InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Vena cava superior-syndroom: Verstopping bloedvat door tumor

Vena cava superior-syndroom: Verstopping bloedvat door tumor

Vena cava superior-syndroom: Verstopping bloedvat door tumor Bij het vena cava superior-syndroom ontstaan klachten door een obstructie (verstopping) van de vena cava superior, het bloedvat dat circulerend bloed naar het hart vervoert. Dit is meestal het gevolg van een kwaadaardige, maar soms ook van een goedaardige tumor of een andere goedaardige oorzaak. De klinische presentatie is sterk variabel en bestaat uit onder meer kortademigheid, blozen in het gezicht, hoesten en hoofdpijn. De arts zet na het uitvoeren van diverse beeldvormende onderzoeken, een gepaste behandeling in die is afgestemd op de exacte oorzaak van de verstopping. De behandeling bestaat daarom uit medicatie, chirurgie en/of medische procedures. Ondanks de diverse behandelingsopties komen veel patiënten kort na de behandeling te overlijden omdat de meeste oorzaken van het vena cava superior-syndroom kwaadaardig zijn.

Oorzaken: Obstructie van vena cava superior door tumor

Het vena cava superior-syndroom is een groep symptomen veroorzaakt door een verstopping van de vena cava superior. Dit is een kort, breed bloedvat dat circulerend bloed naar het hart vervoert. In meer dan 80% van de gevallen is deze obstructie het gevolg van een kwaadaardige tumoren in het mediastinum (ruimte tussen de longen). Ook goedaardige tumor en andere goedaardige oorzaken zijn gekoppeld aan de aandoening.

Kwaadaardige tumoren

Een kwaadaardige tumor drukt de wand van de vena cava superior direct samen of anders dringt de tumor hierin binnen. Dit gebeurt door:

Goedaardige tumoren en andere goedaardige oorzaken

Ook goedaardige oorzaken zijn gekoppeld aan de aandoening, zoals onder andere:
  • een aorta-aneurysma (uitstulping van een deel van een slagader in de aorta)
  • een permanente centrale veneuze katheter
  • fibroserende mediastinitis (ontsteking van de borstkasruimte tussen de longen)
  • goedaardige mediastinale tumoren
  • infecties
  • pacemakerbedrading
  • syfilis (bacteriële infectie die is veroorzaakt door seksueel contact)
  • tuberculose (bacteriële infectie met longproblemen)
  • ziekte van Behçet (aandoening met onder andere zweren en uveitis)

Hoofdpijn is één van de mogelijke tekenen / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn is één van de mogelijke tekenen / Bron: Geralt, Pixabay

Symptomen

Het vena cava superior-syndroom vertoont meestal een geleidelijke toename van symptomen. De klinische presentatie hangt af van de snelheid, ernst en locatie van de obstructie. Bij het vena cava superior-syndroom treedt een zwelling op van het bovenlichaam met name van het hoofd / het gezicht, de nek, de armen en/of de borstkas.

Kortademigheid, blozen / roodheid in het gezicht, cyanose (blauwachtige tint aan de huid van het gezicht of het bovenlichaam) en hoesten zijn andere vrij veel voorkomende symptomen. Slikproblemen, hoofdpijn, migraine (aanvallen van een aura en/of eenzijdige hoofdpijn), heesheid, het Horner-syndroom en stridor (een piepende inademing), duizeligheid en veranderingen in het gezichtsvermogen komen af en toe ook tot uiting. De symptomen zijn zelden levensbedreigend, hoewel oedeem van de epiglottis (strotklepje) mogelijk leidt tot ademhalingsproblemen. Wanneer een zwelling in de hersenen optreedt, veroorzaakt dit een verminderde alertheid. Zeer zelden kampen patiënten met ernstige neurologische symptomen of luchtwegproblemen.

Diagnose en onderzoeken

De arts zet diverse beeldvormende onderzoeken in voor het diagnosticeren van het vena cava superior-syndroom zoals een röntgenfoto van de borstkas (thoraxfoto), een CT-scan, een transbronchiale naald aspiratie bij een bronchoscopie (inwendig kijkonderzoek van de luchtwegen) en mediastinoscopie (inwendig kijkonderzoek van de ruimte tussen de longen). Dankzij deze onderzoeken is de arts in staat om de onderliggende oorzaak en de mate van progressie van de ziekte aan te tonen.

Behandeling van verstopping van bloedvat

Verschillende behandelingsmethoden zijn beschikbaar voor het verminderen van de symptomen van het vena cava superior-syndroom. De arts zet vooral een medicamenteuze therapie en chirurgie in. Glucocorticoïden (zoals prednison of methylprednisolon) verminderen de ontstekingsreactie op de tumorinvasie en de zwelling rondom de tumor. Glucocorticoïden zijn het meest nuttig als de tumor reageert op steroïden, zoals lymfomen. Bovendien zet de arts diuretica (plaspillen) in om de veneuze terugkeer naar het hart te verminderen, wat de verhoogde druk verlicht. In acute situaties is een stentingprocedure nodig om het bloedvat open te houden. Wanneer een infectie of kanker de oorzaak is van de verstopping van het bloedvat, zet de arts de nodige chemotherapie, gerichte therapieën, chirurgie, immunotherapie of radiotherapie in. Soms is ook een operatie nodig om de obstructie te kunnen omzeilen.

Prognose van vena cava superior-syndroom

Bij de meeste patiënten verminderen de symptomen binnen een maand na de behandeling. Ondanks de behandeling sterft 99% van de patiënten binnen twee en een half jaar. Dit is te wijten aan de kwaadaardige oorzaken van het vena cava superior-syndroom die vaak aanwezig zijn.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Het hart; anatomie van de binnenzijde van het hartHet hart van een zoogdier, dus ook van de mens bestaat uit twee boezems (atria; enkelvoud atrium) en twee kamers (ventri…
Stuwing: bloedstuwing, lymfestuwing, urinestuwingStuwing: bloedstuwing, lymfestuwing, urinestuwingStuwing of congestie is een opeenhoping van vocht, meestal als gevolg van verstopping van een afvoergang, bloedvat of ly…
Mediastinitis: Ontsteking van borstkasruimte tussen longenMediastinitis: Ontsteking van borstkasruimte tussen longenBij mediastinitis is de ruimte in de borstkas tussen de beide longen ontstoken. In het mediastinum bevinden zich het har…
Uitzaaiingen bij verschillende soorten kankerUitzaaiingen bij verschillende soorten kankerAls er tumorcellen worden losgelaten door het oorspronkelijke kankergezwel noemen we dit een uitzaaiing of in medische t…
Cava, een sprankelende wijn uit SpanjeCava, een sprankelende wijn uit SpanjeDeze Spaanse mousserende wijn wordt vooral geproduceerd in de Penedèsstreek, een wijngebied ten zuid-westen van Barcelon…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 17 augustus 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Medical Image of the Month: Superior Vena Cava Syndrome, http://www.swjpcc.com/imaging/2018/10/2/medical-image-of-the-month-superior-vena-cava-syndrome.html
  • Superior vena cava obstruction (SVCO), https://www.mariecurie.org.uk/professionals/palliative-care-knowledge-zone/recognising-emergencies/superior-vena-cava-obstruction
  • Superior vena cava obstruction, https://radiopaedia.org/articles/superior-vena-cava-obstruction
  • Superior vena cava syndrome in a patient with locally advanced lung cancer with good response to definitive chemoradiation: a case report, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6195746/
  • Superior vena cava syndrome, https://en.wikipedia.org/wiki/Superior_vena_cava_syndrome
  • SVC Syndrome (Superior Vena Cava Syndrome), https://www.verywellhealth.com/what-is-superior-vena-cava-syndrome-2249242
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Vena cava superior-syndroom: Verstopping bloedvat door tumor"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 26-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hartafwijkingen
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!