans heeft op het ontwikkelen van goed- en kwaadaardige tumoren. Daarnaast heeft hij een kort gestalte en ontwikkelingsproblemen, een verstandelijke beperking, erg soepele gewrichten, een losse huid, en typische gelaatstrekken. Vaak komen hart- en oogproblemen en nog vele bijkomende symptomen voor. Een genetisch onderzoek is belangrijk omdat het syndroom ook overlappende kenmerken heeft van andere syndromen. De behandeling is vooral symptomatisch en ondersteunend gericht. De prognose is afhankelijk van de ernst van de symptomen. Het syndroom is vernoemd naar de Nederlandse kinderarts Jack Costello die het syndroom voor het eerst in de medische literatuur beschreef in 1977.

Synoniemen Costello-syndroom

Het Costello-syndroom is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • Costello syndrome
  • CS
  • Faciocutaneoskeletal syndroom
  • FCS syndrome
  • FCS-syndroom
  • Intellectual disability-nasal papillomata

Epidemiologie

De geschatte geboorteprevalentie van de aandoening bedraagt 1 / 300.000 tot 1 / 1.250.000. Het Costello-syndroom is een zeer zeldzame aandoening die mannen en vrouwen in gelijke aantallen treft. Sinds het beschrijven van de aandoening zijn enkele honderden patiënten wereldwijd gerapporteerd.

Oorzaken en erfelijkheid

Genmutatie

Mutaties (veranderingen) in het HRAS-gen veroorzaken het Costello-syndroom. Dit gen bevat instructies voor het maken van een eiwit genaamd H-Ras, dat helpt bij de celgroei en celdeling. De genmutaties leiden tot de productie van een abnormaal actief H-Ras-eiwit. Hierdoor gaan cellen continu groeien en delen, wat resulteert in de ontwikkeling van kankercellen en goedaardige tumoren.

Sommige patiënten met symptomen van het Costello-syndroom hebben geen geïdentificeerde mutatie in het HRAS-gen. Deze patiënten hebben mogelijk het CFC-syndroom of Noonan-syndroom omdat deze veroorzaakt zijn door mutaties in dezelfde genen.

Overerving

Het Costello-syndroom is een autosomaal dominante aandoening. Hierdoor is slechts één kopie van het gewijzigde gen in elke cel voldoende om de aandoening te veroorzaken. Bijna alle gemelde gevallen zijn het gevolg van nieuwe genmutaties. Bijgevolg vertonen de patiënten geen familiale geschiedenis van het syndroom.

Symptomen

Groei en ontwikkeling

Baby’s met het Costello-syndroom zijn groter dan gemiddeld bij de geboorte, maar de meeste patiënten hebben voedings- en slikproblemen met ook braken als gevolg van pylorusstenose (vernauwing van de maaguitgang). Hierdoor ontstaan groeiproblemen. Patiënten met deze aandoening hebben door een tekort aan groeihormonen op volwassen leeftijd een relatief kort gestalte (130 cm voor vrouwen en 142 cm voor mannen). De getroffen kinderen hebben eveneens een vertraagde ontwikkeling of een lichte tot matige verstandelijke beperking. In sommige gevallen is ook de spraakontwikkeling en/of de mogelijkheid om te lopen aanzienlijk vertraagd.

Huid

Bij het Costello-syndroom heeft de patiënt losse huidplooien (cutis laxa) op de hals, de handpalmen, vingers en voetzolen. De huid is niet-elastisch en hangt dan los. Soms is de huid ook gerimpeld en dik. In sommige gevallen is de huid zelfs ongewoon donker (hyperpigmentatie). Op de huid ontstaat tevens droge, harde en verdikte plekken (hyperkeratose) met ongewoon diepe plooien op de handpalmen en voetzolen.

Skelet

Mogelijke skeletafwijkingen omvatten ontwrichte heupen (heupdysplasie), buitengewoon soepele gewrichten van de vingers, polsen die gebogen zijn richting de pink (ulnaire deviatie) en/of strakke achillespezen (waarbij de kuitspieren op de hiel sluiten). Bijkomende skeletafwijkingen zijn scoliose (zijdelingse kromming van de wervelkolom), kyfose (achterwaartse kromming van de wervelkolom), een trechterborst (pectus excavatum), een kippenborst (pectus carinatum), osteoporose (verlies van botmassa met risico op botbreuken) en een verminderde beweeglijkheid in de schouder en ellebogen.

Tumoren

Ook heeft de patiënt vanaf de vroege kindertijd (twee jaar) een verhoogd risico op het ontwikkelen van bepaalde kwaadaardige en goedaardige tumoren. De meest voorkomende goedaardige tumoren zijn papillomen. Dit zijn kleine, wratachtige gezwellen die zich gewoonlijk presenteren rond de neusgaten en mond of nabij de anus. De meest voorkomende kwaadaardige tumor geassocieerd met het Costello-syndroom is een kanker die begint in spierweefsel en vaak voorkomt bij kinderen, namelijk een rhabdomyosarcoom. Ook komt bij kinderen en adolescenten soms een neuroblastoom voor. Dit is kanker uitgaande van zenuwcellen. Bovendien hebben sommige tieners met het Costello-syndroom een transitioneel celcarcinoom ontwikkeld, een vorm van blaaskanker die meestal optreedt bij ouderen. Patiënten hebben tijdens het ganse leven 15% kans op het ontwikkelen van een kwaadaardige tumor bij het syndroom van Costello.

Gezicht

De patiënt heeft verder typische gelaatsuitdrukkingen zoals een abnormaal groot hoofd (medische term: macrocefalie), volle wagen, laagstaande oren met grote, dikke lobben, een grote mond (macrosomie) met ongewoon dikke lippen, een grote neusbrug, abnormaal grote neusgaten en een grove gelaatsuitdrukking. Bovendien hebben getroffen patiënten ongewoon krullend haar en/of dun haar op de voorkant van het hoofd. Sommige kinderen hebben eveneens huidplooien over de binnenste ooghoeken (epicanthale plooien). Tandheelkundige afwijkingen zijn ook gerapporteerd. daarnaast heeft de patiënt soms problemen met het gezichtsvermogen. Zo hebben jongere patiënten nystagmus (snelle, onwillekeurige oogbewegingen) of scheelzien (strabisme). Ouderen lijden soms aan keratoconus (abnormale verdikking van het hoornvlies).

Bijkomende symptomen

Hartproblemen komen vaak voor, waaronder ook een abnormale hartslag (aritmie), structurele hartafwijkingen en hypertrofische cardiomyopathie (hartspieraandoening). Andere symptomen van het Costello-syndroom omvatten een zwakke spierspanning (hypotonie), constipatie, niet-ingedaalde testikels (cryptorchisme), slaapproblemen, prikkelbaarheid, zeer gevoelig voor geluid, gevoelig voor licht en aanraking, schuw voor vreemden zijn, een vertraagde of afwezige puberteit en epilepsie.

Overlapping met syndromen

De symptomen van Costello-syndroom overlappen aanzienlijk met die van twee andere genetische aandoeningen met name het cardiofaciocutaneus syndroom (CFC-syndroom) en het Noonan-syndroom.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk en diagnostisch onderzoek

Op een MRI-scan is vaak een structurele afwijking van de hersenen (Chiari I malformatie) te zien. Een echografie is nodig bij de aangeboren hartafwijkingen. De oogarts detecteert bovendien de oogproblemen via een standaard oogonderzoek. De diagnose van het syndroom gebeurt op basis van de aanwezige lichamelijke symptomen en een genetisch onderzoek.

Differentiële diagnose

De symptomenreeks van het Costello-syndroom lijkt ook op volgende syndromen:

Behandeling

De arts behandelt de aanwezige symptomen van het Costello-syndroom die duidelijk in elke patiënt anders zijn. Hierbij werken kinderartsen, cardiologen, orthopedisten, orthopedisch chirurgen, dermatologen, logopedisten, diëtisten en andere gezondheidswerkers en zorgprofessionals samen.

Sondevoeding helpt bij voedingsproblemen. Medicatie zoals bètablokkers, calciumkanaalblokkers, anti-aritmische geneesmiddelen of een chirurgische ingreep zijn nodig bij hartafwijkingen. Tevens is een brace of fysiotherapie nodig bij de gewrichtsafwijkingen. Voor het verlengen van achillespezen is een operatie nodig. De arts verwijdert met behulp van cryotherapie (behandeling via bevriezing) of electrocoagulatie de papillomen op het gezicht. De patiënt krijgt vervolgens regelmatig screeningsonderzoeken op kanker. Anti-epileptica zijn medicijnen die helpen tegen epilepsie.

Prognose

De prognose is afhankelijk van de specifieke missende mutaties. Sommige patiënten komen dood ter wereld. Bij anderen zijn de hartafwijkingen of tumoren levensbedreigend. Kinderen met het syndroom van Costello hebben over het algemeen wel een warme, gezellige persoonlijkheid.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Syndroom van Noonan: symptomen en behandelingSyndroom van Noonan: symptomen en behandelingHet syndroom van Noonan is een aangeboren genetische afwijking. Wordt iemand geboren met deze aandoening dan is er een v…
Van der Woude-syndroom: Afwijkingen aan gezichtVan der Woude-syndroom: Afwijkingen aan gezichtHet Van der Woude-syndroom is een autosomaal dominante erfelijke aandoening waarbij de patiënt vanaf de geboorte een ges…
Kippenborst (pectus carinatum): BorstkasafwijkingKippenborst (pectus carinatum): BorstkasafwijkingPectus carinatum is een groeistoornis van de borstkas waarbij het borstbeen naar voren uitsteekt en de zijvlakten van bo…
Clinodactylie: Kromming van de vingers of tenenClinodactylie: Kromming van de vingers of tenenBij clinodactylie treedt een zijwaartse verkromming op aan één of meer vingers of tenen. Door deze afwijking is de vinge…
Oculair hypertelorisme: Wijd uit elkaar staande ogenOculair hypertelorisme: Wijd uit elkaar staande ogenHypertelorisme is geen aandoening maar een symptoom van mogelijk een ziekte of syndroom. Het kenmerkt zich doordat de pa…
Bronnen en referenties
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 22 juli 2016
  • Costello Syndrome, http://rarediseases.org/rare-diseases/costello-syndrome/, geraadpleegd op 22 juli 2016
  • Costello syndrome, http://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?Expert=3071, geraadpleegd op 22 juli 2016
  • Costello syndrome, http://www.socialstyrelsen.se/rarediseases/costellosyndrome, geraadpleegd op 22 juli 2016
  • Costello syndrome, https://ghr.nlm.nih.gov/condition/costello-syndrome#inheritance, geraadpleegd op 22 juli 2016
  • Costello syndroom, http://www.erfelijkheid.nl/ziektes/costello-syndroom, geraadpleegd op 22 juli 2016

Reageer op het artikel "Costello-syndroom: Kort gestalte en ontwikkeling van tumoren"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 17-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Syndromen
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!