InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Verband tussen mondgezondheid en chronische aandoeningen

Verband tussen mondgezondheid en chronische aandoeningen

Verband tussen mondgezondheid en chronische aandoeningen Een goede mondgezondheid is belangrijk voor de mond zelf, maar ook voor het voorkomen van problemen aan andere lichaamssystemen. Anderzijds veroorzaken enkele chronische aandoeningen een slechte mondgezondheid. Heel wat aandoeningen staan in verband met de gezondheid van de mond: Cardiovasculaire aandoeningen, hiv/aids, kanker, maagzweren, nierziekten, obesitas, osteoporose, seksueel overdraagbare aandoeningen, suikerziekte en een vroeggeboorte. Het is voor iedereen, en zeker voor mensen die (chronisch) ziek zijn, belangrijk om een goede mondhygiëne na te leven. Dit voorkomt of behandelt immers vele ziekten.

Cardiovasculaire aandoeningen

In de mond bevinden zich honderden verschillende bacteriën. De slechte bacteriën worden door een gezonde mond geweerd. Bij een tandvleesaandoening, een infectie in de mond of een andere mondaandoening, is het voor het lichaam lastiger om de ziektekiemen te bestrijden. Tandvleesaandoeningen (ook gekend als ‘parodontitis‘) en hart- en vaatziekten (cardiovasculaire aandoeningen) zijn soms het resultaat van een hart- en vaatziekte, een beroerte, verstopte slagaders en endocarditis. Endocarditis is een meestal bacteriële infectie van de binnenkant van het hart. Meestal is endocarditis het gevolg van bacteriën die in de bloedbaan zijn terechtgekomen door het slecht werkend afweersysteem in de mond. De bacteriën hechten zich vast aan verzwakte delen van het hart en veroorzaken vervolgens een infectie.

Hiv/aids en mondgezondheid

Het immuunsysteem is verzwakt bij patiënten met hiv en aids. Ze krijgen daardoor sneller te maken met infecties of andere mondproblemen zoals:

Kanker

Chemotherapie en radiotherapie zijn enkele kankerbehandelingen. Deze behandelingen tasten het immuunsysteem van het lichaam aan. Patiënten die een behandeling voor kanker krijgen bijgevolg sneller een infectie, en dan vooral wanneer de patiënt reeds ongezond tandvlees heeft. Mondgerelateerde bijwerkingen van chemotherapie en radiotherapie omvatten:
  • een droge mond
  • gevoelig tandvlees
  • kaakpijn
  • zweertjes in de mond

Maagzweren en slechte gezondheid van de mond

Patiënten met een slechte mondhygiëne hebben meer kans op een bacteriële infectie veroorzaakt door Helicobacter pylori. Deze bacterie veroorzaakt naast tandplak ook maagzweren.

Nierziekten

Veranderingen in de mond komen vaak tot stand bij patiënten met een chronische nierziekte. Door de slechte mondhygiëne komen meer complicaties en hogere sterftecijfers tot stand. Vooral bij ouderen, patiënten met bijkomende aandoeningen (zoals diabetes), patiënten met nierziekten die bepaalde medicijnen gebruiken en patiënten met een verminderd afweersysteem zijn complicaties door parodontitis (ontsteking en schade aan weefsel en bot die tanden ondersteunen) en andere mond- en tandaandoeningen ernstiger.

Obesitas is een risicofactor voor tandproblemen / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)Obesitas is een risicofactor voor tandproblemen / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)

Obesitas

Obesitas is een risicofactor voor hypertensie (een verhoogde bloeddruk), vetafwijkingen in het bloed, hartaandoeningen en een beroerte. Maar daarnaast is zwaarlijvigheid geassocieerd met parodontitis.

Osteoporose

Osteoporose is een aandoening waarbij de botten verzwakken en ook brozer zijn. Hierdoor ontstaat ook botverlies in de tanden, waardoor patiënten zelfs mogelijk de tanden verliezen. Daarnaast veroorzaken sommige geneesmiddelen die osteoporose behandelen (bisfosfonaten), problemen in de kaakbotten.

Seksueel overdraagbare aandoeningen

Ook een aantal seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s) leiden tot symptomen in de mond zoals:
  • gonorroe: Deze bacteriële infectie veroorzaakt pijn en een brandend gevoel in de keel. Soms komen ook witte vlekken in de mond tot stand bij gonorroe.
  • herpes: Het herpes simplex-virus type 1 veroorzaakt een koortslip en andere letsels in de mond. Type 2 veroorzaakt meestal blaren en zweren aan de geslachtsorganen. Beide letsels zijn echter overdraagbaar tussen de geslachtsdelen en de mond. Type 2 veroorzaakt bijgevolg eveneens pijnlijke blaarvorming in of rond de mond.
  • HPV: HPV staat voor het ‘humaan papillomavirus. Wratten in de mond of keel zijn mogelijk het gevolg van enkele stammen van het HPV. Hoofd- en halskanker is ook een resultaat van een HPV-infectie. Deze aandoeningen ontwikkelen zich meestal aan de basis van de tong, de amandelen of de achterkant van de keel.
  • syfilis: Syfilis, eveneens een bacteriële soa, gaat in de eerste fase gepaard met zweren (sjankers). Deze verschijnen op de lippen, op de tong of op andere plaatsen in de mond. Meestal verdwijnen de zweren onbehandeld spontaan. De infectie is echter nog steeds aanwezig en de verspreiding van de infectie is dan ook nog mogelijk.

Suikerziekte

Diabetes mellitus (suikerziekte) leidt onbehandeld tot vele soorten problemen, ook in de mond:
  • infecties: een infectie in de mond is sneller mogelijk bij patiënten met suikerziekte.
  • langzame genezing van wonden: Koortsblaasjes of wondjes in de mond genezen trager.
  • minder speeksel: Speeksel is nodig om de tanden te beschermen tegen gaatjes (tandbederf). Een mond waarin weinig speeksel aanwezig is, voelt ook erg droog aan.
  • tandvleesaandoening: Onbehandelde diabetes leidt tot een tandvleesontsteking met een tandvleesbloeding.

Anderzijds leidt een slechte mondgezondheid ook sneller tot diabetes mellitus. Door een tandvleesinfectie stijgt de bloedsuikerspiegel. Onbehandeld blijft de bloedsuikerspiegel stijgen, waardoor de kans op het ontwikkelen van suikerziekte verhoogt. Een goede mondhygiëne is zeker bij patiënten met diabetes mellitus van belang.

Vroeggeboorte

Mondbacteriën zijn bij een ernstige tandvleesaandoening in staat om de placenta aan te tasten, waardoor de groei en ontwikkelen van de baby verstoord geraken. Een vrouw bevalt hierdoor vroegtijdig (vroeggeboorte) en de baby komt dan met een laag geboortegewicht ter wereld.

Symptomen van een tandvleesontsteking

Volgende symptomen gaan gepaard met parodontitis:
  • een aanhoudende slechte adem (halitose) of een slechte smaak in de mond.
  • loskomend tandvlees
  • rood, gezwollen of zacht tandvlees.
  • tandvleesbloedingen tijdens het poetsen of flossen van de tanden
  • zweren of gekleurde plekken in de mond

Twee keer per dag de tanden poetsen is noodzakelijk / Bron: Photo Mix, PixabayTwee keer per dag de tanden poetsen is noodzakelijk / Bron: Photo Mix, Pixabay

Tips voor een goede mondhygiëne

Een goede mondhygiëne voorkomt of behandelt veel aandoeningen. Volgende tips streven alle mensen best na:
  • de tanden elke dag flossen
  • de tanden twee keer per dag met een fluoride tandpasta poetsen
  • eventuele symptomen van een droge mond behandelen door:
    • een speekselvervanger te gebruiken
    • geen tabak te gebruiken
    • meer water te drinken
    • suikervrije kauwgom, snoep of pepermuntjes te gebruiken ter bevochtiging van de mond
  • regelmatig de tanden laten controleren bij de tandarts
  • zetmeelrijke en suikerhoudende voedingsmiddelen en dranken beperken

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Waarom hebben vrouwen slechtere tanden dan mannen?Waarom hebben vrouwen slechtere tanden dan mannen?Ze leven doorgaans gezonder, poetsen zorgvuldiger en gaan vaker naar de tandarts. Toch hebben vrouwen slechtere tanden d…
Tandvleesproblemen: GingivitisTandvleesproblemen: GingivitisEr zijn twee soorten aandoeningen die het tandvlees kunnen beïnvloeden: gingivitis en periodontitis. Deze tandvleesprobl…
Gezondheidsproblemen bij honden: mond en gebitHonden gebruiken hun mond en gebit niet alleen voor eten, maar ook om zich te verdedigen, te verzorgen, genegenheid te t…
Sneller zwanger worden dankzij gezond tandvleesSneller zwanger worden dankzij gezond tandvleesVind je het lang duren voordat je in verwachting raakt? Soms kun je zelf je kans op snel zwanger worden vergroten. Het i…
Witte tong: Oorzaken en symptomen van wit uiterlijk van tongWitte tong: Oorzaken en symptomen van wit uiterlijk van tongSommige patiënten hebben een gehele of gedeeltelijke witte tong. Dit is in feite een alarmsignaal van het lichaam om aan…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Pixabay, Pexels
  • Geraadpleegd op 11 december 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Dental decay linked to chronic diseases - the case for action, https://www.dhsv.org.au/news/news-stories/archive-news/dental-decay-linked-to-chronic-diseases-the-case-for-action
  • Links between oral & general health, https://www.dentalhealth.ie/dentalhealth/causes/general.html
  • Links between oral health and general health – The case for action, https://www.dhsv.org.au/__data/assets/pdf_file/0013/2515/links-between-oral-health-and-general-health-the-case-for-action.pdf
  • Oral Health and Chronic Disease, https://familydoctor.org/oral-health-chronic-disease/
  • Oral health, http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs318/en/
  • Afbeelding bron 1: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Photo Mix, Pixabay

Reageer op het artikel "Verband tussen mondgezondheid en chronische aandoeningen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-05-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mond- en kaakproblemen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!