InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Acute lage rugpijn, lage rugklachten: pijn in de onderrug

Acute lage rugpijn, lage rugklachten: pijn in de onderrug

Acute lage rugpijn, lage rugklachten: pijn in de onderrug Acute lage rugpijn, lage rugklachten: pijn in de onderrug. Men spreekt van lage rugpijn als de pijn onder in de rug zit. In meer dan 90% van de gevallen is er geen specifieke lichamelijk aanwijsbare oorzaak. De rugpijn kan dan ontstaan zijn door overbelasting van de rug of een (plotselinge) verkeerde beweging. Dikwijls ontstaat lage rugpijn bij tillen, reiken of spitten in de tuin vanuit een gedraaide positie. In zeldzame gevalen wordt lage rugpijn veroorzaakt door een onderliggende aandoening.

Acute lage rugpijn


Acute lage rugpijn

Er zijn heel veel mensen die gedurende kortere of langere tijd last hebben van de onderrug. Bijna iedereen heeft op een bepaald moment in zijn leven weleens last van pijn in de rug. Gewoonlijk wordt lage rugpijn veroorzaakt door een onverwachte beweging, een slechte houding, het steeds uitvoeren van dezelfde handeling(en), het tillen van zware voorwerpen of gewichten, of een combinatie van deze mechanische oorzaken. Rugpijn komt ook vaak voor tijdens de zwangerschap: zo'n 50% van de zwangeren heeft er last van. Soms kan rugpijn echter het gevolg zijn van een ernstiger probleem. Bij aanhoudende pijn of indien de lage rugpijn gepaard gaat met andere klachten en symptomen, dan is het raadzaam de huisarts te raadplegen.

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen acute en chronische lage rugpijn. Acute of kortdurende lage rugpijn duurt over het algemeen van een paar dagen tot een paar weken. Men spreekt van chronische pijn in de rug als de pijn gedurende meer dan 3 maanden aanhoudt. Soms wordt er tevens een onderscheid gemaakt tussen acute en subacute rugklachten. Er wordt van acute rugklachten gesproken bij een duur van minder dan 6 weken en van subacute rugklachten bij een duur van 6 tot 12 weken. Het is bij chronische rugpijn vaak moeilijk te achterhalen wat de oorzaak is. In dit artikel behandelen we de belangrijkste oorzaken van acute lage rugpijnklachten.

De specifieke structuur in de rug die verantwoordelijk is voor de pijn, wordt bijna nooit geïdentificeerd. Er wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen specifieke lage rugpijnklachten en aspecifieke rugpijnklachten. Specifieke rugklachten zijn rugklachten waarbij sprake is van een specifiek pathofysiologisch mechanisme en/of een stoornis in anatomische structuren, zoals een infectie, een ontsteking, osteoporose, hernia nuclei pulposi (HNP), een fractuur of een tumor of een metastase.(1) Aspecifieke rugklachten zijn rugklachten zonder aanwijsbare specifieke oorzaak. Dit is bij ongeveer 90% van de mensen met lage rugklachten het geval.(2) Men neemt aan dat aspecifieke lage rugpijn samenhangt met overbelasting van pijngevoelige structuren in en rond de wervelkolom.

Incidentie lage rugpijn

Het blijkt dat 60-90% van de bevolking op enige moment een episode van lage rugpijn doormaakt in zijn of haar leven.(3) 5% van de bevolking heeft jaarlijks last van lage rugpijn. Voor een gemiddelde huisartsenpraktijk betekent dit gemiddeld 3% van alle patiënten per jaar.(4)

Lage rugpijn veroorzaakt van alle klachten van het houding- en bewegingsapparaat de hoogste kosten wat betreft ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Vooral in de bouw en de verpleging komen lage rugpijnklachten veelvuldig voor.

Prognose en beloop lage rugpijn

Het natuurlijk beloop van aspecifieke rugklachten is in de meeste gevallen gunstig. Van de mensen met lage rugklachten in de algemene bevolking herstelt ongeveer 80-90 spontaan binnen vier tot zes weken.(5) Van de patiënten die bij de huisarts komen, is ongeveer 65% na twaalf weken klachtenvrij.(6) Lage rugpijnklachten recidiveren vaak. Men spreekt van een recidief als er binnen een jaar meer dan twee rugpijnepisodes optreden, waarvan de totale duur korter dan zes maanden is. Door de bank genomen is het zo dat rugklachten vaker en in ernstige mate terugkomen, wanneer de patiënt in het verleden vaak last heeft gehad van rugpijnepisodes of van aanhoudende, langdurige rugklachten.

Het beloop van specifieke rugklachten is geheel afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Daar kunnen geen algemene uitspraken over gedaan worden.

Mogelijke oorzaken van lage rugpijn

Zoals hierboven reeds beschreven, is lage rugpijn vaak te wijten aan mechanische oorzaken. Voorbeelden hiervan zijn een langdurige slechte werkhouding achter het bureau, in de auto of in de bouw of andere werkzaamheden, het plotseling tillen van zware gewichten of steeds terugkerende activiteiten zonder afwisseling of rust. Belangrijke symptomen van mechanische rugklachten zijn pijn en verminderd lichamelijk functioneren. De patiënt ondervindt hinder bij het uitvoeren van dagelijkse activiteiten en werk. De pijn is vaak gelokaliseerd in de lage rug, maar soms ook hoger. Er kan sprake zijn van rugpijn met uitstraling. Hierbij treedt prikkeling op van zenuwen die naar de benen lopen. Rugklachten hoeven niet altijd gepaard te gaan met stijfheid, kracht- en bewegingsbeperking.

Pijn van de inwendige organen kunnen soms ook in de rug gevoeld worden. Zo kan pijn in de organen in de buik, het bekken, of pijn op de borst gevoeld worden in de rug. Dit wordt uitstralingspijn genoemd. Zo kan er bij een acuut myocardinfarct (hartaanval) onder andere sprake zijn van uitstralingspijn naar de rug. En bij Candida oesofagitis (slokdarmontsteking door Candida) kan de patiënt pijn in de buurt van het borstbeen ervaren, waarbij de pijn kan uitstralen naar de rug of de schouderbladen. Veel intra-abdominale aandoeningen (dat zijn aandoeningen in de buikholte), zoals appendicitis (blindedarmontsteking), aneurysma (het plaatselijk wijder worden van een bloedvat), pancreatitis (ontsteking van de alvleesklier), nierproblemen, blaasontsteking, nierbekkenontsteking en ovariële stoornissen, zoals een eileiderontsteking (salpingitis), kunnen leiden tot pijn naar de onderrug.

vrouwen: pelvic inflammatory disaese (PID) en enometriose
PID is een verzamelnaam voor infecties aan de vrouwelijke voortplantingsorganen: van het kleine bekken (baarmoederslijmvlies, eileiders en buikholte) en abcessen in de eierstokken of eileider. Onbehandeld kunnen deze infecties zich uitbreiden en aanleiding geven tot terugkerende klachten. Belangrijke oorzaken van PID zijn seksueel overdraagbare aandoeningen als chlamydia en gonorroe, maar ook ingrijpende gebeurtenissen als een bevalling, abortus of een operatieve ingreep van de voortplantingsorganen of het bekken kunnen PID veroorzaken. PID kan gepaard gaan met chronische, vaak hevige pijn in de onderbuik, pijnlijke geslachtsgemeenschap, ongewone vaginale afscheiding, abnormale vaginale bloedingen zoals na seks of middenin de menstruatiecyclus, rugpijnkrampen, koorts, misselijkheid, diarree, gewichtsverlies en pijn bij het plassen. Het kan evenwel ook zonder klachten verlopen.

Endometriose is een aandoening waarbij het baarmoederslijmvies zich verspreidt naar andere gebieden, doorgaans het bekken of de buikholte. Deze goedaardige afwijking veroorzaakt bij veel vrouwen pijn (onder andere buikpijn en lage rugpijn), moeheid, een verstoorde stoelgang en problemen of pijn bij het urineren (dysurie).

Pijn in de rug kan ook voorkomen bij nierstenen en galstenen.

De meest voorkomende specifieke rugklacht is de hernia nuclei pulposi (afgekort HNP). In 90-98% van de gevallen blijkt een HNP gelokaliseerd in de lage rug.(7) Een hernia is een uitpuilende tussenwervelschijf, één van de schokdempende schijven die tussen de ruggenwervels liggen. HNP komt het meest frequent voor tussen de leeftijd van 45 en 65 jaar. Evenveel vrouwen als mannen worden erdoor getroffen. Wellicht dat grote lichaamslengte, overgewicht (obesitas), zware en aanhoudende rugbelasting en langdurig autorijden risicofactoren zijn. Erfelijkheid speelt geen rol van betekenis. De symptomen kunnen vrij plotseling optreden of zich gedurende enkele weken ontwikkelen en zijn: een scherpe pijn in het getroffen gebied met voor de meeste patiënten een uitstralende pijn, die meestal via de bil langs de achterzijde van het been trekt, soms zelfs tot in de tenen (ischias). Verder kan de patiënt last hebben van spierspasme en stijfheid rond het aangedane gebied, waardoor normaal bewegen moeilijker wordt. Bij een sterke afklemming van de zenuw, kunnen zelfs uitvalsverschijnselen ontstaan, zoals gevoelsstoornissen en verlammingsverschijnselen in het been of problemen met urineren (plassen) of met de ontlasting.

Lage rugpijn kan ook het gevolg zijn van wervelkolomletsel: schade aan de rug (of nek) waarbij het ruggenmerg is betrokken. Verwonding van de wervelkolom als gevolg van een ongeval kan het ruggenmerg beschadigen.

Zo'n 50% van de zwangere vrouwen heeft last van lage rugpijnklachten. Deze pijn kan ontstaan als gevolg van een veranderde houding van de vrouw door het gewicht van de groeiende baby en hormonale veranderingen die leiden tot het verslappen van banden en gewrichten, waaronder die van het wervelkolom.

Aanhoudende lage rugpijn kan het gevolg zijn van een gewrichtsaandoening. Bij jonge mensen kan het de ziekte van Bechterew betreffen, ook wel spondylitis ankylopoetica genoemd. De ziekte van Bechterew is een reumatische ziekte met onder meer de volgende symptomen: stijfheid; rugpijn; pijn in de bilstreek en/of het bekken. Bij rust treedt een verergering van klachten op en er zijn minder klachten door beweging.

Aanhoudende rugpijn bij ouderen kan worden veroorzaakt door artrose. Bij artrose gaat het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruit. Na verloop van tijd kan het zelfs geheel verdwijnen. Bij artrose neemt het aangrenzende bot toe. In de volksmond wordt dit proces vaak aangeduid met de term 'slijtage'. De aandoening wordt gekenmerkt door pijn, stijfheid en functieverlies.

Bij osteoporose, ook wel botontkalking genoemd, worden de botten brozer, doordat er minder calcium (kalk) in de botten aanwezig is. Bij osteoporose kunnen de rugwervels worden aangetast hetgeen rugpijn kan veroorzaken, die zich op diverse manieren kan manifesteren. Bij een acute inzakking van een wervel, treedt er plotselinge hevige pijn op. De pijn vermindert of verdwijnt gewoonlijk wanneer de patiënt gaat liggen. Teneinde de bewegingen rondom de plek van de wervelinzakking tegen te gaan, kunnen de lokale rugspieren zich krachtig samentrekken. Deze spierverkramping kan in het ergste geval dagen aanhouden. Dit leidt tot verstijving van de rug en intense spierpijn. De acute pijn als gevolg van de wervelinzakking is veel gevallen in vier tot zes weken verdwenen. Het is ook mogelijk dat de pijn aanhoudt en chronisch wordt.

Bij osteomyelitis is er een infectie in het bot, als gevolg waarvan er ontstekingen ontstaan. Deze ontstekingen kunnen onder ander pijnklachten veroorzaken. Osteomyelitis kan ook voorkomen in wervels of tussenwervelschijven. Dit wordt ook wel infectieuze spondylitis of septische spondylitis c.q. spondylodiscitis genoemd. Hierdoor kunnen de wervels beschadigd raken, vervormen of inzakken.

In zeldzame gevallen is rugpijn afkomstig van tumoren die kunnen uitgaan van de ruggenwervels, het ruggenmergsvlies, de zenuwwortels of van het ruggenmerg zelf. Metastasen of uitzaaiingen van tumoren elders in het lichaam naar delen rond het ruggenmerg komen vaker voor.

Voor mannen geldt dat prostatitis (prostaatontsteking) ook aanleiding kan geven tot lage rugpijnklachten. Andere klachten van een prostaatontsteking zijn: een branderig gevoel of pij bij het plassen; problemen met urineren; frequent urineren en dan vooral 's nachts; dringend moeten urineren; pijn in de lies, onderrug, buik (buikpijn), penis (piemel) of zaadballen (testikels/teelballen); pijn bij het ejaculeren (zaadlozing).

Tot slot kan emotionele stress ook lage rugpijnklachten geven.

Lage rugpijn nummer één oorzaak van arbeidsongeschiktheid
Een nieuwe studie heeft aangetoond dat lage rugpijn niet alleen de nummer één oorzaak van ziekteverzuim is, maar ook meer arbeidsongeschiktheid over de hele wereld veroorzaakt dan welke andere aandoening dan ook. De banen waar veel werknemers last hebben van lage rugpijn, zijn die waarbij veel wordt getild, krachtige bewegingen worden gemaakt, ongemakkelijke houdingen worden aangenomen en waar werknemers veelvuldig bloot staan aan trillingen. Het onderzoek toont aan dat arbeiders die werkzaam zijn in de agrarische sector bijna vier keer zoveel kans hebben om blijvend uit te vallen vanwege lage rugpijn als werknemers in alle andere sectoren bijelkaar. Het onderzoek werd gepubliceerd in the journal Annals of the Rheumatic Diseases. (25 maart 2014)

Noten
  1. Definitie van pathofysiologie: kennis van verstoringen in normale lichaamsfuncties waardoor ziekten en symptomen van ziekten kunnen ontstaan. Onder anatomische structuren wordt verstaan de onderdelen van het lichaam en hun onderlinge samenhang.
  2. Frymoyer JW. Back pain and sciatica. N Engl J Med 1988; 318: 291-300.
  3. G.E. Bekkering. H.J.M. Hendriks. B.W. Koes. R.A.B. Oostendorp. R.W.J.G. Ostelo. J. Thomassen. M.W. van Tulder: KNGF-richtlijn Lage-rugpijn.
  4. Ibid.
  5. Waddell G. A new clinical model for the treatment of low-back pain. Spine, 1987; 12: 632-644.
  6. Faas A, Chavannes AW, Koes BW, Hoogen JMM van den, Mens JMA, Smeele LJM, et al. NHG-Standaard Lage-Rugpijn. Huisarts Wet 1996; 39: 18-31.
  7. Koes BW (Erasmus MC-huisartsgeneeskunde), Tulder MW van (VU-EMGO). Wat zijn nek- en rugklachten en wat is het beloop? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid Ziekte, kwaliteit van leven en sterfte Ziekten en aandoeningen Ziekten van het bewegingsstelsel en bindweefsel Nek- en rugklachten, 11 december 2006.

Lees verder

© 2010 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde links
Website over gezondheid.
Gerelateerde artikelen
Pijn in onderrug, rugklachten: wat kunnen de oorzaken zijn?Pijn in onderrug, rugklachten: wat kunnen de oorzaken zijn?Pijn in de rug, onderrug kunnen verschillende oorzaken hebben. Je kunt last hebben van acute pijnsteken of een zeurende…
Pijn in onderrug links, rechts en midden - oorzakenPijn in onderrug links, rechts en midden - oorzakenPijn in onderrug of lage rugpijn is een courante klacht. Het gebied ter hoogte van de onderste vijf lendenwervels en de…
Rugpijn en duivelsklauwRugpijn en duivelsklauwPijn in de onderrug komt heel veel voor, gemeten over een maand heeft 35% van de volwassenen lage rugpijn, ongeveer 80%…
Pijn in de onderrugPijn in de onderrugPijn in de onderrug wordt ook wel lage rugpijn genoemd. Om hier van af te komen zijn een aantal oplossingen, fysiotherap…
Pijn in de rug oplossen: evenwicht tussen rusten en bewegenPijn in de rug oplossen: evenwicht tussen rusten en bewegenRugpijn en rugklachten komen voor bij een groot deel van de bevolking en kunnen meerdere oorzaken hebben zoals hernia, i…
Bronnen en referenties
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Faas A, Chavannes AW, Koes BW, Hoogen JMM van den, Mens JMA, Smeele LJM, et al. NHG-Standaard Lage-Rugpijn. Huisarts Wet 1996; 39: 18-31.
  • Frymoyer JW. Back pain and sciatica. N Engl J Med 1988; 318: 291-300.
  • G.E. Bekkering. H.J.M. Hendriks. B.W. Koes. R.A.B. Oostendorp. R.W.J.G. Ostelo. J. Thomassen. M.W. van Tulder: KNGF-richtlijn Lage-rugpijn.
  • Koes BW (Erasmus MC-huisartsgeneeskunde), Tulder MW van (VU-EMGO). Wat zijn nek- en rugklachten en wat is het beloop? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, Nationaal Kompas Volksgezondheid Ziekte, kwaliteit van leven en sterfte Ziekten en aandoeningen Ziekten van het bewegingsstelsel en bindweefsel Nek- en rugklachten, 11 december 2006.
  • Waddell G. A new clinical model for the treatment of low-back pain. Spine, 1987; 12: 632-644.

Reageer op het artikel "Acute lage rugpijn, lage rugklachten: pijn in de onderrug"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Maureen, 29-10-2013 10:06 #3
Hoi ik heb een vraagje, ik ben bijna 7 maanden geleden bevallen van een prachtige dochter. Ze lag alleen tijdens de zwangerschap tegen mijn rugspier en zenuw waardoor ik 3 maanden helemaal niks kon. Ook sliep ik bijna niet tijdens de hele zwangerschap. Is wel een vrij onbekende zwangerschapskwaal. Nu heb ik elke keer als ik vrij met me man de volgende dag erg last van me onder rug. Hebben al div. houdingen geprobeerd. Ook ben ik laatst pas na 65 dagen ongesteld geworden en kan de slaap bijna niet vatten net als toen ik zwanger was. Heb al div. testen gedaan allemaal negatief. En nu is het ook al 3 a 4 nachten dat ik s' helemaal nat ben van zweten. Heb geen last van stress, wat betekent dit allemaal en wat kan ik eraan doen?

Katrien Belmans, 25-05-2013 22:21 #2
Ik had bekkenpijn tijdens m'n zwangerschap na mn keizersnede nog heel veel pijn aan buik en onderrug ik kan bijna niks meer en pijn straalt uit naar rechterbeen. ook mn rechter lies is geblokkeerd als ik op rug lig met opgetrokken benen kan ik dat rechterbeen niet laten hangen zoals bij stretchen het doet verschrikkelijke pijn.

D. van Seijen, 10-12-2011 21:15 #1
Ik moet voor mijn opleiding medisch hulpverlener een artikel over chronische rugpijn gebruiken voor de literatuurstudie.graag zou ik dit artikel hiervoor willen gebruiken, is dat mogelijk? mvg, dafne van seijen Reactie infoteur, 11-12-2011
Ja hoor, dat is prima. Succes ermee!

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Pijn in onderrug
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!