Zelf obstipatie verhelpen: huismiddelen en goede gewoonten
Bij obstipatie is de ontlasting hard en droog en daardoor gaat het poepen zeer moeizaam. Soms heb je zelfs pijn tijdens stoelgang. Waarschijnlijk is de meest voorkomende oorzaak van obstipatie een gebrek aan vezels en water. Maar ook het negeren van de drang om te poepen is een oorzaak. Obstipatie kan ook optreden als bijwerking van medicijnen of ijzersupplementen, gebrek aan lichaamsbeweging of overmatig gebruik van laxeermiddelen. Om verstopping te verhelpen en het weer in beweging te krijgen, zijn er veel verschillende huismiddeltjes en natuurlijke remedies.- Wat is obstipatie of verstopping?
- Criteria
- Tijdelijke verstopping
- Chronische obstipatie
- Wie heeft er last van?
- Oorzaken van verstopping
- Oorzaken tijdelijke verstopping
- Oorzaken chronische verstopping
- Zelf obstipatie verhelpen door goede gewoonten
- Vezelrijke voeding
- Rustig eten
- Voldoende drinken
- Beweging
- Goede stoelganggewoonten
- Voldoende ontspannen
- Zuivel vermijden
- Huismiddelen tegen verstopping
- Water drinken
- Koffie drinken
- Pruimen
- Vezels
- Buikmassage
- Senna (kruidenlaxeermiddel)
- Probiotica
- Prebiotische voedingsmiddelen
- Magnesiumcitraat
Buikpijn door verstopping / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.comWat is obstipatie of verstopping?
Iedereen heeft wel eens last van obstipatie. Maar meestal is dit een tijdelijk probleem. In enkele gevallen is verstopping echter een pathologisch probleem. Bij obstipatie of verstopping lukt het niet goed om te poepen. De ontlasting komt dan minder dan drie keer per week.Criteria
Er is sprake van obstipatie als er sprake is van de volgende drie criteria:- als je minder dan drie keer per week stoelgang hebt,
- hard moet persen tijdens het poepen
- de ontlasting is hard en klonterig vanwege het langere verblijf in de darm
In de praktijk hanteren mensen niet deze criteria als ze spreken over 'stopping'; vaak beschouwen mensen zichzelf ook als 'verstopt' terwijl ze niet voldoen aan de bovenstaande criteria. Bijvoorbeeld als je drie keer per week een stoelgang hebt, maar de ontlasting is erg hard en keutelig en kan alleen worden uitgepoept door hard te drukken en te persen.
Tijdelijke verstopping
Een tijdelijke verstopping is niet ongewoon: de meeste mensen hebben af en toe een trage darm, bijvoorbeeld omdat ze te weinig bewegen, te weinig (water) drinken en weinig vezels eten. Een verandering van levensstijl brengt meestal de darm snel weer in beweging, waardoor het poepen ook weer vlotter verloopt.Chronische obstipatie
Chronische obstipatie is echter meestal moeilijker te verhelpen en kan gepaard gaan met veel leed. Er is sprake van chronische verstopping wanneer er gedurende ten minste drie maanden een subjectief onbevredigende stoelgang bestaat en dit in meer dan 25 procent van de gevallen gepaard gaat met twee van de volgende belangrijke symptomen:- krachtig drukken of persen
- klonterige of harde stoelgang
- subjectief gevoel van onvolledige stoelgang
- subjectief gevoel van obstructie in het rectum
- met de vingers de ontlasting uit de darm verwijderen
- minder dan drie stoelgangen per week
Wie heeft er last van?
Meer dan een derde van alle mensen heeft met enige regelmaat last van obstipatie. In de meeste gevallen ligt er geen aandoening aan ten grondslag. Vrouwen en ouderen worden er vaker door getroffen dan mannen en kinderen.Oorzaken van verstopping
Er zijn veel mogelijke oorzaken van obstipatie.Oorzaken tijdelijke verstopping
Voor een tijdelijke verstopping kunnen verschillende triggers verantwoordelijk zijn:- verkeerde voeding: zelfs als je een paar dagen te weinig drinkt en ook te weinig vezels absorbeert, kan dit al leiden tot verstopping
- gebrek aan lichaamsbeweging
- ziekte met koorts
- met een onregelmatige levensstijl en afwisselend dag-nachtritme, zoals bij ploegendienst of na lange vluchten met jetlag
- te lang slapen
- tijdens de eerste dagen van vakantie lijden veel mensen aan obstipatie
Oorzaken chronische verstopping
Chronische obstipatie kan veroorzaakt worden door:- darmaandoeningen zoals diverticulitis (ontstoken darmuitsteeksels), darmpoliepen, aambeien, anale kloven, anusabces, ziekte van Crohn (inflammatoire darmziekte), endeldarmverzakking en darmkanker.
- prikkelbare darm syndroom: hierbij lijd je afwisselend aan obstipatie en diarree
- medicijnen zoals sterke pijnstillers, antidepressiva, anticholinergica (bijvoorbeeld bij incontinentie, overactieve blaas, astma of ziekte van Parkinson), bloeddrukverlagende middelen, aluminium- of calciumzout met maagzuurremmers tegen brandend maagzuur, codeïne (hoestmedicijnen) en ijzersupplementen (inclusief met ijzer verrijkte voedingsmiddelen zoals sappen).
- elektrolytenstoornissen (zoutbalansstoornissen): een tekort aan calcium (hypokaliëmie), bijvoorbeeld wanneer te vaak laxeermiddelen worden gebruikt
- zenuwaandoeningen in de darmwand: bijvoorbeeld bij diabetes mellitus, bij Parkinson of multiple sclerose (MS)
- hormonale aandoeningen, zoals hypothyreoïdie (traag werkende schildklier) of hyperthyreoïdie (te snel werkende schildklier)
- door de zwangerschap
Zelf obstipatie verhelpen door goede gewoonten
Door de volgende maatregelen te treffen kun je obstipatie zelf verhelpen:Vezelrijke voeding
Eet vezelrijke voeding met veel fruit, groenten en volle granen. In sommige gevallen is dat voldoende om de verstopping te corrigeren. Vergeet daarbij niet voldoende te drinken. Vezels absorberen veel vocht.Rustig eten
Je moet elke hap goed kauwen, want de spijsvertering begint in de mond. Deskundigen raden aan om 20 tot 30 keer te kauwen op een hap eten. Spoel je eten niet weg met drinken.
Dagelijks voldoende drinken / Bron: Luminast/Shutterstock.comVoldoende drinken
Drink voldoende: deskundigen adviseren een dagelijkse inname van twee liter (bijvoorbeeld water, koffie en thee). Extra vochtinname heeft geen effect op de verstopping.Beweging
Zorg voor voldoende lichaamsbeweging en vermijd een sedentaire levensstijl. Boven alles lijkt obstipatie op oudere leeftijd geassocieerd te zijn met te weinig lichaamsbeweging. Dus vooral voor ouderen met klachten van verstopping is voldoende beweging ontzettend belangrijk.Goede stoelganggewoonten
Neem goede stoelganggewoonten in acht:- je moet de stoelgang niet ophouden, ga poepen zodra je aandrang voelt
- neem voldoende tijd om naar het toilet te gaan, maar te lang op het toilet zitten is echter onverstandig
- breng je darmen in een normale toiletroutine: ga bijvoorbeeld elke ochtend na het ontbijt naar het toilet
- niet persen als je op het toilet zit
Voldoende ontspannen
Neem de tijd om regelmatig te ontspannen. Je lichaam staat onder stress en dit remt de darmactiviteit. Door ontspanningstechnieken of het maken van een ommetje kun je ontstressen.Zuivel vermijden
In sommige gevallen kunnen kinderen met intolerantie voor koemelkeiwit en volwassenen met lactose-intolerantie last hebben van obstipatie, vanwege het effect op de darmbewegingen. Als je vermoedt dat je niet goed tegen zuivelproducten kunt, dan kan het zinvol zijn om zuivel productentijdelijk uit je dieet te verwijderen om te zien of het de symptomen verbetert.
Bruin lijnzaad / Bron: Rasbak, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
