Rode bieten: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde

Rode bieten: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde Het belangrijkste bestanddeel van rode bieten of krootjes is water; het vezelgehalte is drie procent en de koolhydraten zijn ook in een zeer kleine hoeveelheid van acht procent aanwezig. Rode biet bevat de vitaminen A, B, C en foliumzuur. Rode bieten bevatten ook plantaardige kleurstoffen. Sporters waarderen het bloedsomloopstimulerende effect van de rode biet omdat dit het uithoudingsvermogen verhoogt. De spieren worden beter van zuurstof voorzien, wat ten goede komt aan de spieropbouw. Het hoge percentage vezels vertraagt ​​de omzetting van koolhydraten in glucose, waardoor de bloedsuikerspiegel slechts langzaam stijgt. De vezels binden gifstoffen en schadelijk cholesterol, dat vervolgens wordt uitgescheiden in de ontlasting. De kleurpigmenten en vitamine C helpen het lichaam te ontgiften, zijn ontstekingsremmend, versterken het immuunsysteem en kunnen zelfs beschermen tegen sommige soorten kanker. Kortom, rode bieten passen uitstekend in een gezond dieet.
Zomerbieten met groen loof / Bron: Evan-Amos, Wikimedia Commons (CC0)Zomerbieten met groen loof / Bron: Evan-Amos, Wikimedia Commons (CC0)

Wat zijn rode bieten?

Wortelgewas

De rode biet (Beta vulgaris subsp. vulgaris var. ruba) is een wortelgewas uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae), een familie van tweezaadlobbige kruidachtig planten en struiken, in het geslacht biet. Tot dezelfde soort hoort ook de bekende suikerbiet. Rode biet is een gekweekte variëteit van de Beta vulgaris (gewone biet), ondersoort vulgaris en stamt uit de eind negentiende, begin twintigste eeuw. De rode biet kan een hoogte bereken van 80 centimeter en de knol van de rode biet wordt als groente gegeten.

Zomerbieten en winterbieten

Er wordt onderscheid gemaakt tussen zomerbieten en winterbieten. Zomerbieten zijn wat kleiner en worden in bosjes met groen loof eraan verkocht, terwijl de winterbieten groot zijn en zonder loof worden verkocht.

Doormidden gesneden rode biet / Bron: Garitzko, Wikimedia Commons (Publiek domein)Doormidden gesneden rode biet / Bron: Garitzko, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Voedingswaarde

De biet is een echte vitaminen- en mineralenbom en kan daardoor op veel manieren een positieve invloed hebben op de gezondheid. Bovendien bevat deze wintergroente weinig calorieën en weinig vet, dus het is geen wonder dat rode biet een van de gezondste groenten is.

Vitaminen en mineralen

Rode biet bevat vitamine A, B-vitamines, vitamine C en foliumzuur. Het levert ook de mineralen jodium, calcium, kalium, magnesium, natrium, fosfor en veel ijzer (die door de vitamine C beter door het lichaam kan worden opgenomen en gebruikt). De knol bevat ongeveer 0,8 milligram ijzer per 100 gram, wat veel is in vergelijking met andere groenten en daarom geschikt om ijzertekort te voorkomen. De combinatie van vitamine C, foliumzuur en ijzer ondersteunen tezamen de bloedvorming.

Andere stoffen

Ook bevat de rode biet de stof betaïne, dat homocysteïne in het lichaam verlaagt. Een verhoogde homocysteïnewaarde geeft een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Daarnaast levert de biet anthocyanen, een zeer grote groep van kleurstoffen in rood-blauwe planten die kanker voorkomen, en nitraat, wat de bloeddruk verlaagt. Het polyfenolbetanine kleurt de knol roodpaars en deze stof versterkt het immuunsysteem van het lichaam, remt ontstekingen en bevordert de bloedstolling.

Gele bieten zijn minder uitgesproken van smaak / Bron: Ralf Junghanns, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Gele bieten zijn minder uitgesproken van smaak / Bron: Ralf Junghanns, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Voedingswaarde per 100 gram

100 gram rode bieten bevat:
  • 0,2 gram vet
  • 78 milligram natrium
  • 325 milligram kalium
  • 2,8 gram vezels
  • 4,9 milligram vitamine C
  • bijna 80 microgram foliumzuur
  • 0,8 milligram ijzer
  • 16 milligram calcium
  • 23 milligram magnesium
  • 0,3 milligram zink
  • en 16 milligram mangaan

Gezondheidsvoordelen van de rode biet

Afvallen, bloedcirculatie en conditie

Het regelmatig consumeren van de biet bevordert de vorming van mitochondriën in de cellen. Dit zijn de energiefabrieken van de cel. Deze verhogen de prestaties en vertragen tekenen van veroudering. Hoe meer mitochondria er in het lichaam zitten, hoe beter dit vet verbrandt. Daarom helpt de consumptie van rode biet om af te vallen. Bovendien geeft het een verhoogde bloedcirculatie wat gewichtsverlies ondersteunt.

Bloeddrukmeting door een arts / Bron: Kurhan/ShutterstockBloeddrukmeting door een arts / Bron: Kurhan/Shutterstock

Diabetes en hoge bloeddruk

Bij diabetici en mensen met overgewicht wordt de stikstofproductie van het lichaam verminderd en kan de consumptie van bieten het weer op gang brengen. Dit verbetert de insulinegevoeligheid en stelt diabetici in staat hun bloedsuikerspiegel beter onder controle te houden. Het knolgewas helpt ook als de bloedvaten worden vernauwd als gevolg van hoge bloeddruk, omdat het ze verwijdt.

Tegen cariës (gaatjes)

Bieten bevatten veel nitraat. Als dit zich vermengt met het speeksel in de mond, wordt het nitriet en vervolgens stikstofmonoxide. Deze laatste heeft een antibacteriële werking. Cariës of gaatjes is een door bacteriën veroorzaakte ziekte die ontstaat wanneer mondbacteriën uit suikers en andere koolhydraten uit menselijke voeding eten en daardoor zuur produceren, dat het tandglazuur aantast. Het zijn precies deze ziekteverwekkers die het gevormde stikstofmonoxide bestreden worden.

Rode bietensap / Bron: Congerdesign, PixabayRode bietensap / Bron: Congerdesign, Pixabay

Spijsvertering en ontsteking

Rode biet helpt bij de spijsvertering omdat het sap de functies van de darm, lever en blaas stimuleert. De rode kleurstof betanine of bietenrood is hiervoor verantwoordelijk, die in overvloed aanwezig is in de biet. Betanine is een van de fytochemicaliën (flavonoïden) die, als antioxidanten, vrije radicalen (schadelijke, overgebleven bijproducten van je metabolisme) onderscheppen en ontstekingen bestrijden. Een glas rode bietensap komt je spijsvertering ten goede.

Het wortelgewas bevordert ook de spijsvertering vanwege het hoge vezelgehalte. Voedingsvezels zorgen ook voor een verzadigd gevoel na het eten.

Biet is diuretisch, je scheidt na consumptie meer urinezuur uit. Dit voorkomt een verhoogd urinezuurgehalte in het bloed (hyperurikemie) en het ontstaan van jicht. Het eten van rode biet helpt ook tegen huidontsteking zoals acne, een abces of steenpuist en verhoogt de wondgenezing zowel intern als extern. Na een operatie kan de rode biet helpen om de wondgenezing te versnellen.

Bloedarmoede

B-vitamines die in rode biet aanwezig zijn, bevorderen de vorming van rode bloedcellen en gaan zo bloedarmoede tegen. Het hoge ijzergehalte voorkomt ook bloedarmoede door een gebrek aan ijzer.

Lever en cholesterol

Betaïne is een aan choline verwante stof die veelvuldig aanwezig is in rode biet. Betaïne helpt de vetophoping in de lever te verminderen (leververvetting) of te voorkomen dat het zich ontwikkelt. De knol gaat ook leververgroting Dankzij de antioxidant betanine hebben rode bieten een gunstige invloed op je cholesterolgehalte.

Stemmingsverbeterend

Betaïne verbetert de stemming omdat het stofje het niveau van het 'gelukshormoon' serotonine verhoogt. Dit effect helpt niet bij een ernstige depressie. In geval zal de arts (psychiater) antidepressiva voorschrijven.

Jodium en schildklier

Jodium is nodig om de schildklier te laten werken. De knolgroente bevat dit mineraal. Rode biet ondersteunt daardoor de werking van de schildklier. Degenen die problemen hebben om in hun jodiumbehoeften te voorzien (bijvoorbeeld omdat ze jodiumhoudend zout niet kunnen verdragen), doen er verstandig aan om regelmatige rode bieten te consumeren.

Rode bieten goed voor sporters

Rode biet bevordert de vorming van mitochondriën en verhoogt zo de prestaties van sporters. Deze profiteren ook van de verbeterde vetstofwisseling die de regelmatig consumptie van de knol met zich meebrengt. De biet verhoogt de bloedcirculatie, wat voor sporters betekent dat hun spieren en weefsel beter worden voorzien van zuurstof, ze kunnen sneller regenereren en zijn minder vatbaar voor blessures.

Blessures in het bindweefsel genezen sneller. Het tot stikstof gereduceerde rode bietnitraat verbreedt de vaten en verhoogt de atletische prestaties met tot 25 procent meer energie. De verwijding van de bloedvaten leidt ook tot een verhoogde concentratie.

Als je een paar uur voor het sporten rode bietensap drinkt, dan heeft positieve effecten. Dit geld voor verschillende sporten, van hardlopen en fietsen tot zwemmen, verspringen, paardrijden, krachttraining, vechtsporten en balsporten.

Langwerpige rode winterbieten / Bron: Zyance, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)Langwerpige rode winterbieten / Bron: Zyance, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)

Risico's en contra-indicaties

Oxaalzuur

Zo gezond als de bioactieve stoffen van de rode biet zijn, ze zijn niet goed voor iedereen. Als je nierstenen hebt of de neiging hebt om deze te ontwikkelen, mag je slechts in zeer kleine mate rauwe rode biet consumeren, aangezien het oxaalzuur in de biet het risico op het ontwikkelen van urine- en nierstenen verhoogt.

Nitraat en nitriet

Rode biet is een nitraatrijke groente, evenals rucola en spinazie. Nitraat kan in het lichaam worden omgezet in niriet en dit is in hoge concentraties giftig. Nitrieten in het lichaam kunnen aanleiding geven tot een verstoord zuurstoftransport en cyanose (blauwzucht), met name bij zuigelingen. Een tip (voor volwassenen): als je citroensap op de rode biet druppelt, voorkomt vitamine C dat het nitraat in nitriet verandert.

Rode urine en roodzwarte poep

Aan de andere kant hoef je je na het genieten van rode biet geen zorgen te maken over je 'bloedrode' gekleurde urine en je rode tot roodzwarte ontlasting. Dit zijn kleureffecten die geen gevaar opleveren.

Kopen en bewaren

Bij het winkelen moet erop worden gelet dat de bieten niet zijn beschadigd. Kleine of middelgrote bieten zijn qua smaak vaak het beste, de schil moet glad en sterk gekleurd zijn. Zomerbieten met loof zijn in de koelkast grofweg een week houdbaar en zonder loof zo’n 3 dagen. Daarom worden ze altijd met loof verkocht en is het raadzaam om het loof eraan te laten zitten. Winterbieten kun je dikwijls meerdere weken op een koele plaats (12-15°C) bewaren.

Bereiding

Bereiding van de biet

Je kan rode biet zowel rauw als gekookt eten. Zomerbieten zijn aanzienlijk sneller gaar (25 minuten), dan winterbieten (2 uur).
Voor het koken worden de bieten voorzichtig gewassen, zodat de schil niet wordt beschadigd. Tijdens het kookproces komen anders veel van de kleurstoffen en het sap in het kookwater terecht. De schil wordt pas na het koken verwijderd. Bovendien gaat de schil er na het koken een stuk makkelijker af. Om rode handen te voorkomen, wordt aangeraden om met handschoenen te werken. Als je er gekleurde handen van krijgt, helpt schoonmaken met citroensap. Rode biet is ook een groente die zich uitstekend laat roosteren.

Bereiding van bietenblad

Bietenblad kun je (net als spinazie) zowel koud als warm eten en zal het bij verhitting ook slinken. Je kunt bietenblad koken, maar ook heel goed roerbakken, wokken of stoven.

Lees verder

© 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Rode bieten of kroten, alles over rode bietenRode bieten of kroten, alles over rode bietenRode bieten worden ook wel kroten genoemd. De wetenschappelijke naam van rode bieten of kroten is Beta vulgaris. Een rod…
Rode bieten uit eigen moestuin oogstenRode bieten uit eigen moestuin oogstenRode bieten of kroten, vers uit eigen moestuin. Ook vers te kopen in het seizoen (herfst of zomer) bij de groenteboer of…
Bietensap tegen acneBietensap wordt veel gebruikt als een zogenoemde detox-drank. Bietensap maakt de lever schoon en zorgt ervoor dat de nie…
Tuinieren; tips en trucs voor het telen van rode bietenTuinieren; tips en trucs voor het telen van rode bietenDe rode biet - in de volksmond ook wel kroot genoemd - behoort tot de wortelgewassen en is niet alleen een lekkere maar…

Onbekende groente: ZeekraalOnbekende groente: ZeekraalZeekraal is een groente waar mensen wel eens van gehoord hebben, maar veel mensen kennen de groente niet echt goed. Zeek…
Lucuma-poeder: suikervervanger rijk aan antioxidantenLucuma-poeder: suikervervanger rijk aan antioxidantenLucuma-poeder wordt gemaakt van de vrucht van de Pouteria lucuma, die voorkomt in de Andes-vallei in Zuid-Amerika. Daar…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: JillWellington, Pixabay
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rode_biet
  • http://nl.wikisage.org/wiki/Rode_biet
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/277432
  • https://mergenmetz.nl/tuin/groentesoorten/biet/
  • https://www.smulweb.nl/artikelen/162606/Rode-biet?print
  • https://naturesbestcosmetics.nl/rode-bietensap-verzorging-van-binnen-en-van-buiten/
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Beetroot
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Amarantenfamilie
  • https://www.radboudumc.nl/patientenzorg/aandoeningen/mitochondriele-aandoeningen/meer-informatie-over-mitochondriele-aandoeningen/mitochondrien/wat-zijn-mitochondrien
  • http://www.food-info.net/nl/colour/anthocyanin.htm
  • https://www.healthline.com/nutrition/foods/beetroot
  • https://www.hunebednieuwscafe.nl/2017/10/verhaal-biet-suikerbiet-voederbiet-snijbiet-en-rode-biet/
  • https://www.verseoogst.nl/producten/rode-biet
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Betanine
  • https://www.dietcetera.nl/voedingsstoffen/voedingsvezels/
  • https://www.epicentrum.be/home/2018/07/04/de-kracht-van-rode-biet/
  • https://gezonderleven.com/wat-zijn-de-voordelen-van-rode-bieten/
  • https://ridersguide.nl/baat-de-biet/
  • https://www.lenntech.nl/schadelijke-stoffen/nitraat-en-nitriet.htm
  • https://gezondidee.mumc.nl/nitraatrijke-groenten-gunstig-voor-bloeddruk
  • https://www.verseoogst.nl/producten/rode-biet
  • https://www.healthline.com/nutrition/benefits-of-beets
  • https://www.voedingscentrum.nl/recepten/gezond-recept/salade-met-rode-biet-en-mierikswortel.aspx
  • https://groentegroente.nl/groentes/rode-biet-koken/
  • https://ecobioliving.eu/supergezonde-groenten/rode-bieten/
  • https://www.hoelangmoethetkoken.nl/rode-bieten-koken/
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/324898
  • https://www.smulweb.nl/artikelen/162606/Rode-biet
  • https://veganistischkoken.nl/rode-bietenblad/
  • https://www.stylecraze.com/articles/top-10-health-benefits-of-beetroot/
  • Afbeelding bron 1: Evan-Amos, Wikimedia Commons (CC0)
  • Afbeelding bron 2: Garitzko, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 3: Ralf Junghanns, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Kurhan/Shutterstock
  • Afbeelding bron 5: Congerdesign, Pixabay
  • Afbeelding bron 6: Zyance, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)

Reageer op het artikel "Rode bieten: gezondheidsvoordelen en voedingswaarde"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 09-10-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Special: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 37
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!