InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Botmetastasen: Uitzaaiingen van kanker in de botten met pijn

Botmetastasen: Uitzaaiingen van kanker in de botten met pijn

Botmetastasen: Uitzaaiingen van kanker in de botten met pijn Botmetastasen is een medische term, wat inhoudt dat kankercellen zich van een primaire kankerplaats kunnen verspreiden (metastaseren) naar een bot. Dit is mogelijk bij tal van kankers, al komt dit bij sommige vormen van kanker vaker tot uiting dan bij andere vormen. Botpijn en fracturen zijn de belangrijkste symptomen van uitzaaiingen van kankercellen naar een bot. De vooruitzichten voor patiënten met uitzaaiingen van kankercellen in de botten, zijn in de meeste gevallen niet goed. Diverse medische behandelingen zijn echter wel beschikbaar voor het verlichten van de botpijn en het verminderen van de andere aanwezige symptomen. Hiervoor werken diverse artsen en andere zorgverleners samen om het de patiënt zo comfortabel mogelijk te maken.

Oorzaken uitzaaiingen in botten

Wanneer een kwaadaardige tumor ergens in het lichaam ontstaat, verspreiden kankercellen zich zonder behandeling via de bloedbaan of het lymfesysteem naar andere naastgelegen en verder gelegen organen, alsook naar de botten waar ze zich beginnen te vermenigvuldigen. Hierdoor ontstaat een secundaire bottumor. Waarom sommige vormen van kanker zich verspreiden en anderen niet, is niet duidelijk voor artsen. Ook is het niet bekend waarom bij bepaalde patiënten metastasen bijvoorbeeld eerst optreden in de lever en bij anderen in de botten.

Risicofactoren botmetastasen

Botmetastasen zijn het gevolg van vele mogelijke vormen van kanker, maar meestal zijn volgende kankers de oorzaak:

Symptomen: Pijn en fracturen

De symptomen van botmetastasen zijn bij een aantal patiënten het eerste teken van kanker, terwijl bij andere patiënten de symptomen van botmetastasen pas jaren na de kankerbehandeling ontstaan. Daarnaast ervaren sommige patiënten helemaal geen klachten bij de aanwezigheid van botmetastasen. Veelal nemen de symptomen en pijn wel toe wanneer de kanker verder evolueert. De botmetastasen zijn in principe overal in het lichaam mogelijk, maar vooral de wervelkolom, het bekken (bekkenbeenderen) en de ribben zijn getroffen. Dit is het gevolg van de compressie die de tumor uitoefent op het ruggenmerg.

Volgende botgerelateerde symptomen zijn mogelijk:
  • botpijn
  • fecale incontinentie (problemen met het ophouden van de ontlasting)
  • gebroken botten (fracturen) zoals heupfracturen of wervelfracturen met een wervelinzakking
  • gevoelloosheid
  • hypercalciëmie (verhoogd calciumgehalte in het bloed), wat gepaard gaat met misselijkheid, braken, constipatie, een verlies van eetlust, extreme dorst, slaperigheid, vermoeidheid en verwardheid
  • pijn in de nek
  • rugpijn
  • urine-incontinentie en andere plasproblemen
  • verlamdheid van de armen en/of benen
  • zwakte in de benen of armen

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek

Voor het opsporen van botmetastasen zet de arts beeldvormende onderzoeken uit. Niet altijd moet hij alle onderzoeken uitvoeren; dit hangt af van de medische situatie van de patiënt Mogelijke beeldvormende onderzoeken zijn:

Differentiële diagnose

Wanneer de primaire kanker nog niet geïdentificeerd is, lijken de symptomen van botmetastasen op volgende aandoeningen:
  • een chondrosarcoom (botkanker die ontstaat in kraakbeenweefsel)
  • een maligne lymfoom
  • een multiple myeloom
  • een postradiatie sarcoom
  • osteomyelitis (botontsteking)

Behandeling: medicatie, radiotherapie en chirurgie

Veelal vallen botmetastasen niet meer te genezen, maar behandelde patiënten hebben wel minder pijn en andere symptomen. Een multidisciplinair team van artsen zet hiervoor een combinatie van medicatie / chemotherapie, radiotherapie en chirurgie in, afhankelijk van welke behandelingsvorm nodig is voor de kankerpatiënt.

Medicatie

Meestal bestaat de medicatie uit bisfosfonaten, die de patiënt via een injectie of oraal (via de mond) toegediend krijgt. Bijwerkingen van deze medicijnen omvatten botpijn en nierproblemen, en een verhoogd risico op osteonecrose van het kaakbot (afsterven van kaakbot). Chemotherapie is voorts inzetbaar wanneer meerdere botten zijn aangetast. Daarnaast is hormoontherapie mogelijk, als kankers hiervoor gevoelig zijn, zoals borstkanker of prostaatkanker. Afhankelijk van het soort kanker bestaat de behandeling van hormoontherapie uit een chirurgische verwijdering van de eierstokken (oöforectomie) of teelballen (orchiëctomie), of medicatie. Pijnstillers zijn ook nodig bij botmetastasen. Bovendien schrijft de arts corticosteroïden voor om de zwelling en ontsteking rond de plaatsen van kanker te bestrijden. Voor veel vormen van kanker is ook gerichte therapie een mogelijkheid. Deze medicijnen vallen specifieke afwijkingen in kankercellen aan.

Radiotherapie

Radiotherapie is een behandelingsvorm die de arts prefereert wanneer pijnmedicatie niet helpt, of wanneer de pijn is tot een klein aantal gebieden in het lichaam. De behandelduur is verschillend en net zoals bij medicijnen, zijn ook hierbij diverse bijwerkingen mogelijk. Een andere bestralingstherapie bestaat uit intraveneuze straling waarbij de arts radiofarmaceutica (vorm van straling) toedient aan de patiënt via een ader (intraveneus). Deze stoffen zijn inzetbaar bij patiënten met meerdere botmetastasen. De stofdeeltjes verplaatsen zich in het lichaam naar de gebieden van de botmetastasen en geven aar straling vrij. Bijwerkingen omvatten schade aan het beenmerg waardoor anemie (bloedarmoede) optreedt.

Chirurgie

Chirurgische ingrepen stabiliseren een bot wanneer de patiënt een hoog risico loopt op breuken, of is nodig bij fracturen. Hierbij gebruikt de arts soms metalen platen, schroeven, nagels, botcement of andere materialen. Soms is het nodig om een gewricht te vervangen.

Andere therapieën

Het is ook mogelijk om kankercellen te verwarmen (elektrocoagulatie) of te bevriezen (cryotherapie) om deze te doden. De behandeling met warmte of koude is een mogelijkheid bij één of twee gebieden met botmetastasen die niet te behandelen zijn met andere behandelingen. Soms ontstaat hierdoor schade aan nabijgelegen structuren zoals zenuwen, en schade aan botten waardoor de patiënt sneller een gebroken bot heeft. Fysiotherapie is tot slot een andere mogelijkheid voor het verbeteren van de mobiliteit alsook voor het verbeteren van de botsterkte. Hij helpt de patiënt eveneens met mobiliteits- en andere hulpmiddelen en zet individueel aangepaste oefeningen in om de pijn te minderen en de kracht zo goed mogelijk te behouden.

Prognose kanker met uitzaaiingen in het bot

Wanneer botmetastasen aanwezig zijn, is de prognose veelal slecht. De vijfjaarsoverleving voor patiënten met prostaatkanker bedraagt rond de 90%, maar wanneer botmetastasen aanwezig zijn, is de overlevingstijd slechts gemiddeld 29 maanden volgens Emedicine. De meeste patiënten met uitzaaiingen in het bot overleven 6-48 maanden. De prognose is het meest gunstig bij metastasen van borstkanker en prostaatkanker. Bij patiënten met longkanker zijn de vooruitzichten het slechtst. Patiënten met nierkanker of schildklierkanker hebben een variabele levensverwachting.

Lees verder

© 2017 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Prostaatkanker: Vaak geen symptomen, soms plasproblemenProstaatkanker: Vaak geen symptomen, soms plasproblemenDe prostaat is een klier die zich onder de blaas en rond de urinebuis van een man bevindt. De prostaatklier produceert v…
Schildklierkanker: Kanker in schildklier met knobbeltjeSchildklierkanker: Kanker in schildklier met knobbeltjeDe schildklier is een vlindervormige lichaamsstructuur die zich aan de voorzijde van de lagere nek bevindt. De schildkli…
Kanker en chirurgie: de chirurgische behandeling van kankerKanker en chirurgie: de chirurgische behandeling van kankerOm kanker te bestrijden zijn er verschillende behandelingsmethoden mogelijk. De drie belangrijkste onderdelen van de kan…
Uitzaaiingen in de botten: symptomen, diagnose & behandelingUitzaaiingen in de botten: symptomen, diagnose & behandelingUitzaaiingen in de botten, ook wel botmetastasen genoemd, is kanker die elders in het lichaam begon en zich uitgezaaid o…
Botkanker: Vormen, symptomen en behandelingBotkanker: Vormen, symptomen en behandelingBotkanker kent vele uitingsvormen. Botkanker bij volwassenen is dikwijls een uitzaaiing van een ander type kanker, dat e…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 1 maart 2017:
  • Bone metastasis, https://www.cancer.org/treatment/understanding-your-diagnosis/bone-metastasis.html
  • Bone Metastasis: What Happens, http://www.webmd.com/cancer/features/bone-metastasis-what-happens#1, http://www.webmd.com/cancer/features/bone-metastasis-what-happens#2 en http://www.webmd.com/cancer/features/bone-metastasis-what-happens#3
  • Botmetastasen - Begrijpen, http://nl.medipedia.be/botmetastasen/begrijpen/wat-een-botmetastase
  • Botmetastasen Gevolgen, http://nl.medipedia.be/botmetastasen/gevolgen/fracturen-door-botmetastasen
  • Causes, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/bone-metastasis/basics/causes/con-20035450
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Definition, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/bone-metastasis/basics/definition/con-20035450
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/1253331-differential-diagnoses#showall
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/1253331-overview#showall
  • Pijnverlichting bij botmetastasen, https://www.henw.org/archief/volledig/id4939-pijnverlichting-bij-botmetastasen.html
  • Signs and Symptoms of Bone Metastasis, https://www.cancer.org/treatment/understanding-your-diagnosis/bone-metastasis/signs-symptoms.html
  • Symptoms, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/bone-metastasis/basics/symptoms/con-20035450
  • Treatments & Drugs, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/bone-metastasis/basics/treatment/con-20035450

Reageer op het artikel "Botmetastasen: Uitzaaiingen van kanker in de botten met pijn"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-11-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Skeletafwijkingen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!